Turks voetbal Meer dan duizend Turkse spelers zijn geschorst op verdenking van gokken op wedstrijden. Onterecht, vinden sommige fans. Al klinkt er ook kritiek, bijvoorbeeld op de geschorste international Eren Elmali.
De competitiewedstrijd tussen Galatasaray en Trabzonspor, begin deze maand in Istanbul.
Midden in de Istanbulse woonwijk Kurtulus speelt de amateurclub Feriköy, waar dinsdagmiddag een wedstrijd gaande is tussen veertienjarigen. De temperatuur loopt hoog op. Aan de zijkant staat de 44-jarige Zafer Sahin mee te kijken. Hij is bestuurslid van Feriköy en hardcore fan van profclub Galatasaray, uit dezelfde stad.
Het nieuws dat voetballers van zijn geliefde club betrokken zouden zijn bij het gokschandaal valt hem slecht. „Wat mij het meeste stoort, is dat voetballers op basis van verdenkingen publiekelijk aan de schandpaal worden genageld.” Volgens Sahin is het niet duidelijk op welke data en bij welke wedstrijden deze voetballers gegokt zouden hebben. „Het is uiteraard niet goed te praten als voetballers op eigen wedstrijden wedden, maar waarom zou het een probleem zijn bij andere wedstrijden? Ze doen in principe niets illegaals.”
Een dag eerder heeft de Turkse voetbalbond 1.024 van de 3.700 professionele voetballers die in het land actief zijn geschorst in verband met een gokschandaal. Acht mensen zijn gearresteerd. Van de geschorsten spelen er 27 in de Turkse Eredivisie, de Süper Lig. De meest prominente naam is die van Eren Elmali, linksback van Galatasaray en vorige maand nog basisspeler in het Turkse nationale elftal.
De voetballers worden ervan verdacht dat ze op wedstrijden gegokt hebben. Dat is strikt verboden, omdat dit tot matchfixing kan leiden: voetballers kunnen de uitslag van een wedstrijd beïnvloeden door bijvoorbeeld doelpunten weg te geven of expres een penalty te veroorzaken, waarmee ze zichzelf kunnen verrijken.
In de voetbalkantine bij de amateurclub in Istanbul breekt een felle discussie uit terwijl een groepje buurtbewoners naar het nieuws kijkt. De meesten willen liever niet met hun naam in de krant over dit onderwerp. De consensus is dat er niet alleen maar naar spelers en scheidsrechters gekeken moet worden, maar vooral ook naar bestuurders.
Ali Savun (56) is de conciërge van de amateurclub. Hij vindt het goed dat er een onderzoek is ingesteld. Waar rook is, is vuur, luidt zijn adagium. „Het lijkt me niet dat ze zomaar deze spelers eruit pikken. Voetballers hebben een voorbeeldfunctie. Door zich in te laten met gokken, zijn ze een slecht voorbeeld voor deze kinderen.” Hij wijst door het raam naar de jeugdwedstrijd.
Met de schorsing van de spelers neemt het Turkse gokschandaal een veel grotere dimensie aan dan gedacht. Eerder deze maand werden al zo’n 150 scheidsrechters op non-actief gesteld. Van de ruim 570 bondsscheidsrechters bleken er 371 een account op een of andere goksite te hebben, van wie er 152 actief gokten. Scheidsrechters kunnen de uitslag van een wedstrijd nog gemakkelijker beïnvloeden dan spelers.
De gevolgen zijn groot. Zo liet de Turkse voetbalbond TFF weten dat de derde en vierde divisie, waar negen van de tien geschorste spelers actief waren, een paar weken opgeschort worden. De wedstrijden in de Süper Lig gaan vooralsnog wel door.
Omdat tal van clubs ineens spelers moeten missen, heeft de TFF aan wereldvoetbalbond FIFA gevraagd of Turkije een speciale transferperiode van twee weken kan krijgen om de clubs gelegenheid te geven de opengevallen plaatsen op te vullen. Vierdeklasser Diyarbekirspor moet bijvoorbeeld achttien spelers missen.
De schorsingen zijn opgelegd tegen de achtergrond van een al jaren slepend gevecht tegen illegale gokpraktijken in het Turkse voetbal. TFF-voorzitter Ibrahim Haciosmanoglu zei in een verklaring: „We zijn vastbesloten om een systeem op te zetten waarin degenen die het verdienen winnen, zonder de gerechtigheid in gevaar te brengen.”
Een van de geschorste spelers, eenmalig international Necip Uysal van Besiktas, zegt tegen het Turkse voetbaltijdschrift Fanatik dat hij „nooit” iets met gokken te maken heeft gehad. „Ik heb nooit een gokaccount gehad. Het idee is nooit bij me opgekomen. Ik zal elke juridische strijd voeren tegen deze besmeuring van mijn naam.”
Besiktas-keeper Ersin Destanoglu zegt dat iemand anders een gokaccount op zijn naam geopend heeft. En international Elmali stelt dat hij vijf jaar geleden één keer gewed heeft, en niet op zijn eigen ploeg.
Elmali is uit de Turkse nationale selectie gezet in aanloop naar de wedstrijd tegen Bulgarije, komend weekend. Onterecht, vindt bestuurder Sahin van amateurclub Feriköy. „Ze hadden dit nieuws sowieso pas na het voetbalseizoen moeten bekendmaken. Dit schandaal overschaduwt ons voetbalplezier.” Daar denkt conciërge Savun anders over. „Het Turkse tenue is heilig. Daar mag je alleen in voetballen als je naam nergens mee besmet is.”
Matchfixing geldt wereldwijd als een van de grote problemen waar het voetbal mee kampt. Voetballers en scheidsrechters die zich eraan bezondigen krijgen doorgaans lange schorsingen opgelegd. Zo mocht de Italiaanse international Sandro Tonali tien maanden niet spelen omdat hij als speler van AC Milan gegokt had op wedstrijden van zijn eigen club.
Het probleem van matchfixing is groter dan alleen voetballers of scheidsrechters die op hun eigen wedstrijden gokken. Ook zonder een eigen gokaccount kunnen ze grote bedragen krijgen als ze wedstrijden opzettelijk verliezen. Dit geld komt volgens experts voornamelijk uit Azië, waar grote bedragen omgaan in de illegale gokmarkt.
De Turkse competitie is qua prestaties de negende competitie van Europa, drie plaatsen onder de Nederlandse Eredivisie. Toch wist Galatasaray onlangs in Amsterdam met 3-0 van Ajax te winnen in de Champions League, waarbij de inmiddels geschorste verdediger Elmali nog inviel.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC