Niet elk hoogste punt is een hoogtepunt. Neem de carrière van Marco Confortola: afgelopen zomer raakte de Italiaan in opspraak vanwege zijn vermoedelijke fake selfies op achtduizenders in de Himalaya. Hij deed alsóf hij op die hoge bergen stond, maar bereikte de top niet echt. Dieper kon de bergbeklimmer in de ogen van zijn collega’s niet zinken.
Niet elke top is een hoogtepunt. Maandag begon in Brazilië COP 30, de dertigste klimaattop van de VN. Voor een eindoordeel is het te vroeg, maar de aanloop belooft weinig goeds. Geen VS aan de vergadertafel, vage doelen, desinformatie, gesteggel over geld. Een Mount Everest zal deze summit niet worden.
Niet elke top is het hoogste punt. Neem het topje van de Mont Blanc: dat werd in 1787 door een Zwitserse geoloog van de berg afgeslagen en ligt nu in het Haarlemse Teylers Museum. Of neem de Zuid-Limburgse Vaalserberg, met 322,5 meter boven NAP lange tijd het Nederlandse summum. Die status is verleden tijd. Sinds het eiland Saba zich in 2010 als bijzondere gemeente bij Nederland voegde ligt dáár de nationale top. Al is ook die inmiddels gekrompen: toen ik begin 2018 Mount Scenery beklom, was de Caribische berg nog 877 meter hoog. Eind vorig jaar werd daar, door meer nauwkeurige metingen, in één klap 7 meter van afgesnoept.
De Vaalserberg, daarentegen, blijkt juist hóger dan gedacht. „Het hoogste punt ligt niet in Nederland, maar dáár, net over de grens in België”, wijst Toon Hezemans. In 2024 organiseerde hij samen met het Institute for Cartopology een officieuze landmeetexpeditie op de Vaalserberg. Zodoende vonden ze het échte hoogtepunt: 339,5 meter boven NAP.
Ook vandaag is Toon op tocht. Met zo’n vijftien wandelaars bewandelt hij de grenzen van het voormalige ministaatje Neutraal Moresnet. Strakblauwe lucht, oranje berken in de najaarszon: qua schoonheid kan het landschap tippen aan de Himalaya. De expeditie is onderdeel van het door Toon opgerichte Dutch Mountain Film Festival. Begin november vond de vijftiende editie plaats, met titels als The Lama’s Son, The Hills of Wrath en A Thousand Sheep (and one more). Het is een misvatting dat alle bergfilms over klimmen gaan, benadrukt hij. „Vaak vormen bergen het decor waartegen een verhaal verteld wordt.”
‘Moresnet-niet’ heet de expeditie: de groep omcirkelt de spookstaat maar blijft uit het midden weg. Het tempo zit er flink in; nu en dan is er een korte tussenstop om dropjes rond te delen, veters vast te knopen en te praten over de geschiedenis van Moresnet. Over zink bijvoorbeeld, „het plastic van de negentiende eeuw”, dat in de omgeving gewonnen werd.
De weg ten zuiden van het Drielandenpunt is opvallend recht. „Nadat Napoleon was verslagen, moesten de landsgrenzen opnieuw worden ingetekend. Omdat het Koninkrijk der Nederlanden en Pruisen het niet eens konden worden wie de zinkgroeve zou krijgen bij Kelmis, hier vlakbij, bleef Moresnet neutraal.” Die constructie duurde van 1816 tot 1920. „Zo was het Drielandenpunt een tijdlang het Vierlandenpunt.” Tegenwoordig hoort Moresnet bij België.
Met zijn initiatieven zet Toon de bergen van Zuid-Limburg op de kaart. Eerder al stippelde hij de Dutch Mountain Trail uit, langs zeven lokale bergtoppen – een knipoog naar de Seven Summits, de hoogste bergtoppen van elk continent. ‘Heuvels’ vindt hij te laatdunkend. „We lopen hier over uitlopers van de Ardennen en de Eifel. Niet zomaar wat bulten, maar serieus middelgebergte van topniveau.”
Gemma Venhuizen is biologieredacteur en doet elke woensdag ergens vanuit Nederland verslag
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC