is voormalig Amerika-correspondent en commentator van de Volkskrant.
Het Democratische verzet was een teken dat het besef is ingedaald dat Trump vanwege zijn autocratische, zelfverrijkende en wraakzuchtige neigingen rigoureus moet worden bestreden.
Verzet is een kwestie van hardheid, offerbereidheid en eensgezindheid. Wie vecht tegen een overmacht, zeker tegen een overmacht die geen scrupules toont, weet dat dat gevecht niet pijnloos zal zijn. De vraag is dan: hoe veel pijn kan de groep verdragen voordat die uit elkaar valt?
Veertig dagen, blijkt het antwoord voor de Democraten in de Verenigde Staten. Zondagnacht stemden acht senatoren (inclusief de onafhankelijke Angus King) mee met de Republikeinen van president Donald Trump. Daardoor werd de benodigde ruime meerderheid bereikt die een einde kan maken aan de shutdown die het overheidsapparaat op een laag pitje heeft gezet. Spoedig kan het geld weer gaan stromen.
Het was een van de weinige wapens die de Democraten in handen hadden. In de VS vergt het van regeringswege laten oplopen van de staatsschuld om de zoveel tijd toestemming van het Congres. Omdat deze toestemming de vorm heeft van een wet, die met een ‘filibuster’ kan worden geblokkeerd, moet een supermeerderheid van zestig van de honderd senatoren groen licht geven. Dus hadden de 53 Republikeinen de medewerking van een aantal Democraten nodig.
Die stelden daar de eis tegenover dat Obamacare, de zorgverzekering voor arme Amerikanen, niet zou worden versoberd. Al sinds de invoering ervan is deze betaalbare-zorgwet een heikel twistpunt tussen Democraten en Republikeinen. Het plan van Trump zou de zorg voor zo’n twintig miljoen Amerikanen honderden of zelfs duizenden dollars per jaar duurder maken.
Veertig dagen vormden de Democraten een gesloten front. Tot zondag. Toen bleken dus acht van hen om uiteenlopende redenen te zijn overgelopen, tot afgrijzen van de anderen en de partijleiding. Het land moet bestuurd worden, was het argument van de dissidenten.
Natuurlijk: er vielen vluchten uit doordat luchtverkeersleiders niet meer werden betaald, er waren voedselbonnen die niet werden uitgekeerd, en er waren ambtenaren die op straat werden gezet. Er werden, kortom, offers gebracht.
Maar de Amerikanen gaven in meerderheid de schuld daarvan aan de Republikeinen. Zo bezien was er voor de Democraten geen politieke noodzaak om het lijden te verlichten. Ook waren er juridische procedures en initiatieven om de ergste nood (de ingehouden voedselsubsidies) te lenigen. Met creativiteit is verzet lang vol te houden.
Het Democratische verzet was een teken dat het besef is ingedaald dat Trump vanwege zijn autocratische, zelfverrijkende en wraakzuchtige neigingen rigoureus moet worden bestreden. When they go low, we go high, was jarenlang de mantra, in 2016 verwoord door first lady Michelle Obama. Zelfs zij zei onlangs dat ze daar inmiddels van is teruggekomen.
Mede door die harde houding wonnen de Democraten vorige week enkele belangrijke tussentijdse verkiezingen.
Dat momentum dreigt nu verloren te gaan. De Democraten laten zich zien als een intern verdeelde partij, die deels zelf de schuld zal krijgen van het verkwanselen van Obamacare. Dat het Trump en de Republikeinen zijn die de gezondheid van miljoenen Amerikanen offeren, is door de deal verwaterd.
Grootste slachtoffer van het akkoord zijn de Amerikanen voor wie gezondheidszorg weer iets onbetaalbaarder wordt. Het is de zwakste plek van de Verenigde Staten, waar de gemiddelde levensverwachting jaren achterblijft bij beter ontwikkelde landen. Dat is hun zorg, maar ook de onze. Dat de positie van een autocratische leider hiermee is versterkt valt hoe dan ook te betreuren.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant