Inheemse Braziliaanse vrouwen die over de Amazone afgereisd zijn naar de klimaattop in Belém.
De dertigste VN-klimaattop is vandaag officieel begonnen. Sinds 1995 reizen wereldleiders, ngo’s, bedrijven, activisten en media naar zo’n Conference of the Parties om multilaterale klimaatafspraken te bespreken. Dit jaar, bij de COP30, gebeurt dat in de Braziliaanse Amazonestad Belém. Twee weken lang praten vertegenwoordigers van zo’n tweehonderd landen met elkaar.
Precies tien jaar geleden, in Parijs, eindigde de klimaattop in een historisch succes. Landen spraken af samen te werken om gevaarlijke klimaatopwarming te beperken. Ze spraken af de opwarming van de planeet onder de 2 (maar liever nog onder 1,5) graden Celsius te houden ten opzichte van de pre-industriële tijd. Hoewel inmiddels duidelijk is dat het behoorlijk lastig wordt om de Parijsdoelstelling te halen, was het landen wel gelukt om eindelijk samentot afspraken te komen.
Hoe anders lijkt deze klimaattop, tien jaar later, te worden. De COP wordt omringd door onzekerheden en onenigheid tussen landen. Zo is al heel lang onduidelijk welke rijke landen gaan betalen om arme landen te helpen met hun klimaatfinanciering. En ook hoe hoog dat bedrag precies is, is vaag. Gaan landen daar nu eindelijk uitkomen? Nog zo’n onzekerheid: houden de Amerikanen zich afzijdig of gaan ze tegenwerken? Laura Wismans en ik schreven afgelopen weekend een artikel over deze en andere vragen.
Anders aan deze klimaattop is dat er niet één thema centraal staat. De onderwerpen lopen uiteen van bosbescherming tot gendergelijkheid en van klimaatfinanciering tot desinformatie. Dat laat eigenlijk ook zien hoe complex de klimaatopgave is. Dat is een web van allerlei wetenschappelijke, sociale, economische en technische vraagstukken.
Wie zich alvast wil inlezen voor de klimaattop wijs ik op het interview met Yvo de Boer, oud-hoofd van het klimaatbureau van de VN, van klimaatcollega Paul Luttikhuis. „Een bekend gezegde luidt: waar een wil is, is een weg, maar ik geloof ook in het omgekeerde: waar een weg is, is een wil”, zei Yvo tegen Paul. „Als je ondernemers kunt laten zien dat ze ook met een duurzaam businessmodel succesvol kunnen zijn, dan heb je meer kans van slagen dan wanneer je ze alleen maar vraagt om de planeet te redden.”
Opvallend aan deze klimaattop is trouwens ook dat bossen gekapt moesten worden om ruimte te maken voor al die tienduizenden bezoekers van COP30. En dat terwijl de Braziliaanse president Lula wil dat bosbescherming een belangrijk onderdeel wordt van de klimaattop. „Om de stad van 1,5 miljoen inwoners gereed te maken, wordt voor meer dan 1 miljard dollar gebouwd: er komen hotels bij en een vergadercentrum, het vliegveld wordt uitgebreid”, schreef correspondent Nina Jurna vorige maand al. „Rondom Belém komt een gloednieuwe vierbaansweg van 14 kilometer om de wegen naar de stad te ontlasten. Voor de aanleg van deze Avenida Liberdade (Vrijheidslaan) moet een stuk tropisch regenwoud wijken; tienduizenden bomen zijn al gekapt.”
De accommodaties zijn dit jaar ook ontzettend duur. Mogelijk houdt dat armere landen, die juist veel te verliezen hebben, tegen om hun stem te laten horen. Al probeert Brazilië daar wel wat aan te doen door armere landen gratis hutten op cruiseschepen aan te bieden, schrijft persbureau Reuters.
Nu kun je je natuurlijk afvragen of zo’n jaarlijkse bijeenkomst om ergens in een ver land te discussiëren over het klimaat überhaupt de juiste manier is, het is in iedere geval goed dat landen nog steeds laten zien dat het klimaat een urgent thema voor ze is. Dat moet ook wel, 2025 wordt opnieuw een van de warmste jaren sinds de wetenschappelijke metingen die 174 jaar geleden begonnen. En iedere tiende van een graad opwarming telt bij het voorkomen van nóg hevigere overstromingen, orkanen, hittegolven en bosbranden.
Als laatste wil ik nog wijzen op onze klimaatsyllabus, waarin de betekenis van veelvoorkomende klimaattermen en thema’s worden omschreven. Handig om achter de hand te houden tijdens het volgen van alle discussies de komende dagen.
Collega Laura Wismans en ik houden COP30 komende twee weken vanuit Nederland in de gaten.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Een overzicht van de verhalen die de economieredactie vandaag heeft gemaakt
Source: NRC