Het Servische parlement nam vrijdag een wet aan die de weg vrijmaakt voor een grote vastgoedinvestering in Belgrado door Trumps schoonzoon Jared Kushner. De oppositie spreekt van een ‘misdaad’, vanwege de beladen locatie van het project.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over het Middellandse Zeegebied en migratie.
De Amerikaanse investeringsmaatschappij Affinity Global Development, in 2021 opgericht door Kushner, wil in het hart van de Servische hoofdstad een gigantisch complex laten verrijzen met luxehotel, kantoren en winkels. Dat moet komen op de plek van de gebouwen van de Generale Staf van Joegoslavië.
Die oude gebouwen hebben echter een grote symbolische betekenis. In 1999 raakten ze zwaar beschadigd door bombardementen van de Navo, die werden ingezet om Servië te dwingen zijn geweld in Kosovo te stoppen. Sindsdien zijn de ruïnes blijven staan, als een onofficiële herinnering aan het – in de ogen van veel Serviërs onrechtvaardige – Navo-optreden.
Met de wet die vrijdag werd aangenomen krijgen de Servische autoriteiten toestemming voor sloop van de bestaande gebouwen. In het parlement (250 zetels) waren er 130 stemmen voor en 40 tegen.
De stemming vond plaats na dagen van verhit debat en straatprotesten. ‘Cultuur is niet te koop, we geven het Generale Staf-gebouw niet op’, was er te lezen op spandoeken. Tijdens het debat noemde oppositiepoliticus Aleksandar Jovanovic de nieuwe wet een ‘misdaad’, die erfgoed zou vervangen door ‘casino’s en jacuzzi’s’.
Zdravko Ponos, een voormalige legerleider en presidentskandidaat in 2022, wreef de politici van de regeringspartijen in dat ze ‘iets zullen vernietigen dat een symbool is voor deze natie’. ‘Door de overeenkomst die jullie hebben getekend met de belangrijkste schoonzoon van de planeet, zijn jullie verplicht dit gebouw te slopen en op te ruimen op de kosten van de Servische belastingbetaler’, zei Ponos.
In 2024 tekende de Servische regering al een lease-overeenkomst voor 99 jaar met Affinity Global Development, naar verluidt zelfs zonder dat die ervoor hoeft te betalen. De investeringsmaatschappij wil 500 miljoen dollar in het vastgoedproject steken, met als afspraak dat Servië 22,5 procent van de winst krijgt. Volgens de autoritaire en populistische regering van Aleksandar Vucic is het project gunstig voor de economie en voor het aanhalen van de banden met de Amerikaanse regering.
‘Het is belangrijk om de last van 1999 af te schudden’, zei Vucic tegen de BBC. ‘We zijn er klaar voor om betere banden op te bouwen met de VS.’ Voor de slachtoffers van de Navo-bombardementen zou er in het nieuwe gebouw een herinneringscentrum komen.
De Servische regering ontdeed het gebouwencomplex een jaar geleden van zijn beschermde status. Later begonnen Servische aanklagers een onderzoek: ze hadden aanwijzingen dat er vervalste documenten waren gebruikt om het gebouw zijn status te ontnemen. Het is onduidelijk wat de gevolgen van de rechtszaak zijn voor het project van Kushner.
Voor de oppositie draagt dit alles bij aan het wantrouwen tegen Vucic. Al een jaar lang vinden er in Servië felle protesten plaats tegen de autoritaire premier, geleid door studenten. De aanleiding is het instorten van het station van Novi Sad, waarbij zestien dodelijke slachtoffers vielen. De tegenstanders van Vucic zien daarin een symbool voor de corruptie van de regering: het station was kort daarvoor gerestaureerd met hulp van China.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant