Max Pam is schrijver en columnist van de Volkskrant.
‘De dans kan gezien worden als een vorm van non-verbale communicatie tussen mensen’, las ik op Wikipedia. Een keurige zin, die mij ertoe zette nog eens terug te kijken naar het dansje dat Dilan Yesilgöz heeft gemaakt op de avond dat haar partij, de VVD, een paar zeteltjes was kwijtgeraakt. Het staat op YouTube en ik zag de versie waar een gezellige afro-beat onder was gezet.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Wat onmiddellijk opvalt, is dat Yesilgöz de hele tijd alleen danst. Er staan wel heupwiegende mannen en vrouwen om haar heen, maar die raakt ze niet aan en zij wordt door hen ook niet aangeraakt. Ze kijkt regelmatig in de camera, maar uit de manier waarop zij haar blik afwendt, kun je opmaken dat zij beslist niet op zoek is naar een partner. Ze danst onaantastbaar op zichzelf, zoals de hoofdvrouw van het volk der Trobrianders. Het dansen van Yesilgöz leek me een typische uiting van de individualisering, die de laatste decennia door de VVD zo ijverig is bepleit.
Ik moest denken aan lang geleden, toen ik door mijn ouders naar dansles was gestuurd. Weliswaar woonden wij in De Pijp, een arme Amsterdamse volksbuurt, maar mijn ouders vonden het voor de kansen in mijn latere leven verstandig om mij alvast te laten proeven aan de omgangsvormen van de hogere klasse. Daarom werd ik ingeschreven bij de chique dansschool van James Meijer op de al even chique Apollolaan.
Die avonden herinner ik mij als een kwelling, vooral als wij aan het eind van de les moesten opstaan voor een vrije partnerkeus. Je mocht dan een meisje uitzoeken, een levensgevaarlijke onderneming, want je liep altijd de kans op een weigering. Dat werd als onbetamelijk beschouwd, maar sommige meisjes deden het toch, en dan stond je als adolescent voor aap.
Meestal eindigde het ermee dat de moedigste jongens en meisjes met elkaar over de dansvloer zwierden, terwijl er ook altijd een muurbloempje overbleef én een meisje dat iedere jongen had afgewezen en toen maar in haar eentje was gaan dansen. Na een tijdje ontfermde de oude Meijer zich persoonlijk over de alleenstaanden, zodat iedere leerling thuis kon vertellen dat hij of zij daadwerkelijk de chachacha had gedanst. Lang heb ik het niet volgehouden en dat gold ook voor James Meijer die spoedig nadat ik de dansclub had verruild voor een voetbalclub bij een hartaanval ineenzakte.
Het meisje dat altijd alleen danste, omdat ze nuffig iedereen afwees, is mij altijd bijgebleven. Ze was behoorlijk knap en werd ‘het nufje’ genoemd. Na al die jaren doet ze mij onweerstaanbaar denken aan Dilan Yesilgöz – excuses voor mijn herinnering. In mijn dansmetafoor is GroenLinks-PvdA uiteraard het muurbloempje. Niemand wil met haar dansen en het is te danken aan dansleraar (Wouter Koolmees) dat zij überhaupt nog een paar passen heeft gezet. Is zij werkelijk zo onaantrekkelijk dat niemand met haar wil, of ligt het ook aan haarzelf? Misschien zou een beetje opmaken en een beetje afvallen helpen. Zelf vindt ze dat het vooral aan anderen ligt en dat zij wordt gedemoniseerd. Ze wil de wereld juist vooruit helpen. De dansleraar probeert haar aanvankelijk nog te koppelen aan zijn assistent, die uiteindelijk de zaak moet overnemen (Rob Jetten). Hij heeft zijn arm om haar heen geslagen, maar of het hem zal lukken haar mee te krijgen met de groep, is nog maar helemaal de vraag.
Enzovoort.
Dat is natuurlijk de cruciale kwestie van de afgelopen verkiezingen: onder Dick Schoof heeft rechts Nederland er weinig van gebakken, maar links Nederland heeft daarvan niet kunnen profiteren. Niets is zo tragisch als de kaart van Oost-Groningen, die altijd fel rood kleurde: CPN, SP of PvdA. Vandaag de dag is in Beerta en omstreken de PVV wat de klok slaat.
Met een meer aantrekkelijke lijsttrekker is links er niet, en ook was het niet erg handig om in een land waar Israël bij de publieksjury van het Songfestival steevast ‘douze points’ krijgt een anti-Israëlmotie aan te nemen. Dat is een probaat middel om een deel van je achterban van je te vervreemden. Het is moreel verheven, maar telkens als Kati Piri op de televisie kwam, dacht ik: ‘Daar gaan weer twee zetels.’ Zelfreflectie is helaas niet het sterkste punt van links. Onder leiding van Jan Pronk luidt bij elke nederlaag doorgaans de conclusie: we moeten verder naar links. Tot de nieuwe nederlaag.
Na een week verkennen zijn we nergens. Het nufje sluit nog altijd iedereen uit. ‘In het landsbelang’, schreef haar partijgenoot, wat zoiets betekent als wij van wc-eend adviseren alleen wc-eend. Het muurbloempje wacht geslagen af. De dansleraar en zijn assistent proberen wanhopig alles weer aan de praat te krijgen. In Nederland is formeren dansen op een uitgebluste vulkaan.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.