Na een korte maar heftige sprint in de Duitse peilingen, haalde de radicaal-linkse Bündnis Sahra Wagenknecht dit jaar nét niet de kiesdrempel. De gelijknamige oprichter treedt nu af als partijvoorzitter. Dat lijkt een strategische zet, in voorbereiding op een lange strijd.
is correspondent Duitsland van de Volkskrant. Hij woont in Berlijn.
Even leek het erop dat de Sahra Wagenknecht de degelijke Duitse politieke verhoudingen overhoop zou schoppen. Na jaren van speculatie brak de oud-communist met haar partij Die Linke. Met een eigen conservatief-links programma bestormde ze de Duitse peilingen in de aanloop naar de parlementsverkiezingen van februari 2025.
Uiteindelijk kreeg de BSW op 23 februari 4,98 procent van de stemmen, net onder de kiesdrempel van 5 procent. Slechts 9.500 stemmen meer, en het Duitse parlement had er heel anders uit gezien. Sindsdien eist Wagenknecht een algehele hertelling. Geheel kansloos is de BSW niet.
Duitslands hoogste rechtbank verwierp de eis van Wagenknecht in juni, maar de Bondsdag zelf beraadt zich nog op de vele individuele klachten die doorgaans volgen op de verkiezingen. Eerder leverde een gedeeltelijke steekproef al 4 duizend extra stemmen op voor Wagenknecht, waarmee het gat slonk van 13 duizend naar 9 duizend stemmen.
Wagenknecht treedt nu terug als partijvoorzitter en gaat zich op de ontwikkeling van de partij richten. Volgend jaar vinden in vijf deelstaten verkiezingen plaats, waaronder twee oostelijke. Als de partij daar goed scoort, hoopt Wagenknecht ongetwijfeld dat de kiesdrempel van 5 procent haalbaar wordt bij de nationale verkiezingen van 2029.
De Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) voert campagne voor sterke arbeidersrechten, pensioenen en sociale voorzieningen en is voorstander van een grote overheid die verantwoordelijk is voor energie, gezondheidszorg en vervoer. De partij is kritisch op de VS en de Navo, minder op Poetins Rusland. Net als de extreemrechtse AfD wil de BSW een einde aan Duitse wapens voor Oekraïne. Ook heeft Wagenknecht een broertje dood aan ‘gedoe’ over klimaat of genderrechten.
‘Mensen als Robert Habeck (Groenen-politicus en toenmalig minister van Economische Zaken, red.) geloven echt dat iedereen leeft zoals hij en zijn vrienden in de grote stad: tussen bakfiets, biowinkel en havermelkmacchiato’, zei Wagenknecht vorig jaar bij een campagnerally in het Oost-Duitse Suhl, met een gemiddelde leeftijd van 51 het oudste stadje van Duitsland. ‘Maar wat veel mensen bezighoudt wanneer ze in de Aldi staan, is de vraag: kan ik nog verse groenten en fruit betalen? Kan ik dat mijn kinderen geven?’
De BSW probeert zo een politiek vacuüm te vullen in Duitsland. De politieke bestemming voor de Duitse arbeidersklasse was altijd Die Linke, een moderne reïncarnatie van de voormalige DDR-Eenheidspartij. Maar het afgelopen decennium richtte die partij zich ook steeds meer op thema’s als klimaat en gender. Kiezers die teleurgesteld zijn in de gevestigde orde, waarvan velen in het nog altijd achtergestelde Oost-Duitsland, weken vaak uit naar de extreem-rechtse AfD.
Toen Wagenknechts onversneden conservatief-linkse programma zorgde voor 6,2 procent bij de Europese Verkiezingen in juni 2024, zat heel Duitsland ineens rechtop. De Bondsdag handhaaft een kiesdrempel van 5 procent en daardoor zit er slechts een handvol partijen in de Duitse Tweede Kamer. Zelden haalt een nieuwkomer de drempel – al helemaal niet bij de eerste poging.
In september dat jaar stormde de BSW ook het parlement van de Oost-Duitse deelstaat Thüringen binnen, met 16 procent van de stemmen. In Brandenburg en Saksen kreeg de BSW respectievelijk 14 en 12 procent.
Als een hertelling volgt en de BSW toch nog de kiesdrempel haalt, volgt een tamelijk rigoureuze herindeling van de Bondsdag. In dat geval neemt Wagenknecht als fractieleider plaats in de Bondsdag, zei de politiek leider. Een beslissing over hertelling zou al volgende maand kunnen komen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant