Performance Op donderdag 13 november staat kunstenaar Miles Greenberg (28) één dag lang met zijn performance Flaying of Marsyas in het Stedelijk Museum Amsterdam. „Er zal geen villen aan te pas komen.”
Miles Greenberg in ‘Sebastian’, uitgevoerd tijdens de Biënnale van Venetië in 2024.
Beeldhouwer en performancekunstenaar Miles Greenberg (1997) geldt als rijzende ster in de kunstwereld. Hij trad op in het Louvre, de Venetië Biënnale en in zijn woonplaats New York, en had afgelopen jaar zijn eerste museale solo presentatie bij Bureau Stedelijk. Op donderdag 13 november presenteert de Canadees doorlopend zijn live performance Flaying of Marsyas in het Stedelijk Museum Amsterdam, waarbij hij – vastgebonden aan een paal – de satyr Marsyas uit de Griekse mythologie verbeeldt.
Performancekunst is misschien niet de meest bekende kunstvorm, maar Greenberg weet er wel alle aandacht op te vestigen. Hij is als autodidact onder de vleugels genomen door twee mentoren, performancekunstenares Marina Abramović en kunstenaar Robert Wilson. In Flaying of Marsyas volgt hij een vergelijkbaar motief als de performance SEBASTIAN (2024), waarbij hij vorig jaar tijdens de Biënnale van Venetië negen uur lang het beeld van de heilige verbeeldde, inclusief pijlen in zijn lichaam. Vier robotarmen legden het proces op video vast. Aan het einde kwam zijn moeder de pijlen uit zijn lichaam verwijderen.
Marsyas, het personage in deze nieuwe performance – een vervolg in zijn serie over sculpturen uit de kunstgeschiedenis –, is een satyr uit de Griekse mythologie. Hij daagt de god Apollo uit voor een muziekwedstrijd, met als inzet dat de winnaar met de ander mag doen wat hij wil. Wanneer Apollo de wedstrijd wint, hangt hij Marsyas aan een boom en vilt hem levend.
„In elk geval zal er geen villen aan te pas komen in de performance. En mijn werk gaat nooit over pijn. Soms maken mensen vanwege het vastbinden een link met slavernij en dat is zó gemakzuchtig. Ik zie pijn en lichamelijk ongemak meer als iets waar je doorheen kan gaan. Als een deur naar iets hogers, iets goddelijks, net zoals genot dat kan zijn. Ik heb het idee dat we pijn soms stigmatiseren en bang zijn voor lichamelijk ongemak.”
„De inzet van pijn in performancekunst demystificeert onze angst ervoor. Dat doet Marina Abramović ook. Sommige mensen vinden haar werk donker en intens, terwijl Marina juist een van de meest lichtvoetige mensen is die ik ken.”
Miles Greenberg, ‘Truth’ (2023). Powerhouse Arts, New York
„Marsyas is in de mythologie eigenlijk meer een bijfiguur, hij was niet voor de hand liggend. Het ging mij om de manier waarop hem het zwijgen wordt opgelegd.”
„Laat ik vooropstellen dat ik me in een behoorlijk geprivilegieerde positie bevind op dit punt in mijn carrière. Maar toch word je soms in situaties met instituties geplaatst als een jonge queer zwarte kunstenaar, waarbij er niet heel goed naar ons geluisterd wordt.”
„Het Stedelijk Museum gaf me carte blanche voor dit werk in opdracht, maar stuurde vervolgens ook erg aan op het opnieuw uitvoeren van SEBASTIAN – terwijl ik in eerste instantie graag iets had willen doen met Pablo Picasso’s schilderij La Guernica (1937), om te reflecteren op oorlog. Ik ben heel dankbaar voor de kans, maar tegelijkertijd wil ik machtige musea wel aanspreken: ik zou willen dat ze meer vertrouwen in ons hadden.”
Miles Greenberg, ‘Pneumotherapy II’ (2020). Perrotin, New York.
„Ik wilde altijd al beeldhouwer worden, maar omdat ik op mijn zeventiende met school stopte en niet wist hoe te beeldhouwen, zette ik mijn lichaam in. Ik word nu ook nog weleens als performer benaderd, maar het verschil tussen een performancekunstenaar en een performer is dat de performancekunstenaar autonomie heeft over wat hij maakt. Hij is zowel regisseur als performer.”
Greenberg houdt lachend een handvol pillen omhoog: „Dit hier is een mix van enzymen, artisjok-extract, zwarte radijs en thee. Het smaakt eigenlijk best ranzig. Alle artiesten die met het lichaam werken, of dat nu in de kunst is of in de bdsm-gemeenschap, worden vanzelf voedingsdeskundigen. En als ik mijn huid ga doorboren met pijlen en daarmee op een podium moet staan voor negen uur, dan moet ik ook kennis over mijn lichaam hebben, zoals waar mijn aders zich bevinden.”
De performance Flaying of Marsyas is op donderdag 13 november te zien in de IMC Erezaal van het Stedelijk Museum Amsterdam, 11:00 – 18:00 uur
Wie wil ervaren hoe het is om performancekunstenaar te zijn, kan in Museum Voorlinden meedoen aan Marina Abramović’ performance Counting the Rice. Hierbij word je uitgenodigd om één uur lang, met noise-cancelling koptelefoon op, rijstkorrels en linzen te tellen. Met deze meditatieve oefening ontwikkel je volgens Abramović uithoudingsvermogen, concentratie en verhoogde waarneming.
Counting the Rice, Marina Abramović, Museum Voorlinden, 15 november 2025 t/m 16 mei 2026.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC