is verslaggever en columnist van de Volkskrant en schrijft veel over (sociale) media en emancipatie.
Als ik de trap afdaalde, hoorde ik de afgelopen weken in huis soms zachtjes neuriën: ‘Wij zeggen nee, nee, nee tegen het Aaaaa Zèèèèt Ceee.’ Er is nog geprobeerd daar ‘Wij zeggen ja, ja, ja, tegen het Ceee Oooo Aaaa’ van te maken, maar dat bekte dus niet lekker. Het hardstylenummer van JW Broken Veteran staat terwijl ik dit schrijf op nummer 2 in de Top 50 Nederland (in totaal 1,7 miljoen streams) en op TikTok wordt het volop, al dan niet ironisch geplaybackt.
Voor de pure zielen die dit haatlied tot nog toe bespaard is gebleven, je hoort op steriele hardstyle een getergde Huub van der Lubbe-stem, die gaat van: ‘Ze overspoelen ons met mensen die hier niet passen. Asielzoekers met fatbikes... Iphooooones, dure jasseeeen.’ Van der Lubbe krijgt geen cent, want het is AI-muziek.
In verschillende media werd de notering behandeld als gekkigheid, een anomalie. Bij Nieuws van de dag zat Thomas van Groningen met glimmende wangetjes van de grap te genieten. Ze hadden een microfoon naar een buurt gestuurd waar ze óók nee zeiden tegen een azc, en wat denk je? Daar waren veel mensen het dus met de strekking van het liedje eens. Bij de normale talkshows concludeerde men over het nummer: smakeloos, maar niet verboden.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Dat is natuurlijk precies waarom het zo goed werkt. Met de tekst en de beeldtaal op de cover (een AI-plaatje, een in zwarte capuchon gehulde gast met een rood-wit-blauwe helmmuts, een VOC-achtig logo erbij) past het xenofobe liedje precies in de esthetiek van AI-content van extreemrechts zoals we die in Nederland uit bijvoorbeeld PVV-groepen kennen: hyperherkenbaar nationalistisch, hondenfluitjes in koor, verwrongen, nét niet verboden.
Onschuldig is dat niet meer. Als AI ergens vrij baan heeft, zoals op Spotify is gebeurd, maakt extreemrechts daar gebruik van: vorig jaar werd in Duitsland het AI-gegenereerde nummer Verknallt in einen Talahon van Butterbro een hit (12,3 miljoen streams op Spotify). Op de cover van het sixties-schlagernummer zien we een blonde vrouw, omringd door Noord-Afrikaanse gasten, de ‘talahons’ ( bijnaam voor jonge mannen met migratieachtergrond, meestal negatief). Een AI-stem zingt: ‘Het mes in zijn tas is vast niet alleen voor zijn boterham.’
Vanuit hier kom je bij een artiest als Sachsii, met al even blikkerige nummers als Heil dir mein Vaterland. Of dat ook AI is, weet ik niet: Spotify verplicht uploaders niet dat te melden. En als je eenmaal bezig bent, serveert Spotify automatisch meer uit hetzelfde bruine vaatje. Zo luister ik momenteel naar Fuck jullie! Linkse Fuckers, waarbij JW Broken Veterans ‘stem’ ineens meer naar Jan Smit neigt. Inmiddels worden in de Viral Top 10 (meest gedeelde nummers) maar liefst zeven plekken bezet gehouden door JW Broken Veteran. Er gaat online een oproep rond aan linkse mensen om Vrijheid, gelijkheid, zusterschap van Sophie Straat te draaien, om díé op 1 te krijgen - momenteel op 22.
In het AD werd muziekkenner Ronald Molendijk als expert aangehaald: hij zei dat radicaal-rechtse bewegingen AI gebruiken omdat voor die bewegingen ‘in de media vaak minder ruimte is’. Nou is er meer dan genoeg ruimte voor radicaal-rechts in de media, maar het werkt natuurlijk andersom. Steeds weer blijven mediamensen traditionele media schetsen als iets dat tegenover de democratische social-platforms staat, waar je een soort onverdunde volkswil zou zien bovendrijven.
Terwijl onderzoekers op het tegenovergestelde wijzen: die platforms worden als superspreaders gebruikt om extreemrechtse en antidemocratische drek te zaaien in de popcultuur, waardoor media er aandacht aan zullen móéten besteden en de drek steeds minder gek klinkt. Tot er talkshows zijn waar bijna elke werkdag op een nieuwe plek wordt gepeild óf, en zo ja waaróm de mensen er ook alweer tegen de komst van een azc zijn.
JW Broken Veteran is overigens na 180 tracks gestopt met muziek maken: hij wilde absoluut niet met extreemrechts geassocieerd worden. Ze mogen ’m wel bedanken voor het nieuwe lijflied.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant