Boek uit de kast Uit straatboekenkastjes in heel Nederland haalt Arjen Fortuin steeds een boek, bespreekt het, en geeft het door. Deze week een zwaarbeschadigde Italiaans gezin, aangetroffen in West-Brabant.
Wouw. Nee, ik wist ook niet dat er een Nederlands dorp bestond dat Wouw heten, maar hier halverwege Roosendaal en Bergen op Zoom ligt het wel degelijk gewoon, in land dat zo vruchtbaar was dat het de inwoners de bijnaam ‘papboeren’ opleverde. Er was ooit een kasteel, er is een sterrenrestaurant, maar de grootste wow van Wouw reserveren we voor de kolossale Sint Lambertuskerk die hoog boven het dorp uittorent: voor zo’n kerk zou menige middelgrote gemeente een kleine veldtocht over hebben.
Mol’s minibieb blijft een stukje verderop dichter bij de grond, maar het kastje is goed gevuld, met als opmerkelijkste titel Kwellende liefde van Elena Ferrante, de schrijfster die een wereldster werd dankzij de cyclus De geniale vriendin (2011-2014). Kwellende liefde is haar debuut, de vertaling van Manon Smits verscheen al in 1996. Dit exemplaar bracht zijn eerste leesleven door in bibliotheek De bladwijzer in Bergen op Zoom; op het plakkertje op de rug is in voorbeeldig schoolschrift ‘Ferrante, Elena’ geschreven.
Het begin van Kwellende liefde is intussen ook wel een ‘wow’ waard. „Mijn moeder verdronk in de nacht van 23 mei, mijn verjaardag, in het stuk zee bij de plaats die Spaccavento genoemd wordt, op enkele kilometers afstand van Minturno.” En of die eerste klap niet al een daalder waard is, volgt er dadelijk een mooi beeld van de vakanties die het gezin daar doorbracht „toen mijn vader nog bij ons woonde”: „Elke ochtend dronken wij meisjes een rauw ei, togen tussen het hoge riet over weggetjes van aarde naar de zee en gingen zwemmen.” Om de eerste alinea af te maken verklapt Ferrante dan nog dat er in de nacht van haar moeders dood op de deur van het oude vakantiehuis werd gebonsd, maar dat de oude eigenaresse niet open dorst te doen.
Delia, de vertelster van Kwellende liefde, had geen prettige relatie met haar moeder Amalia. Wanneer die haar bezocht in Rome en ongevraagd het huis begon te poetsen en praatjes aanknoopte met winkeliers met wie Delia amper contact had. Moeder en dochter spraken een andere taal: Amalia dialect, Delia Italiaans. Geen van de twee was in staat om soepel over te steken naar de taal van de ander. Over dat dialect „Een lange waslijst woorden die op een medeklinker eindigden, alsof de eindklinker in een afgrond was gestort en de rest van het woord dof jankte van verdriet”.
Na de dood volgt het geregel en Delia moet dat samen doen met Filippo, de broer van haar moeder, die het tot haar frustratie altijd opnam voor zijn zwager en niet voor zijn zus, terwijl, nu ja, lees maar mee: „Hij was haar broer, hij had haar honderd keer opgezwollen gezien van de klappen, de stompen, de schoppen; en toch had hij nooit een vinger uitgestoken om haar te helpen. Al vijftig jaar hamerde hij onverminderd op zijn solidariteit met zijn zwager.”
Het slachtoffer zelf zei tegen haar dochters: „Zo is hij nu eenmaal. Hij weet niet wat hij doet en ik weet niet wat ik tegen hem moet zeggen.” Die dochters haatten haar erom, ook toen vader – een kunstschilder van klein talent en grote frustraties – al was vertrokken. Tussen die gecompliceerde familiezaken door wil Delia achterhalen waarom haar bij leven opsmukloze moeder werd gevonden in slechts een beha, die gekocht blijkt te zijn in een lingeriezaak vol onprettige figuren. Delia heeft weinig keus: ondanks haar weerzin moet ze haar verleden in.
Wilt u het besproken exemplaar van Kwellende liefde hebben? Mail naar boekuitdekast@nrc.nl; het boek wordt onder inzenders verloot, de winnaar krijgt bericht.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC