De langste shutdown uit de Amerikaanse geschiedenis heeft een verrassende wending gekregen. De Democratische eenheid blijkt broos. Wat zegt dat over die partij?
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij woont in New York.
Er is een oorlog uitgebroken onder Democraten. De acht dissidente senatoren die zich zondag aansloten bij Republikeinen, en zo een einde maakten aan de ‘shutdown’ van de overheid, worden door hun partijgenoten verketterd. ‘Een verraad van het Amerikaanse volk’, foeterde partijvoorzitter Ken Martin maandag.
De vermaledijde deal heeft een schisma blootgelegd, precies op het moment dat de partij weer leek op te krabbelen. De meeste Democraten zagen in de shutdown – een pressiemiddel om Republikeinen te weerhouden van zorgbezuinigingen – bewijs dat zij nog steeds kunnen wat hun kiezers eisen: verzet leveren tegen president Donald Trump.
De dissidenten maakten een andere afweging. Waarom een shutdown laten voortduren wanneer die al veertig dagen lang geen concessies oplevert? Verzet óm het verzet is, wat hen betreft, geen houdbare strategie.
Dit conflict zal de Democraten komende maanden tekenen. Ook kiezers zullen hun zegje nog doen. Maar er zijn nu al lessen te trekken uit de langste shutdown uit de Amerikaanse geschiedenis:
Zelf stemde hij tégen de deal, maar niemand ligt momenteel onder zwaarder vuur dan de Democratische leider in de Senaat Chuck Schumer. ‘Senator Schumer is niet langer effectief en moet worden vervangen’, tierde Congreslid Ro Khanna maandag. ‘Als Schumer een capabele leider was geweest’, meent diens collega Seth Moulton, ‘dan had hij zijn fractie verenigd.’
De partijtop wankelt. Sinds het dramatische afzwaaien vorig jaar van president Joe Biden, die zijn herverkiezingscampagne opgaf wegens zorgen over zijn hoge leeftijd, en de daaropvolgende nederlaag van diens vicepresident Kamala Harris, hebben de Democraten geen duidelijk gezicht. Wie spreekt namens het collectief?
Schumer en Hakeem Jeffries, de Democratische leider in het Huis van Afgevaardigden, bleven op hun post. Maar onder kiezers verliezen zij rap aan gezag en, zo blijkt nu weer, ook binnen hun eigen fracties.
De shutdownsaga heeft de interne strijd om spreekbuis te worden van de Democraten enkele tandjes verhevigd. Ook dáárom spuwen potentiële presidentskandidaten als Khanna en gouverneurs Gavin Newsom (‘Dit is geen deal!’) en JB Pritzker (‘Een lege belofte!’) nu om het hardst hun gal. Elk hoopt straks de kar te trekken – en dan kun je maar beter te boek staan als vurig tegenstander van deze capitulatie.
Een eenduidig profiel hebben de acht dissidenten niet. Senator Tim Kaine uit Virginia, in 2016 nog kandidaat-vicepremier naast Hillary Clinton, is progressiever dan iemand als Jon Fetterman, de recalcitrante senator uit Pennsylvania die geregeld met de Republikeinen meestemt. Zij vormen geen ideologisch blok.
Wat deze senatoren bindt, is dat zij electoraal veiliggesteld zijn: de meesten hebben nog jaren voor hun termijn afloopt, twee anderen gaan met pensioen. Zo konden zij een compromis met Republikeinen sluiten zonder directe gevolgen te vrezen voor hun baan. En dat is voor hen maar goed ook.
Want de kritiek op hen zal voorlopig niet wijken. Senator Jeanne Shaheen werd maandag zelfs publiekelijk afgevallen door haar eigen dochter, Stefany, die zelf campagne voert voor een Democratische zetel in het Congres.
De gedroomde concessie blijft uit, maar in één ding zijn de Democraten afgelopen weken wel glansrijk geslaagd: zorg is opnieuw verheven tot een centraal thema in de Amerikaanse politiek. De shutdown heeft burgers door heel het land doordrongen van de aankomende Republikeinse bezuinigingen op gezondheid. En dat is voor de Democraten pure winst.
Zelfs wanneer een akkoord over zorg in het Congres uitblijft – of wellicht júíst – dan nog zal deze kwestie de Republikeinen meer schaden. Haast geen kiezer ontgaat het immers nog wáárom hun zorgkosten met honderden dollars stijgen: het beleid van Donald Trump en zijn partij.
De vraag is hoeveel krediet de Democraten straks nog kunnen innen met hun, uiteindelijk, gefaalde verzet.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant