Andriy Kostin | Ambassadeur Oekraïne De zetelwinst van Forum voor Democratie baart de Oekraïense ambassadeur in Nederland geen zorgen. „De grote partijen zijn het eens over het belang van steun voor Oekraïne.” Wel ziet hij een toename van Russische desinformatie en cyberaanvallen in West-Europa.
Andriy Kostin, ambassadeur van Oekraïne in Nederland.
Bij binnenkomst in de vergaderzaal van de Oekraïense ambassade in Den Haag moppert de ambassadeur een beetje over de verlichting en de groene muren. „Ik vind dat het lichter moet. Dat helpt om hoopvol te blijven, om de dingen positief te blijven zien.”
Andriy Kostin (Odesa, 1973) is de derde Oekraïense ambassadeur in Nederland sinds de grootschalige invasie door Rusland in februari 2022. Anders dan zijn voorgangers is Kostin geen beroepsdiplomaat. Hij werkte bijna 25 jaar als advocaat voordat hij in 2019 parlementslid werd. Van 2022 tot 2024 was Kostin de baas van het Openbaar Ministerie. Als politiek verantwoordelijke trad hij af na een schandaal rond ondergeschikten die toeslagen opstreken met valse ongeschiktheidsverklaringen voor militaire dienst. Sinds april dit jaar is hij ambassadeur in Den Haag. Hij formuleert voorzichtig. „Woorden zijn belangrijk, zeker als we spreken over delicate diplomatieke processen.”
„In de laatste 3,5 jaar zijn we vaker in heel moeilijke omstandigheden geweest, en we hebben steeds een manier gevonden om de situatie te wijzigen. Steeds wisten we de internationale gemeenschap te bewegen om meer druk op Rusland uit te oefenen. We moeten optimistisch blijven, en creatief. Natuurlijk zouden we graag zien dat sommige dingen sneller gaan, want tijd kost levens van Oekraïense militairen en burgers. Waar het nu om gaat is een snel en gemeenschappelijk antwoord van onze bondgenoten, dat op een zeker moment moet leiden tot een diplomatieke oplossing. Maar dan wel een oplossing die onze territoriale integriteit volledig respecteert.”
„Ik ken dat artikel niet, mensen hebben hebben nu eenmaal verschillende meningen. Ik weet dat verreweg de meeste Oekraïners in Oekraïne zelf geen grondgebied willen opgeven en dat ze ongelooflijk veerkrachtig zijn. Kijk naar hoe ze drie winters met Russische aanvallen op de energie-infrastructuur hebben doorstaan. Grondgebied opgeven kan ook niet volgens onze Grondwet. En ten derde is Oekraïne klaar om te praten over een staakt-het-vuren. Het is de agressor die niet aan tafel wil.”
„U vraagt me naar een prioriteit maar dat zijn ze alledrie tegelijk. Wij Oekraïners leven in een situatie waarin we veel dingen parallel moeten doen. We kunnen niet kiezen voor één ding en de andere dingen niet doen. U vergeet nog een uitdaging: de toename van Russische desinformatie en propaganda in West-Europa en de VS. Ze zijn zeer actief op sociale media en plegen daarnaast cyberaanvallen op belangrijke voorzieningen, ook in Nederland. Wij en onze bondgenoten zullen meer moeten doen om die aanvallen te pareren. Ook zien we dat Russische drones en raketten nog steeds onderdelen bevatten van West-Europese bedrijven, ook uit Nederland. We werken samen met de Nederlandse overheid om de sancties tegen zulke bedrijven beter na te leven.”
„We beginnen zo snel mogelijk, maar er moet nog veel gebeuren. De voorbereiding ligt nu bij een working group van de Raad van Europa in Straatsburg. Mede dankzij brede steun in de Tweede Kamer voor een motie van D66 is vestiging van het tribunaal in Den Haag zeer waarschijnlijk. Anders dan bij het Internationaal Strafhof kan deze rechtbank verdachten in absentia vervolgen. De vervolging kan beginnen als Poetin nog in functie is.”
„Het gaat om rechtvaardigheid voor ons land en voor de slachtoffers van deze oorlog. Daarom zijn we meteen na de Russische invasie begonnen met het opzetten van een juridisch systeem dat snel rechtvaardigheid kan brengen. Voor slachtoffers is het heel belangrijk dat zij en hun verhalen worden erkend. Het zijn dan niet alleen hun herinneringen en ervaringen, maar vastgestelde feiten. We hebben nu circa tweehonderd definitieve uitspraken van Oekraïense rechtbanken over Russische oorlogsmisdaden. Er zijn er 170.000 vastgesteld.
„Wij spreken van een ‘web of accountability’, een systeem met vijf zuilen die elkaar versterken. Het begint met onderzoek naar oorlogsmisdaden. Dan is er de internationale samenwerking, zowel met instellingen als het Internationaal Strafhof als met andere landen. En we hebben het tribunaal en een compensatiemechanisme, over geld voor de wederopbouw. Ook hier werken we parallel aan veel zaken tegelijk. We hebben niet gewacht totdat het tribunaal in werking is, we doen sinds 2023 voorbereidend onderzoek met het International Centre for the Prosecution of the Crime of Agression against Ukraine (ICPA).”
„Als gemeenten meer aanvragen krijgen dan de beschikbare plaatsen in de opvang, openen ze een nieuwe locatie. Het kan zijn dat de opvanglocaties schaars zijn, daarom zijn we altijd in gesprek met het ministerie van Asiel en Migratie en het ministerie met de gemeenten. Het goede nieuws is dat 61 procent van de vluchtelingen een baan in loondienst heeft.”
„De meeste mensen die onderdak nodig hebben, krijgen dat ook. Misschien niet op de eerste dag, maar op zeker moment wel. De precieze cijfers weet ik niet, dat is vertrouwelijke informatie tussen de vluchtelingen en de Nederlandse autoriteiten. Als ambassade hebben we daar geen directe rol in. Wij spreken met het ministerie.”
„Het is voor Oekraïne van essentieel belang dat de vluchtelingen terugkeren zodra dat verantwoord is. Daarom zijn we als ambassade heel actief met programma’s, veelal gericht op kinderen, voor behoud van de Oekraïense taal, cultuur en identiteit. We werken nauw samen met het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken op het gebied van culturele uitwisseling tussen de twee landen. Ik ben blij verrast met de grote Nederlandse belangstelling voor Oekraïense cultuur, bijvoorbeeld bij dans- en muziekvoorstellingen. Dat brengt onze landen dichter bij elkaar, ik denk dat dat heel belangrijk is.”
„Dat is meer een vraag voor de Nederlanders, ik denk dat burgers en politici de verkiezingsresultaten zullen bestuderen om te begrijpen hoe bepaalde veranderingen konden plaatsvinden. Voor Oekraïne telt de steun in het parlement als geheel en daar maak ik me geen zorgen over. De grote partijen zijn het eens over het belang van steun voor Oekraïne. Dat is in het belang van onze beide landen, want een sterk Oekraïne is een waarborg voor een sterker en veiliger Europa, inclusief Nederland.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC