Een Turkse rechtbank heeft arrestatiebevelen uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en diverse van zijn ministers. Ze worden beschuldigd van genocide en misdaden tegen de menselijkheid in Gaza.
schrijft vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden.
Op de lijst verdachten staan 37 personen, van wie niet alle namen zijn vrijgegeven.
In ieder geval staan minister van Defensie Israel Katz, minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir en de Israëlische stafchef Eyal Zamir op de lijst naast Netanyahu.
Vorig jaar vaardigde het Internationaal Strafhof in Den Haag al arrestatiebevelen uit tegen Netanyahu en oud-minister van Defensie Yoav Gallant. Het ICC verdenkt hen van oorlogsmisdrijven en misdaden tegen de menselijkheid, niet van genocide.
Turkije is een van de voornaamste critici van het Israëlische optreden in de Gazastrook. Het sloot zich eerder al aan bij de door Zuid-Afrika begonnen genocideprocedure voor het Internationaal Gerechtshof.
Ankara wil echter ook graag deelnemen, samen met andere Arabische en islamitische landen, aan de internationale troepenmacht die wordt samengesteld om met een mandaat van de VN de orde te handhaven in de Gazastrook.
Israël heeft bij de Verenigde Staten ernstig bezwaar gemaakt tegen de deelname van Turkije aan die International Stabilisation Force (ISF). De Amerikaanse regering wil de Turken er juist graag bij hebben. Omdat de Turkse regering een sterke grip heeft op de rechterlijke macht zullen de arrestatiebevelen de Israëliërs waarschijnlijk alleen maar sterken in hun verzet.
De Turkse rechtbank baseert zich op het beginsel van ‘universele rechtsmacht’, dat bepaalt dat ernstige internationale misdrijven, waar dan ook gepleegd, door welk land dan ook vervolgd kunnen worden.
Niettemin wordt in de arrestatiebevelen een link gelegd met Turkije. De rechtbank verwijst naar het opblazen in maart dit jaar door het Israëlische leger van het Turks-Palestijns Vriendschap Ziekenhuis in de Gazastrook.
Volgens Israël deed het ziekenhuis dienst als basis voor Hamas. In oktober 2023 werd het ziekenhuis, het enige kankerziekenhuis in de Gazastrook, gesloten wegens gebrek aan brandstof. Het jaar daarop werd het door het Israëlische leger als basis gebruikt. Later beweerde Israël dat Hamas er zich schuilhield, reden om het gebouw op te blazen.
Volgens het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken was de vernietiging van het ziekenhuis ‘onderdeel van het Israëlische beleid dat erop gericht is Gaza onbewoonbaar te maken en het Palestijnse volk met geweld te verdrijven’. Veel gebouwen in de Gazastrook werden sinds januari dit jaar door het Israëlische leger vernietigd zonder aanwijsbare militaire noodzaak.
De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Gideon Sa’ar deed de Turkse arrestatiebevelen af als een ‘pr-stunt’. Hij bestempelde de Turkse president Recep Tayyip Erdogan als een tiran. ‘In het Turkije van Erdogan is het rechtssysteem een instrument geworden om politieke rivalen het zwijgen op te leggen en journalisten, rechters en burgemeesters vast te houden’, schrijft hij op X.
De Amerikaanse mensenrechtenorganisatie Democracy for the Arab World Now (Dawn) stelt dat de Turkse arrestatiebevelen ‘laten zien wat alle landen met universele rechtsmacht onmiddellijk kunnen en moeten doen’. Landen hebben volgens Dawn-directeur Sarah Leah Whitson op grond van de Geneefse Conventies en het Genocideverdrag een wettelijke verplichting om verdachten van deze misdaden te vervolgen of uit te leveren. ‘Elk land zou het voorbeeld van Turkije moeten volgen’, aldus Whitson.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant