De Internationale Rechtshulpkamer (IRK) in Amsterdam beslist dinsdagochtend of de Palestijnse journalist Mustafa Ayyash mag worden uitgeleverd aan Oostenrijk. Ayyash wordt verdacht van het financieren van Hamas, zelf zegt hij slachtoffer te zijn van Israëls campagne om Palestijnse journalisten monddood te maken.
is verslaggever van de Volkskrant en schrijft over asiel, migratie en de multiculturele samenleving.
Ayyash landde op 19 september op Schiphol en werd daar in de boeien geslagen. Sindsdien zit hij vast. ‘Hij kwam naar Nederland om aangifte te doen tegen Israël bij het Internationaal Strafhof’, vertelt zijn broer Ibrahim Ayyash, die in Nederland woont, via Whatsapp. In november 2023 bombardeerde Israël hun ouderlijk huis in Gaza. ‘Onze ouders, zus en broers, hun echtgenoten en hun zeven kinderen zijn daarbij vermoord.’
De 33-jarige Ayyash is geboren en opgegroeid in een vluchtelingenkamp in Gaza. Op zijn 15de richtte hij Gaza Now op, een persbureau van Palestijnse journalisten. Sinds twee jaar doet Gaza Now op sociale media doorlopend verslag van het genocidale geweld in Gaza en bereikt daarmee wereldwijd een miljoenenpubliek. Ayyash leidde de nieuwsorganisatie vanuit Oostenrijk, waar hij sinds 2017 woont.
Israëlische en Amerikaanse media zetten Gaza Now weg als spreekbuis van Hamas. Onder druk van deze berichtgeving en pro-Israëlische organisaties besloten Amerikaanse techbedrijven Gaza Now te boycotten. Zo verwijderde Meta een Facebook-account met bijna 5 miljoen volgers. Ook de aanval op Ayyash ouderlijk huis leek doelgericht: een van de gedode broers was werkzaam voor Gaza Now.
In maart 2024 legden de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk sancties op aan Ayyash vanwege ‘het financieren van een terroristische organisatie’. Gaza Now werft fondsen voor humanitaire hulp, maar zou dat geld volgens de VS en het VK hebben doorgesluisd aan onder meer Hamas. Ook zou Gaza Now in de berichtgeving terrorisme verheerlijken.
Enkele weken later deed de Oostenrijkse politie een inval bij Ayyash en nam telefoons, laptops en geheugenkaarten mee. Ayyash is bij die actie verhoord maar niet aangehouden. Afgelopen augustus vaardigde Oostenrijk een Europees arrestatiebevel uit tegen Ayyash, die daar geen weet van had. Met zijn vrouw en hun twee jonge kinderen had hij Oostenrijk eerder al verlaten, omdat ze zich er niet langer veilig voelden.
Ayyash ontkent elke betrokkenheid bij terrorisme, zo zegt advocaat Dölle. ‘Hij ziet het als onderdeel van de Israëlische campagne om journalisten monddood te maken.’
Over die campagne maken ook internationale organisaties voor persvrijheid zich grote zorgen. ‘Journalisten in Gaza zijn sinds oktober 2023 onafgebroken zwartgemaakt en bedreigd’, aldus Reporters Without Borders in een publicatie twee maanden geleden. ‘Israëlische functionarissen spelen een actieve rol in deze lastercampagnes (...), de beschuldigingen worden gebruikt om gerichte aanvallen op verslaggevers te rechtvaardigen.’
De afgelopen twee jaar heeft Israël 238 journalisten gedood, 92 anderen zijn opgepakt. ‘Israëls campagne om journalisten te doden en het zwijgen op te leggen is de meest dodelijke en doelbewuste ooit gedocumenteerd’, schrijft het Committee to Protect Journalists (CPJ) op zijn website. ‘Israëlische troepen bedreigen en vermoorden doelgericht Palestijnse journalisten, anderen worden opgepakt en gemarteld als vergelding voor hun werk.’
De rechter van het IRK in Amsterdam buigt zich niet over de vraag of Ayyash schuldig is, maar oordeelt alleen of uitlevering gerechtvaardigd is. Advocaat Dölle stelt van niet, omdat het arrestatiebevel niet aan de eisen zou voldoen. ‘Er staat nergens een tijdstip, plaats of mate van betrokkenheid bij het strafbare feit’, aldus Dölle. ‘Hij zou via Gaza Now geld hebben ingezameld voor Hamas. Maar hoe, wanneer en met wie, dat blijft volkomen onduidelijk.’
Daarnaast vreest Dölle dat Ayyash in Oostenrijk niet de juiste zorg zal krijgen. ‘Sinds zijn arrestatie heeft hij ernstige psychische klachten, ook omdat het hem kort na zijn arrestatie is verboden nog contact te hebben met zijn familie. Hij beschadigt zichzelf, is suïcidaal en is inmiddels overgebracht naar het Penitentiair Psychiatrisch centrum in Vught’, aldus Dölle. ‘In Oostenrijk krijgen gedetineerden met psychische klachten niet altijd de juiste behandeling.’
Als de rechter de uitlevering goedkeurt, dan vertrekt Ayyash binnen tien dagen naar Oostenrijk. Als uitlevering niet toelaatbaar blijkt, komt hij op vrije voeten. Het is ook mogelijk dat de rechter Oostenrijk om aanvullende informatie vraagt en het besluit opschort.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant