Verkiezingen Egypte Twee dagen lang gaan mensen in een deel van Egypte naar de stembus voor een eerste ronde van de parlementsverkiezingen. Het tweede deel vindt plaats eind november. Het zijn de laatste verkiezingen die plaatsvinden voor het einde van de derde ambtstermijn van de Egyptische president Abdel Fattah al-Sisi, in 2030.
Een man verlaat een stemlokaal in de stad Giza, nadat hij zijn stem heeft uitgebracht.
De definitieve uitslag wordt pas op eerste kerstdag verwacht. De gang naar de stembus begon echter al op maandagochtend om 9.00 uur in enkele delen van Egypte. Zo’n 63 miljoen stemgerechtigden kunnen hun stem uitbrengen in twee fases. Maandag en dinsdag wordt er in 14 kiesdistricten gekozen, in de 13 andere regio’s – waaronder de hoofdstad Caïro – kan dat pas vanaf 24 november. Het zijn in principe de laatste parlementsverkiezingen onder president Abdel Fattah El-Sisi, van wie in 2030 zijn derde termijn eindigt. Of die dan ook daadwerkelijk afloopt of dat Sisi er straks een vierde termijn aan kan vastplakken, hangt af van het nieuwe parlement.
Critici verwachten dat de verkiezingen vooral Sisi’s greep op de macht zullen verstevigen. „Sisi heeft een parlement nodig dat hij volledig kan controleren”, aldus Timothy Kaldas, van het in Washington gevestigde Tahrir Institute for Middle East Policy, aan persbureau AFP. Als Sisi aan de macht wil blijven zal er een grondwetswijziging doorgevoerd moeten worden. Dat zal dit parlement moeten initiëren en goedkeuren.
Veel scholen zijn een kieslokaal, zo ook deze school in Gizeh op 10 november.
In 2019 stemde het Egyptische parlement al in met een wijziging van de grondwet waardoor Sisi opeens voor een derde termijn kon gaan en tot 2030 in het zadel kon blijven. In principe had hij zich na zijn tweede termijn niet opnieuw kandidaat mogen stellen. Met die nieuwe grondwet keerde Egypte, na een korte flirt met de democratie na het afzetten van Mubarak, terug naar het idee van de ‘sterke leider’ aan wiens gezag niet kan getornd worden. Eind 2023 wist Sisi zich verzekerd van 89,6 procent van de stemmen bij de presidentsverkiezingen, waarbij volgens de Egyptische kiescommissie de resterende tien procent naar de drie tegenkandidaten ging. Bij de presidentsverkiezingen in 2014 en 2018 haalde hij ook elke keer zo rond 90 procent van de stemmen.
In Gizeh staan mensen buiten in de rij bij een kieslokaal, in dit geval voor de School voor Toerisme.
Oppositiepartijen maken in Egypte dan ook weinig kans, en de mensenrechten zijn er volgens Amnesty International onder Sisi alleen maar slechter op geworden. Er wordt sinds 2013 harder opgetreden tegen politieke tegenstanders. In 2010, toen president Mubarak er nog zat, schatte Human Rights Watch het aantal politieke gevangenen tussen 8.000 en 14.000. Nu zouden dat er rond de 65.000 zijn in 78 zwaar overbevolkte gevangenissen.
Stembiljet in Gizeh
Ondanks deze rij buiten is de verwachting dat de opkomst – net als bij de vorige verkiezingen – niet heel hoog zal zijn.
Stemmen gaan naar verwachting vooral naar de pro-Sisi-partij Mostaqbal Watn (de Toekomst van de Natie) en de partij Nationaal Front. Gazzar maakt ook kans, een nieuwe partij die financiële steun krijgt van de Egyptische zakenman Ibrahim al-Organi, een bondgenoot van Sisi.
Het Egyptische parlement heeft 596 zetels, waarvan er 568 gekozen leden zijn, de overige 28 zetels worden benoemd bij presidentieel decreet. Van die 568 zetels gaat de helft naar vooraf geselecteerde partijen en de andere helft naar individuele kandidaten, die merendeels achter Sisi staan. Eind januari zal het nieuw gekozen parlement beginnen voor een vijf jaar durende termijn.
Er zijn 70 telcommissies en er kan worden gestemd in ruim 5.000 stembureaus in deze eerste ronde.
Close-up stembiljet
Veel vlaggen zijn er bij de stembureaus.
Kiezers lopen met stembiljetten naar het stemhokje bij een lagere school in Gizeh.
Buiten wordt er gewacht voor een kiesbureau in Gizeh waar maandag en dinsdag kan worden gestemd voor de tweede ronde.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
De mooiste fotografie en de beste tips geselecteerd door de fotoredactie
Source: NRC