De ‘shutdown’ van de Amerikaanse overheid lijkt voorbij. Een groep dissidente Democraten stemde zondagnacht mee met Republikeinen om de overheid te heropenen, tot woede van hun partijgenoten. Na weken eensgezind verzet zijn de Democraten opnieuw verdeeld.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij woont in New York.
Een handjevol afvalligen is genoeg. Acht keer klinkt er zondagnacht een ‘yea’ (ja) vanuit de Democratische zijde van de Senaat. Een groepje dissidenten voegt zich onverwacht, en tegen de zin van hun partijleiders, bij de Republikeinen om hun overheid te financieren. En zo stevent de langste ‘shutdown’ uit de Amerikaanse geschiedenis af op een abrupt einde.
Geopend is de overheid nog niet. Deze acht medestanders leverden de Republikeinen een nipte meerderheid op in de Senaat. Nu moet de begroting naar het Huis van Afgevaardigden. Daar hebben de Republikeinen echter geen Democratische hulp nodig om het stuk af te hameren.
Veertig dagen lang hielden de Democraten stand: ze stemden tegen financiering zolang de Republikeinen hun bezuinigingen op gezondheidszorg niet terugdraaiden. De gevolgen waren niet mals. Honderdduizenden federale ambtenaren kwamen onbetaald thuis te zitten, vliegverkeer viel uit en de sociale voorzieningen haperden. Noodzakelijk leed, aldus de partijleden.
Nu komt shutdown alsnog ten einde zónder die concessie. Het verzet is gebroken. En daarmee, tegelijk, de Democratische eenheid.
‘Meelijwekkend’, reageert de Democratische gouverneur Gavin Newsom van Californië zondagnacht. ‘Amerika verdient beter.’ Senator Bernie Sanders spreekt van ‘een beleidsmatige en politieke ramp’. Ook Chuck Schumer, leider van de Democraten in de Senaat, kan zijn woede zondag niet verbergen: ‘We hebben gezondheidszorg nodig!’
De groep dissidenten – zeven gematigde Democraten en één Onafhankelijke senator – ging zondag akkoord met een toezegging van Republikeinen om duizenden ontslagen ambtenaren hun baan terug te geven. Daarnaast belooft de Republikeinse senaatsleider John Thune om een Democratisch voorstel over gezondheidszorg ter stemming te brengen. Dat moet half december gaan gebeuren.
Eerder gold die belofte voor Democraten als ontoereikend. Er bestaat immers geen garantie dat zo’n voorstel vervolgens ook door de Senaat wordt aangenomen, laat staan door het nog conservatievere Huis van Afgevaardigden. Republikeinen bezitten in beide kamers de meerderheid.
‘Deze wetgeving zal overheidsmedewerkers tegen onrechtvaardig ontslag’, verdedigt de Democraat Tim Kaine zondagnacht zijn dissidente stem. ‘Dit was een cruciale stap.’ Kaine vertegenwoordigt de staat Virginia, nabij hoofdstad Washington, waar tienduizenden ambtenaren al wekenlang thuis zitten.
De andere senator van Virginia keerde zich fel tegen zijn collega. ‘Ik kan geen deal steunen waardoor miljoenen Amerikanen zich afvragen hoe ze gaan betalen voor hun gezondheidszorg’, aldus senator Mark Warner, ‘of dat ze het zich wel kunnen veroorloven om ziek te worden.’
De deal is het resultaat van een langslepende onderhandeling tussen een team Democraten en Republikeinen. Niet elke onderhandelaar onderschrijft het resultaat. ‘Ik heb altijd gezegd dat wij iets concreets moeten bereiken rond gezondheidszorg, en ik zie niet hoe dat is bereikt’, aldus senator Elissa Slotkin, die zich tegen het akkoord keerde.
De zorgpremies van miljoenen Amerikanen dreigen komend jaar met honderden of zelfs duizenden dollars te stijgen. Anderen zullen hun zorgdekking helemaal verliezen. De Democraten eisten nieuwe wetgeving om die bezuinigen ongedaan te maken.
Die boodschap leek aan te slaan. In peilingen wijzen de meeste Amerikanen niet naar de Democraten als schulddragers van de shutdown, maar naar de Republikeinen en president Donald Trump.
Klinkende zeges bij de lokale verkiezingen dinsdag leken de Democraten te sterken in hun vastberadenheid. ‘De shutdown was een belangrijke factor’, erkende zelfs Donald Trump. ‘Negatief voor Republikeinen.’
Partijbonzen Chuck Schumer en Hakeem Jeffries drongen vorige week in een persoonlijke brief aan op onderhandelingen met de president, die de deur van het Witte Huis tot dan toe dichthield. Voorlopig zal die niet meer opengaan.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant