Luchtvaart Miljoenen Amerikanen die de komende dagen willen vliegen, zijn in een soort loterij terechtgekomen: door de shutdown van de Amerikaanse federale overheid weten ze niet of hun vlucht doorgaat. Luchtleiders moeten onbetaald werken en haken steeds vaker af. NRC ging langs op het vliegveld van San Francisco.
Reizigers wachten vrijdag of hun vluchten ondanks de shutdown alsnog doorgaan op de luchthaven van San Francisco.
Gemma (16) en Renzo (16), tweeling, waren vrijdagmiddag al bij de gate op het vliegveld van San Francisco toen hun vlucht naar Phoenix toch geannuleerd werd. Ze waren er dan ook wel erg vroeg, zegt Renzo. „We waren bang dat de rij bij de security heel lang zou zijn.” Veiligheidspersoneel krijgt in de Verenigde Staten als gevolg van de shutdown van de overheid al weken niet betaald, wat af en toe leidt tot lange wachttijden.
De rij viel mee, maar de shutdown zou het bezoek aan hun broer in Arizona toch onmogelijk maken. Om de overwerkte luchtverkeersleiding te sparen, schrapten maatschappijen vanaf vrijdag in totaal duizenden vluchten. De twee hadden dat donderdag wel gehoord, maar dachten ook dat het op de eerste dag nog mee zou vallen. Renzo: „We maakten ons vooral zorgen of we zondag weer terug zouden komen uit Phoenix.” Nu komt hun moeder ze weer ophalen.
Voor Amerikanen die niet voor de federale overheid werken en niet afhankelijk zijn van voedselbonnen, kon de langdurigste shutdown uit de geschiedenis lang een ver-van-het-bedshow blijven. Maar na meer dan een maand begint de shutdown dieper door te dringen in de levens van Amerikanen én in de economie, terwijl een einde nog nergens in zicht is.
Op aandringen van de regering schrappen luchtvaartmaatschappijen in de VS de komende dagen duizenden vluchten: elke dag een iets hoger percentage, tot 10 procent van de dagelijkse 45.000 vluchten eind deze week. De maatregel is bedoeld om de werkdruk van luchtverkeersleiders te verlagen: het uitblijven van loon leidt tot een hoog verzuim, en dus tot veel werk voor wie wel in de verkeerstorens zit.
„Het zou oneerlijk zijn om te beweren dat deze shutdown geen onveiligheid in het systeem teweegbrengt”, dreigde transportminister Sean Duffy eerder deze week. Volgens Duffy hebben veel luchtverkeersleiders inmiddels een tweede baan genomen om rond te komen, iets wat ook de vakbond onderschrijft. Dat vergroot de tekorten aan mankracht, en die waren voor de shutdown al enorm. 3.000 van de 14.000 posities zijn niet ingevuld.
Vrijdag, op de eerste dag van de annuleringen, vielen de gevolgen op veel grote vliegvelden mee. Op de luchthaven van San Francisco was slechts een handjevol vluchten geschrapt, veelal naar bestemmingen binnen de staat Californië. Maar dat neemt niet weg dat de impact van de maatregel groot is: de miljoenen Amerikanen die de komende dagen gaan vliegen, zijn in een soort loterij terechtgekomen en weten niet of hun vlucht doorgaat.
Wie vrijdag wél van San Francisco kan vertrekken, heeft daar donderdag vrijwel altijd over in de stress gezeten. Nederlander Paul ter Horst (52) komt net van een congres voor certificering en compliance en wacht op een vlucht naar Dublin. „Praktisch iedereen op het congres was Amerikaan. Zij zaten gisteren wel in de rats.” Zelf maakte hij zich minder zorgen, internationale vluchten lijken achteraan in de rij te staan bij annuleringen.
Op het congres was de shutdown sowieso een groot thema, vertelt Ter Horst. „Veel bedrijven in de sector werken met overheidsorganisaties. Al dat werk ligt al weken stil.”
Verderop zit Phoebe Goodman (37) in haar mobiel verdiept op een bankje. Haar vlucht zondag naar Boston is net geannuleerd, ze is toevallig op het vliegveld om een huurauto terug te brengen. Goodman twijfelt nu of ze een andere vlucht gaat boeken op zondag, ze is opties aan het bekijken. „Maar dan moet ik ook maar hopen dat die vlucht niet geannuleerd wordt.” Maandag moet ze echt thuis zijn, de voorraad medicijnen die ze mee heeft is dan op.
Goodman vindt de shutdown „frustrerend” worden. „Politici moeten leren compromissen te sluiten”, zegt ze, zonder met een vinger naar een van de beide partijen te willen wijzen. „Mensen moeten niet het slachtoffer worden van een onvermogen samen te werken.” De luchtverkeersleiders neemt ze niks kwalijk, benadrukt ze.
Ofschoon de druk op de verkeersleiding daadwerkelijk hoog is, lijken Republikeinen de grote en breed gevoelde impact van de shutdown in de luchtvaart ook aan te grijpen om druk uit te oefenen op Democraten. Eerder verplichtte de regering vliegvelden al om filmpjes in terminals af te spelen waarin Kristi Noem, minister van Binnenlandse veiligheid, de schuld van lange rijen bij security aan Democraten gaf (veel vliegvelden weigerden dit te doen).
Wachtende reizigers op het vliegveld van San Francisco.
Duffy schetst inmiddels dramatische vergezichten. Hij zei dat het percentage annuleringen nog veel verder op kan lopen, richting de 20 procent eind deze maand. In die periode vieren Amerikanen Thanksgiving, wat gepaard gaat met een massale binnenlandse volksverhuizing. Het doorgaans wegkwijnende spoorbedrijf Amtrak bereidt zich volgens The New York Times inmiddels voor op extra boekingen rond deze feestdag.
Democraten waren vrijdag allesbehalve onder de indruk. De partij voelt zich gesterkt door de uiterst succesvolle verkiezingen van afgelopen dinsdag, en ook uit recente peilingen blijkt dat de publieke opinie zich langzaam tegen de Republikeinse houding lijkt te keren. Vrijdag was er geen beweging op het Capitool. Democraten deden formeel wel een voorstel voor een compromis, maar onder voorwaarden waarvan bekend is dat Republikeinen ze niet accepteren.
Op het vliegveld in San Francisco proberen tieners Gemma en Renzo er vrijdagmiddag vrede mee te hebben dat het weekend anders zal verlopen dan ze zich hadden voorgesteld. Gemma: „Ik denk dat we gewoon naar huis gaan en onze broer een andere keer zien.”
Weten ze waarom er geen vluchten gaan? Renzo: „Ik heb gehoord dat het is omdat de overheid dicht is. Ik weet niet waarom dat is. Maar het moet opgelost worden.”
Gemma: „Ja, nogal.”
Renzo: „Het is heel verwarrend.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC