Een 35-jarige man uit Leeuwarden stond dinsdag voor de rechter op verdenking van de verkrachting van zes jongeren. Veel slachtoffers zaten in de jeugdzorg en zeggen alcohol en drugs toegediend te hebben gekregen.
is onderzoeksjournalist van de Volkskrant.
In de rechtbank van Leeuwarden zit een kale, potige man in een zwarte hoodie, vol met tatoeages. Een schorpioen in zijn nek, een anker op zijn wang. Gouden oorbel in één oor. Geringschattend kijkt hij de zaal in.
Vandaag staat hij, Fedde de B. (35), terecht voor een omvangrijke zedenzaak in het noorden waar justitie jaren aan werkte: hij wordt verdacht van de zes verkrachtingen en één aanranding. De slachtoffers waren allemaal jongens – één was 18, vijf waren tussen de 16 en 18, en een was 14 – en allemaal waren ze kwetsbaar. Sommigen zaten in jeugdzorginstellingen. Volgens justitie drogeerde De B. jongeren met xtc of GHB en zouden zes van hen anaal door hem zijn verkracht. Eén jongen zou hij daarbij in zijn keel hebben geknepen. Een ander was naar eigen zeggen ‘out’ tijdens de verkrachting.
‘Fedde’, zei een van de getuigen het Openbaar Ministerie, ‘vond het nog het mooist als ze niet wilden.’
De B. zegt niets te kunnen met al deze beschuldigingen. Hij is een man met een strafblad van dertien pagina’s, onder meer met veroordelingen voor mensenhandel en bedreiging, maar de dingen die hij hier vandaag hoort, noemt hij fabeltjes. Een ‘complot’. Sterker: hij zegt dat hij sommige jongens niet eens ként. ‘Hoe moet ik iemand verkrachten die ik niet ken?’, zegt hij. ‘Die jongens hebben een goeie fantasie, dat weet ik zeker.’
En daarom herhaalt hij nu al de hele dinsdagochtend dat hier in de rechtszaal onzin over hem wordt verkondigd. Hij reageert zo beheerst mogelijk.
Totdat de officier van justitie hem uit de tent lokt.
‘U komt uit een schippersfamilie’, zegt de officier. ‘U wordt door velen omschreven als stoer. U heeft tatoeages. Is het niet zo dat u zich schaamt om toe te geven, ook voor uw familie, dat u seks met jonge jongens had?’
En dan ontploft de boel.
‘Ik héb nooit seks gehad met een jonge jongen’, roept De B. Hij begint zelfs te huilen en slaat bijna met zijn vuist op tafel. ‘Deze mensen weten allemaal dat ik biseksueel ben. Maar als ik deze dingen toe zou geven, zou ik zíék zijn. Want ik héb het niet gedaan. Ik ben zelf ook misbruikt. Iedereen in mijn familie gaat naar de klote hierdoor.’
In de zaal gaat nu ook zijn aanhang tekeer. Zijn moeder roert zich zelfs zo hard dat ze de zaal uit moet. ‘Dat zou die jongen nooit doen’, roept ze, terwijl ze woedend wegloopt. ‘Gódverdomme.’
De zaak tegen botenhandelaar Fedde de B. is een bijzondere. Al jaren gingen er in het noorden verhalen rond over kwetsbare jongens die uit Friese jeugdzorginstellingen zoals Woodbrookers werden gelokt met drank, drugs en slaapplekken en vervolgens onder druk werden gezet om seks te hebben of strafbare feiten te plegen. Het Veiligheidshuis – waarin politie, justitie, gemeenten en hulpverleners samenwerken – meldde in 2020 ‘tientallen signalen’ hierover te hebben gekregen. Maar het lukte justitie maar niet om jongeren aan het praten te krijgen.
Pas toen De B. in 2022 vast kwam te zitten voor mensenhandel – hij had met geweld een verstandelijk beperkte vrouw tot prostitutie gedwongen – begonnen jongeren verklaringen af te leggen. Maar het kostte ze grote moeite om zover te komen, vertelt de officier van justitie. Jongeren schaamden zich. Ze waren bang te worden gepest. Bovendien lagen hun levens sowieso overhoop doordat ze in de jeugdzorg zaten. Met sommigen ging het inmiddels zo slecht dat ze zelf vastzaten.
In de rechtszaal vertelt de rechter over hun verklaringen. Die zijn soms rommelig, en harde bewijzen lijken er niet te zijn. Maar hun verhalen vertonen op meerdere punten overeenkomsten.
Zo verklaarde een jongen dat hij een pil kreeg van De B. ‘Toen die eenmaal begon te werken, kon hij niks meer’, zegt de rechter. ‘Hij was wel bij, hij hoorde alles, maar hij raakte als het ware verlamd.’ Daarna werd hij op zijn buik gelegd, werd zijn broek uitgetrokken en vond de verkrachting plaats, zegt de rechter. ‘Hij keek over zijn schouder en hij zag u achter hem staan.’
De B. reageert schamper. ‘Je kunt wel horen dat al die jongens met elkaar praatten’, zegt hij. ‘Dat soort pillen bestaan helemaal niet.’
Toch geven anderen soortgelijke beschrijvingen, ook van drogering. Ze vertellen dat ze zich zo vaag voelden dat het niet lukte zich te verzetten. Sommige slachtoffers zeiden dat ze aan de smaak van het drankje achteraf herkenden dat ze GHB hadden gehad. Eén zei dat hij zijn drankje niet durfde te weigeren vanwege het intimiderende postuur van De B. ‘U was drie keer zo groot en breed’, zegt de rechter. Zelf stelt De B. dat hij nooit GHB in huis had. Zijn drugs? Dat waren amfetamine en coke. ‘Alleen uppers’, zegt hij.
En er zijn ook ondersteunende verklaringen. Zo zijn er moeders die verklaren over wat hun zonen hen vertelden. Er is een getuige die zegt dat De B. haar steeds vaker vertelde op minderjarige jongens te vallen. Ook stonden er zoektermen in zijn telefoon als ‘old men teen boy’ en ‘gay rape’.
Volgens de officier van justitie zou De B. via via hebben gevraagd aan mensen om niet te verklaren bij de politie, en zou hij getuigen hebben geïntimideerd. Hoewel De B. weigerde zich psychisch te laten onderzoeken, ook niet in het Pieter Baan Centrum, eiste het Openbaar Ministerie tbs met dwangverpleging en 8 jaar cel tegen hem. De zaak gaat donderdag verder.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant