De vooruitzichten van patiënten bij wie vanuit het niets uitgezaaide kanker wordt ontdekt, verbeteren maar heel langzaam. Tussen 2019 en 2023 was 21 procent van hen na drie jaar nog in leven, tegenover 17 procent tussen 2014 en 2018, blijkt uit onderzoek.
is zorgverslaggever van de Volkskrant.
Vooral patiënten met melanoom, nierkanker, prostaatkanker en longkanker profiteren van nieuwe behandelmogelijkheden als doelgerichte therapie en immunotherapie. Daardoor nam voor ongeveer 10 procent van de patiënten de gemiddelde overleving in de afgelopen vijftien jaar met twee jaar toe. Voor de meeste patiënten blijven de behandelmogelijkheden vooralsnog beperkt.
Jaarlijks krijgen naar schatting 22 duizend mensen de diagnose ‘primaire uitgezaaide kanker’; als er bij hen kanker wordt geconstateerd, is dat direct op meerdere plekken. Dat is voor verreweg de meeste patiënten slecht nieuws. De mediane overleving na een diagnose met uitgezaaide kanker blijft al jarenlang steken op zeven maanden. Dat betekent dat de helft van de patiënten langer leeft dan zeven maanden, en de andere helft korter.
Primaire uitgezaaide kanker komt het vaakst voor bij longkanker. Daar kunnen mensen lang mee doorlopen zonder er last van te hebben, waardoor de kanker zich ook al kan verspreiden.
De cijfers laten zien, zegt Natasja Raijmakers, hoofdonderzoeker palliatieve zorg bij Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL), dat er vooruitgang nodig blijft in de behandelmogelijkheden van kanker. ‘Maar we moeten ook reëel zijn: we zien dat er veel mensen zullen blijven overlijden.’
Daarom is het essentieel, vindt de onderzoeker, dat artsen en verpleegkundigen met iedere patiënt in gesprek gaan. Niet alleen over de behandelwensen, maar ook over wanneer een behandeling klaar is. ‘Wat draagt voor hen bij aan de kwaliteit van leven? En hoever wil een patiënt gaan? Voer je dat gesprek goed, dan vergroot dat de kans dat de zorg die patiënten in de laatste levensfase ontvangen passend is.’
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Uit het rapport van IKNL blijkt dat mogelijk een op de vier patiënten in de laatste fase zorg ontvangt die niets meer bijdraagt aan het bestrijden van de ziekte, maar wel nadelige gevolgen heeft voor de patiënt. Zij worden bijvoorbeeld meermaals opgenomen in het ziekenhuis, krijgen nog chemotherapie in de laatste maand voor overlijden of komen te overlijden in het ziekenhuis – en niet thuis in een vertrouwde omgeving. Dit soort ‘potentieel niet-passende zorg’ komt het vaakst voor bij patiënten met longkanker.
Onderzoek laat zien dat een goed gesprek over welke zorg te verwachten is dit soort onwenselijke situaties kan voorkomen, zegt Raijmakers. ‘Ik ben blij dat sinds 1 januari zo’n gesprek volgens de richtlijnen moet worden gevoerd. Dat verhoogt de kwaliteit van leven van de patiënt en naasten, en voorkomt niet-passende zorg.’
Als voorbeeld noemt Raijmakers een longkankerpatiënt die thuis plots benauwd wordt. Een partner die daarop niet is voorbereid belt in paniek 112. Maar als de arts van tevoren heeft uitgelegd dat dit kan gebeuren en alvast benauwdheidsmedicatie heeft voorgeschreven, dan hebben patiënt en partner veel meer zorg in eigen hand.’ Nu zorgplanning verplicht is, hoopt Raijmakers dat het percentage niet-passende zorg de komende jaren zal dalen.
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast ‘Ondertussen in de kosmos’. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant