De verkiezing van Zohran Mamdani als burgemeester leidde tot veel vreugde in New York, maar rijke beurshandelaren op Wall Street houden hun hart vast. ‘Mamdani’s beleid gaat New Yorkers lui maken.’
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Ze woont in New York.
Nelson Tai (65) trekt een vies gezicht als hij de naam Zohran Mamdani hoort. Voor de deur van de New York Stock Exchange, de wereldberoemde aandelenbeurs, vormt hij mondjes met zijn handen. ‘Het is allemaal praat, praat, praat’, zegt Tai. ‘Maar let op, die man gaat onze stad verwoesten.’
Dagen nadat de 34-jarige sociaaldemocraat Mamdani werd verkozen als burgemeester van New York, is er onder progressieven in de VS een Mamdani-manie uitgebroken. Op sociale media worden non-stop speeches, liedjes en lofzangen over hem gedeeld. Maar op Wall Street nadert de sfeer inmiddels het vriespunt.
In het epicentrum van het wereldwijde kapitalisme, waar mannen in pak lopend met elkaar converseren over ‘geldstromen’, ‘aandelen’ en ‘handelsdeals’, vreest men dat Mamdani’s beleid het leven van de allerrijksten voorgoed zal veranderen. Dat hij bedrijven afschrikt, de belastingen verhoogt en de elite op die manier laat opdraaien voor zijn gratis bussen en kinderopvang.
‘Mamdani jaagt rijke mensen de stad uit’, zegt Tai, die voor een internationale bank werkt. Veel van zijn collega’s hebben, net als hij, op oud-gouverneur Andrew Cuomo gestemd. ‘In de VS straf je rijkeren niet met meer belasting’, klaagt Tai, die als student Taiwan verruilde voor de Amerikaanse droom. ‘Mamdani’s beleid gaat New Yorkers lui maken.’
De afgelopen maanden hebben rijke New Yorkers er alles aan gedaan om Mamdani niet te laten winnen. Hoe is het hem toch gelukt?
In het voorjaar breekt er paniek uit in de Hamptons, waar de rijkste New Yorkers hun weekenden en zomers doorbrengen. Velen hadden nog nooit de naam Zohran Mamdani gehoord toen ze hem plots zagen stijgen in de peilingen: een sociaaldemocratische millennial die zich afzet tegen hen, de rijkste 1 procent.
‘Wij vormen een existentiële bedreiging voor miljardairs die denken dat ze onze democratie kunnen kopen’, zei Mamdani. ‘Er zouden geen miljardairs moeten bestaan.’
Hij wil gratis kinderopvang, gratis bussen, huurplafonds én 2 procent extra belasting voor mensen die meer dan een miljoen per jaar verdienen. Dat geldt voor 34 duizend huishoudens in de stad, waaronder de beurshandelaren op Wall Street.
Op Wall Street vertelt Berenice Altamirano (35), die voor een Fortune 500-bedrijf werkt, dat alleen haar collega’s die minder verdienen fan zijn van Mamdani. De top van haar bedrijf vindt hem niks. ‘Veel van Mamdani’s plannen klinken goed’, zegt Altamirano zelf. ‘Of ze haalbaar zijn, moet de komende tijd blijken.’
De afgelopen maanden probeerde de rijke klasse in New York kiezers ervan te overtuigen dat Mamdani’s plannen naïef en onhaalbaar zijn. Zesentwintig miljardairs pompten miljoenen in politieke actiegroepen die zijn tegenstander Cuomo steunden. Het geld kwam uit de zakken van oud-burgemeester Michael Bloomberg en hedgefondsmanager Bill Ackman.
‘Ze geven meer geld uit om mij te bestrijden, dan ik ze wil belasten’, reageerde Mamdani laconiek. Zijn team stelt een lijst samen van invloedrijke zakenleiders, die een voor een werden gebeld. Half juli werd er een bijeenkomst georganiseerd achter gesloten deuren, waarin hij de zorgen van Wall Street aanhoorde. Daar nam hij veel ongerustheid weg.
‘Zijn beleid lijkt heel erg op dat van (oud-burgemeester, red.) Bill de Blasio’, aldus Kathy Wylde, voorzitter van zakengroep Partnership for New York City, waar beursgiganten als BlackRock, Goldman Sachs en Blackstone bij aangesloten zitten. ‘Maar hij is prettiger in de omgang’, zegt ze na die bijeenkomst tegen The New York Times.
‘Zohran zie ik meer als progressieve kapitalist’, zegt zakenman Robert Wolf in diezelfde krant. Na zijn ontmoeting blijft hij contact houden met Mamdani.
Veel CEO’s zouden toch onder de indruk zijn van Mamdani, die pragmatischer blijkt dan ze dachten. In de maanden die volgen blijft hij ontmoetingen houden met zakenpartners die hij denkt nodig te hebben om zijn plannen te realiseren.
‘Ik vind zijn ideeën noodzakelijk omdat deze stad onbetaalbaar is’, zegt huisvrouw Olivia Eggert (31), die op Wall Street woont en nu haar hond uitlaat. ‘Mijn man geeft leiding aan een hedgefonds en hij vindt de nieuwe burgemeester helemaal niks.’ Ze begrijpt zijn positie ook wel. ‘De menselijke natuur is nu eenmaal egoïstisch.’
De vraag is in hoeverre de vrees van het bedrijfsleven bewaarheid wordt. Als Mamdani op 1 januari begint, kan hij de belasting niet verhogen; daarover gaat het staatsparlement. De New Yorkse gouverneur Kathy Hochul heeft al gezegd dat ze dat niet ziet zitten.
Toch kan zijn beweging het draagvlak verbreden. De ‘Tax The Rich’-posters, die door de hele stad hangen, worden door veel inwoners omarmd. De ongelijkheid tussen arm en rijk neemt in de VS immers toe.
Volgens een peiling van deze week vindt 84 procent van de Amerikanen dat de rijken te veel politieke macht hebben. Twee op de drie vinden dat miljardairs zwaarder belast moeten worden. Al kom je die mening op Wall Street niet gauw tegen.
‘Waarom maakt hij de rijken steeds tot schurk?’, zegt sporttrainer Ellen Sinn (56) voor de beurs in Manhattan, terwijl toeristen verderop foto’s van elkaar nemen. Ook Sinn stemde op Cuomo. ‘Dit zijn de mensen die banen creëren en de economie sterk houden. We kunnen ze niet kwijtraken!’
Zelf verdient Sinn, die in een gebouw woont waar een studio-appartement een miljoen kost, niet genoeg om extra belast te worden door de nieuwe burgemeester, zegt ze. ‘Maar ik was getrouwd met een man die heel rijk was en ik ken niemand die zo hard werkte als hij.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant