De wetenschapsredactie beantwoordt grote en kleine vragen die lezers bezighouden. Deze week: waarom komt plastic niet droog uit de vaatwasser?
schrijft voor de Volkskrant over alledaagse wetenschap en historische onderwerpen.
Volkskrant-lezers peinzen nogal over het huishouden. Dat zou je althans denken als je kijkt naar de vragen die de redactie krijgt voor deze rubriek. Waar komt al dat huisstof vandaan, en hoelang duurt het voor de robotstofzuiger het weer wegpoetst? Waar blijven toch al m’n sokken? Wat betekent de eco-stand op m’n wasmachine? Plus de vraag van deze week: waarom komt plastic nat uit de afwasmachine?
Borden, bestek en bekers in de afwasmachine drogen doordat ze aan het eind van het vaatwasprogramma warm zijn. Afhankelijk van machine en programma kan er nog een luchtstroom zijn die eventuele waterdamp afvoert, maar in de basis is het allemaal vrij overzichtelijk: de spullen zijn warm, daardoor verdampt het opliggende water.
Bij plastic bekers, koelkastbakjes en kampeerborden werkt dat proces lang zo goed niet. Daar zijn drie redenen voor, die stuk voor stuk een rol spelen.
Allereerst de massa. Plastic spulletjes wegen minder dan vergelijkbare artikelen van aardewerk of metaal. Een aardewerken Volkskrant-koffiebeker (met Ondertussen in de kosmos-podcast opdruk, u kunt deze rubriek ook beluisteren) weegt 332 gram, terwijl een plastic mok van vergelijkbare afmetingen ongeveer de helft daarvan weegt. De stenen koffiebeker kan tijdens het vaatwasprogramma dus twéé keer zoveel warmte-energie opslaan als de kunststofvariant. Dat betekent dat er na de afwas ook twee keer zoveel energie beschikbaar is om een vergelijkbaar oppervlak te drogen.
Daar komt bij dat aardewerk, glas en metaal de warmte veel beter geleiden dan plastic. Dat betekent dat aardewerken en metalen vaat sneller opwarmen én die warmte na de afwas sneller weer afgeven, waardoor opliggend water sneller verdampt.
Zie het als een powerbank. De Volkskrant-mok in het voorbeeld is een batterij die twee keer zoveel energie bevat als de plastic koffiebeker. Hij laadt bovendien véél sneller op én geeft de energie sneller af aan z’n omgeving.
De derde reden heeft te maken met de oppervlakte-eigenschappen van het materiaal. Aardewerk, glas en metaal zijn, zoals dat heet, hydrofiel. Kort gezegd betekent dit dat water als een dun laagje aan het oppervlak hecht. Plastic is hydrofoob, wat betekent dat water zich op de buitenkant verzamelt als druppels, vergelijkbaar met de manier waarop regen van een nieuwe jas parelt. Een dunne laag water verdampt makkelijker dan een verzameling druppels.
Bij vrijwel alle huishoudelijke vragen in deze rubriek hoort een niet-uitgesproken ‘kan ik daar ook iets aan doen?’ Toevoeging van spoelglansmiddels of gebruik van alles-in-eenafwasblokjes kan helpen om de oppervlaktespanning van water iets te verlagen, waardoor het makkelijker verdampt. Het is verder nog denkbaar dat door het opstijgen van warmte plastic op het bovenste rek net iets sneller droogt dan onder in de machine, maar de beste oplossing lijkt gewoon accepteren. Droog de plastic spulletjes met de theedoek of zet ze in een rekje op het aanrecht – ze worden vanzelf een keer droog.
Zelf een vraag voor deze rubriek? Mail naar willenweten@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant