India In Bihar, India’s armste deelstaat, zijn de deelstaatverkiezingen deze maand een politieke graadmeter voor de BJP. De partij van premier Modi zou kiezers uit de moslimgemeenschap onderdrukken, al houdt de verkiezingscommissie vol dat de nieuwe kiezerslijst enkel een administratieve noodzaak was.
De 37-jarige maatschappelijk activist Amjad Alam bespreekt in Kishanganj met een buurtbewoner of diens naam op de definitieve kiezerslijst staat.
Lal Khan draagt zijn stempas zo dicht mogelijk bij zich – hij stopt het plastic kaartje in zijn borstzak, of in zijn portemonnee. „Ik verlies dit ding de komende week niet uit het oog”, zegt de 53-jarige riksjachauffeur in Kishanganj, een stad in het oosten van de Indiase deelstaat Bihar. Twee maanden geleden kwam Khan erachter dat zijn naam ontbrak op de lijst van stemgerechtigden in zijn deelstaat. Het gebeurde nog veel meer van zijn buren, terwijl die toch zouden zweren dat ze levenslang in deze stad woonden, werkten en hun kinderen opvoedden.
De stempas is nogal essentieel, vanwege de deelstaatverkiezingen die deze maand plaatsvinden in Bihar. Lal en anderen klopten aan bij Amjad Amal: „In het dagelijks leven bouwvakker, maar ook sociaal activist”, stelt hij zichzelf voor. Wanneer hij door zijn buurt loopt in het vooral door moslims bewoonde Kishanganj, schiet iedereen hem aan. Maar zijn lokale politieke connecties kunnen in dit geval weinig helpen, ze staan onder gezag van Delhi: deze burgers moesten maar bewijzen écht Indiër te zijn. „Sommige ambtenaren eisten zelfs de geboortecertificaten van overgrootouders. Mensen hier kunnen vaak niet lezen of schrijven – hoe wisten ze nou of ze de juiste documenten hadden?”
Een portret van Amjad Alam in Bihar, die naast bouwvakker sociaal activist is.
De bewoners van Kishanganj ondervonden zo de chaotische opmaat naar verkiezingen in Bihar. In een van de dichtstbevolkte Indiase deelstaten gaan deze maand ruim 70 miljoen mensen naar de stembus om hun afgevaardigden voor de wetgevende assemblee te kiezen. Voor de enorme deelstaatverkiezingen zijn twee stemdagen nodig. Kiesdistricten rondom de hoofdstad Patna gingen afgelopen donderdag naar de stembus, andere gebieden als Kishanganj zijn dinsdag aan de beurt.
Verkiezingen, waarvan er veel zijn in India, zijn als een geliefde volkssport. Maar dit keer werd de stembusgang gemarkeerd door ophef over de vermeende ondermijning van het democratisch proces en kiezersonderdrukking, voornamelijk van moslims. Miljoenen dreigden hun stemrecht te verliezen als gevolg van een zogeheten Speciale Intensieve Revisie (SIR) van de stemmerslijsten in de deelstaat. Volgens de landelijke verkiezingscommissie (EC) was een herziening noodzakelijk om de gegevens van stemgerechtigden in de deelstaat – overlijdens, verhuizingen, nieuwe registraties van achttien-plussers – te updaten.
Luttele maanden voor aanvang van de verkiezingen werden ambtenaren langs de deuren gestuurd om de adressen van potentiële stemmers te verifiëren. Zo ontstond administratieve paniek, zagen Lal Khan, Amjad Alam, en hun buren in Kishanganj. Er werden tienduizenden spelfouten geconstateerd en op sommige adressen stonden meer kiezers geregistreerd dan inwonenden. Veel inwoners van Bihar zijn arbeidsmigrant, van wie onduidelijk is of ze formeel uit de deelstaat verhuisd zijn.
De ambtenaren waren rigoureus: ze schrapten elke naam waarmee iets mis bleek. Burgers hadden daarna een maand om hun identiteit en staatsburgerschap te bewijzen aan de hand van geboortecertificaten, paspoorten of residentiebewijzen. Om het nog moeilijker te maken: India kent geen standaard nationaal identiteits- of identificatiedocument.
Een vrouw spreekt met een ambtenaar in Bihar om haar stemrecht te verifiëren voor de deelstaatverkiezingen.
In Kishanganj deden tientallen buren hun beroep op Amjad Alam. Het was alsof hij de krochten van de Indiase bureaucratie in moest, op zoek naar het benodigde papierwerk. „Het kostte dagen per zaak”, vertelt hij. „De meeste mensen hier zijn dagloners. Als je tien, twintig kilometer moet reizen naar het lokale overheidskantoor, loop je inkomsten mis. Ik moest mensen blijven overtuigen om voet bij stuk te houden.”
Eind september sloot de verkiezingscommissie de definitieve lijst met stemgerechtigden in Bihar. Eindstand: 74.2 miljoen kiezers, er werden bijna vijf miljoen namen geschrapt. De verkiezingscommissie houdt vast aan de noodzaak van de herziening.
Maar oppositiepartijen zijn verbolgen. De herzieningscontrole zou het strengst zijn uitgevoerd op minderheden, voornamelijk moslims, om juist die groepen hun stemrecht te ontnemen. Het hielp daarbij niet dat de EC sprak van een ‘gezuiverde’ kiezerslijst. De term doet erg denken aan het taalgebruik van hindoenationalisten, aanhangers van Modi’s BJP, over hun ideaal: India als land alleen voor hindoes, zonder moslims.
Modi zelf appelleerde daaraan tijdens een campagnebijeenkomst: hij waarschuwde voor een „demografische crisis” in Bihar, en zette Indiase moslims weg als illegale immigranten zonder stemrecht. „Mensen in Bihar en naburige deelstaten maken zich grote zorgen over de veiligheid van hun zussen en dochters”, zei Modi, die maatregelen beloofde „tegen infiltranten.”
De deelstaatverkiezingen zijn een test voor premier Narendra Modi. Bihar wordt bestuurd door een alliantie van zijn BJP en de lokale partij Janata Dal van deelstaatpremier Nitish Kumar. Een nederlaag zou kunnen worden gezien als een afrekening voor de nationale regeringscoalitie.
„De discussie over de SIR is zeer gepolitiseerd”, zag ook hoofdredacteur Nitin Sethi van de onafhankelijke mediaorganisatie The Reporters’ Collective. Uit hun data-onderzoek naar de controversiële herziening werd duidelijk hoe chaotisch en onoverzichtelijk het herzieningsproces was, uitgevoerd onder zware tijdsdruk bovendien. De onderzoeksjournalisten begonnen aan hun project uit zorgen over het democratisch proces, legt Sethi uit: „Er wordt al langer aan kiezersonderdrukking en stemfraude gedaan – ook door de oppositiepartijen. Maar wat ons betreft ging het wel een stap verder, nu een nationale overheidsinstantie [als de verkiezingscommissie] betrokken was bij deze controle op staatsburgerschap.”
Amjad Alam inspecteert de documenten van een vrouw wier naam werd verwijderd van de lijst van stemgerechtigden in Kishanganj.
„Al staan mensen nu weer op de kiezerslijst, ze zijn bang dat de overheid hen in het vizier heeft als zogenaamde buitenstaanders”, hoorde Alam om zich heen. „Dit is nou juist zo ellendig”, zegt de 25-jarige kleermaker Muhammad Ashraf. „Hindoe of moslim, in deze stad is dat nooit een probleem geweest. Juist door dit soort processen worden we uit elkaar gespeeld. Wij willen dat onze afgevaardigden vreedzaam beleid voeren.” Als de lokale politici ook zorgen voor banen, verbeteringen in het onderwijs en nieuwe infrastructuur in India’s armste deelstaat is dat mooi meegenomen, voegt hij eraan toe.
Er blijft dus genoeg over om van politici te eisen. Dat blijkt ook uit de eerste stemdag, afgelopen donderdag. De opkomst lag in die kiesdistricten hoger dan in vorige deelstaatverkiezingen het geval was: ruim 64 procent. Volgens voorstanders van de SIR toont dat de noodzaak van de afgeronde procedure om ‘overtollige’ of ‘onrechtmatige’ namen te schrappen. Anderen stellen dat de weggehaalde namen toch al horen bij mensen die niet zouden komen opdagen: de opkomst wordt pas interessant als de uitslag er is na de tweede stemdag.
Honderden mensen wachten tijdens een campagnebijeenkomst in Bihar.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC