De nieuwe directeur van De Nederlandsche Bank (DNB), Olaf Sleijpen, is minder enthousiast over eurobonds dan zijn voorganger Klaas Knot. In De Telegraaf spreekt Sleijpen over het risico dat de inzet van eurobonds ‘uiteindelijk alleen maar zal leiden tot hogere schulden’.
is economieredacteur.
De nieuwe DNB-directeur lijkt hiermee een andere afslag te nemen dan zijn voorganger Klaas Knot. Die noemde in maart van dit jaar het verzet binnen de Nederlandse politiek tegen eurobonds nog ‘gehyperventileer’ waarbij ‘de rationaliteit een beetje weg is’.
Eurobonds zijn Europese superleningen die de lidstaten van de Europese Unie samen aangaan. Lange tijd bestond er groot verzet tegen deze vorm van het gezamenlijk aangaan van schulden, omdat EU-lidstaten met hoge schulden en een begrotingstekort dan tegen gunstiger voorwaarden kunnen lenen. Op die manier worden deze landen niet gemotiveerd in het op orde brengen van hun financiële huishouding.
Maar door de oorlogsdreiging vanuit Rusland zijn steeds meer landen voorstander van de inzet van eurobonds. De Nederlandse politiek is verdeeld over dit onderwerp. D66 en GroenLinks/PvdA zijn al langer voorstander, het CDA is dat pas sinds kort en alleen ‘voor specifieke investeringen’. VVD en JA21 zijn tegen.
Hoe de president van een instituut als De Nederlandsche Bank over dit onderwerp denkt, kan van invloed zijn op de kabinetsformatie. Zijn voorganger gold als een voorzichtig voorstander van eurobonds. Knot erkende weliswaar dat er ‘een reëel risico’ in schuilt dat de inflatie door de grote uitgaven verder oploopt en dat hetzelfde geldt voor de toch al hoge staatsschuld van veel EU-landen. Maar hij noemde de veiligheid in Europa ‘veel belangrijker’.
Sleijpen, waarvan bekend is dat hij lid is van de VVD, uit zich in zijn interview met De Telegraaf beduidend lauwer. Er is volgens de president van de centrale bank weliswaar ‘een casus te maken’ om publieke investeringen rond innovatie, energie en defensie ‘op Europees niveau te regelen’, maar je kunt volgens hem ook kijken wat er binnen het bestaande Europese budget mogelijk is: ‘Je kunt Europa bouwen met en zonder eurobonds.’
Als die eurobonds er toch komen, stelt hij als ‘belangrijke voorwaarde’ dat de landen die niet voldoen aan de begrotingsregels in het Stabiliteits- en Groeipact ‘een extra inspanning leveren om op nationaal niveau hun schuld extra hard te reduceren.’
In het pact is onder meer vastgelegd dat landen hun staatsschuld moeten terugdringen tot maximaal 60 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Nederland zit met 43 procent ruim onder die norm. Veel andere grote landen halen de norm bij lange na niet. Zo zit Spanje met zijn staatsschuld op 102 procent, Frankrijk op 113 procent, Italië op 135 procent en Griekenland op 154 procent van het bbp.
Het schuldenniveau in Europa is Sleijpen te hoog. We leven in een ontzettend volatiele wereld, aldus de president van de centrale bank. ‘Je moet financiële ruimte hebben om schokken op te vangen. Die schok gaat er komen, ik weet alleen niet wanneer en waar die vandaan komt. Tijdens de pandemie zagen wij in Nederland hoe goed het was dat wij die ruimte toen hadden.’
Daarnaast wil de Nederland ook de economie ‘opkrikken’ met investeringen en komen er hoge kosten aan vanwege de vergrijzing. ‘Als je dat allemaal weet, dan moet je de schuld niet laten oplopen. Dat vind ik het grootste risico van eurobonds.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Source: Volkskrant