Coalitievorming Verkenner Koolmees proefde de nieren van de partijen en gaat voorstellen doen voor een vervolg van de formatie. Wordt het doorpraten met een ‘motorblok’ van D66-CDA?
Verkenner Wouter Koolmees ontvangt de voorzitter van de Eerste Kamer, Mei Li Vos, voor een gesprek.
De prille formatie komt niet in beweging, erkent iedereen. Maar de probleemanalyses lopen uiteen. Toen Henri Bontenbal van het CDA maandagochtend rond half negen bij verkenner Wouter Koolmees arriveerde, zei hij dat zíjn partij „het probleem niet is”.
VVD-leider Dilan Yesilgöz, die na hem op gesprek kwam, stelde zelfs dat er „helemaal geen probleem” ís.
En Rob Jetten van D66? Volgens hem „leiden er nog heel veel wegen naar Rome”. De formatie is pas een ruime week bezig, benadrukte hij. Jetten ziet heil in doorpraten over de inhoud. „Het heeft niet zoveel zin om eindeloos rondjes te draaien over wie er niet met wie wil”, zei hij. „Volgens mij kun je via de inhoud ook kijken welke grote thema’s je voor het land kunt beetpakken.” Wie met wie moet, is dan een zorg voor later.
Verkenner Wouter Koolmees (D66), zo klinkt uit verschillende hoeken, lijkt ook die kant op te neigen: een motorblok van partijen dat inhoudelijke stappen kan zetten. Dat zou kunnen met D66, CDA en VVD, óf zonder de VVD.
Deze maandag voerde Koolmees de laatste gesprekken voordat hij dinsdag aan het eind van de dag het verkenningsverslag presenteert. Het probleem dat voorhanden ligt: de VVD ziet JA21 als mogelijke vierde partij; D66 wil juist verder met GroenLinks-PvdA. Vrijdag werd gesproken van „een impasse”.
Zolang de partij van Yesilgöz GroenLinks-PvdA uitsluit, is de meerderheidscoalitie die D66 voor ogen heeft niet haalbaar. Tijdens de campagne beloofde de VVD-leider niet met GroenLinks-PvdA samen te werken. Ook sinds het begin van de formatie blijft die deur gesloten.
Koolmees zei maandagmiddag na de gesprekken met Bontenbal, Yesilgöz en Jetten dat hij „een idee heeft”, maar nog „een paar dingen wil toetsen bij gesprekspartners van de afgelopen week”. De deadline, dinsdagavond, zal hij halen, verzekerde hij. Over de inhoud van het advies wilde hij niets kwijt.
Vroeg of laat zal de impasse moeten worden doorbroken. Andere partijen kijken wat dat betreft vooral naar de VVD. Die partij wekte de irritatie van andere op door al tijdens de campagne aan ‘uitsluitspelletjes’ te doen. Volgens CDA-leider Bontenbal, zo zei hij in het NOS-slotdebat, zijn mensen die houding „spuug- en spuugzat”.
Gezien de gemeenteraadsverkiezingen in maart naderen, houden sommige partijen er rekening mee dat de VVD tot die tijd de deur voor GroenLinks-PvdA sowieso gesloten houdt, uit angst kiezers te verliezen. Om die tijd te overbruggen, zouden inhoudelijke gesprekken binnen een motorblok geen gek idee zijn, laat een ingewijde weten. Al is het maar omdat dan tenminste íéts gebeurt in Den Haag.
Verkenner Koolmees verwacht het verslag dinsdag rond 19.00 uur te presenteren. Woensdag wordt de nieuwe Tweede Kamer beëdigd en al donderdag debatteert die meteen over het verslag. Vervolgens beslist de Kamer, via een motie, over het verdere vervolg van de formatie. Wouter Koolmees, die tegenwoordig topman is bij de NS, heeft al aangegeven niet beschikbaar te zullen zijn als informateur.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC