Presentator Merel Westrik presenteert vanaf deze week het Sinterklaasjournaal. Daarnaast blijft ze naar eigen zeggen graag verwonderd door het leven wandelen. Echt grote ambities of een duidelijk doel heeft ze niet. ‘Misschien vinden ze me een beetje een rare vogel.’
is journalist en programmamaker. Voor Volkskrant Magazine interviewt hij geregeld bekendere Nederlanders.
Merel Westrik is moe. Doodmoe. Ook vanochtend ging haar wekker weer om kwart over vier. Elke dag leest ze van zes tot tien uur ’s ochtends het nieuws in De Coen & Sander Show van radiostation Joe. Dat doet ze nu bijna twee jaar. Met veel plezier, benadrukt ze. Maar daardoor is ze wel chronisch brak, zegt Westrik (45) aan de keukentafel in haar huis in Amsterdam. ‘Soms weet ik niet meer zo heel goed of iets nou vanochtend is gebeurd, de dag ervoor of vorige week. Alsof je in een andere dimensie leeft.’
Is het nog vol te houden?
‘Ik denk dat dat het eerlijke antwoord is dat het uiteindelijk voor mij niet vol te houden is. Ik zie bij mensen die dit lang doen dat ze een heel gedegen routine hebben van ’s avonds om acht uur naar bed gaan. Ik ga nooit om acht uur naar bed. Heel soms om half negen. Meestal denk ik, als de avond fijn is: zonde om nu al te gaan slapen. Dan kan het ook weleens elf uur worden, of half twaalf. En dan slaap je dus maar vier uur. Dat is te weinig.’
Waar merk je dat vooral aan?
‘Dat merk ik in de ochtend niet, want dan moet er iets gebeuren. Dan is er gewoon een deadline, en moet je een nieuwsbericht reduceren tot vijf zinnen. Dat lukt me altijd wel, want daar zit druk op. Maar rond twaalf uur stort ik in. Billie (haar dochtertje van 4, red.) komt om twee uur uit school, dus dan kan ik heel even gaan liggen. Soms doe ik een kort middagdutje. Om twee uur moet ik op het schoolplein staan. Dat voelt dan weleens of ik op een andere planeet sta. Ik dacht aanvankelijk: dit is ideaal. Want dan ga ik in de ochtend werken. Daarna komt Billie uit school. En vervolgens ligt de hele dag nog voor me open. Maar die hele dag die in mijn gedachten nog voor me lag, ligt toch vaak onder een deken van mist.’
Toch greep ze het aanbod van Joe met beide handen aan. Haar contract bij Talpa, waar ze onder meer Ladies Night had gepresenteerd, was afgelopen. Na een tijdje begon ze de regelmaat en vooral het team om zich heen te missen. ‘Ik vond het heel moeilijk om mezelf in beweging te zetten. Toen dacht ik: ik heb eigenlijk behoefte aan structuur. Er moet gewoon iets vásts zijn. Verder ben ik niet iemand met een plan of een stip op de horizon. Bij mij komt alles in golven. Ik heb het daar vaak met Eva (Jinek, red.) over gehad. Eva had vroeger al een doel: een eigen talkshow. En dan weet je dat alles wat je doet daarop gericht is. Bij mij is dat veel onduidelijker.’
Dat vorig jaar opeens het Sinterklaasjournaal op haar pad kwam was een verrassing, maar vooral een bitterzoet cadeau, zegt ze. ‘Want het was natuurlijk Dieuwertjes (Blok, red.) programma.’ Westrik had ooit een piepklein gastrolletje mogen spelen, toen Sinterklaas aankwam in Zaanstad. ‘Toen moest ik een zebrapad oversteken, en vervolgens alleen maar tegen Jeroen Kramer zeggen: Hij staat op groen hoor.’
Vorig jaar hoorde ze opeens dat Ajé Boschhuizen, de scenarioschrijver van het Sinterklaasjournaal, met haar wilde afspreken. Ze had nog geen idee waar hij over wilde praten. ‘Misschien weer een gastrol, misschien had Sinterklaas wel een secretaresse nodig, misschien zochten ze meer vrouwelijke pieten? Ik wist wel dat Dieuwertje ziek was. Ze hoopte dat ze het Sinterklaasjournaal dat jaar weer zou kunnen presenteren, maar dat bleek niet te lukken. Dieuwertje had tegen Ajé gezegd: ‘Heb je een Plan B? Toen had Ajé gezegd: nee, maar dat ga ik nu bedenken. Tegen mij zei hij: Jij bent mijn Plan B. Ik schrok ervan, wist niet wat ik moest zeggen.
Hij vroeg of ik het wilde en ik zei ja, maar wel met de gedachte dat dit een noodsprong was, alleen bedoeld als een tijdelijke oplossing. Dieuwertje moest weer terugkomen natuurlijk. Ik weet nog dat we het persbericht schreven. Ik wilde per se niet dat er zou staan: ‘Merel Westrik vervangt Dieuwertje Blok.’ Het moest zijn: ‘Sinterklaas wordt altijd geholpen door zijn Pieten. Nu helpt Merel Dieuwertje.’ En ook niet: ‘Merel Westrik presenteert dit jaar het Sinterklaasjournaal’, maar ‘Sint komt dit jaar te vroeg voor Dieuwertje’. Dieuwertje reageerde heel lief: Ik ben zo blij dat jij het doet.’
Hebben jullie daarna contact gehad?
‘Weinig. Ze moest bestralingen ondergaan en zei: ‘Ik trek me nu even terug om mij daar helemaal op te storten. Heel veel plezier. Het is ontzettend leuk om te doen.’
Opeens staan haar ogen vol tranen. ‘Ik kan me zo goed voorstellen dat als je zo ziek bent en je neus er zelfs is afgehaald, dat je dan denkt: aan het eind van dit jaar ben ik terug en ga ik dat mooie programma weer doen. En als dat dan van je wordt afgenomen... dat is zó ongelofelijk verdrietig.’
‘Het was ook dubbel: ik ging iets ongelooflijks leuks doen, waarvan ik wilde dat het niet nodig was geweest. Ik mailde haar dat ik zonder gemor van haar kussentje zou afgaan als ze eerder opknapte. Op de dag dat ik de studio inging, mailde ze weer. Je bent mijn gedroomde vervanger, schreef ze. ‘Ajé heeft een neus – ze zette er een smiley bij – voor wat goed is!’
Dat raakte me. Het was in alles zó anders dan wat ik tot dan toe bij televisie had meegemaakt. Het was lief, het was warm, grappig. Het gaf me ook voor het eerst het gevoel dat je misschien toch niet zo inwisselbaar bent, zoals ik me eerder vaak wel voelde bij andere programma’s.’
Wat voor wereld kwam je binnen bij het Sinterklaasjournaal?
‘Op de eerste draaidag kwam ik ’s morgens vroeg aan bij het Grote Pietenhuis. Het was nog donker, de deur was dicht, de rode loper lag opgevouwen op de trap. Surrealistisch, alsof je in een droom bent beland. Vervolgens doe je de deur open en sta je oog in oog met een heel groot houten schommelpaard. Overal hangen kindertekeningen. En opeens loopt een half aangeklede Piet voorbij. Vorig jaar stonden er ook allemaal fietsen, omdat Piet de Smeerpoets bezig was met het repareren van fietsen.’
Heb je nadien nog contact met Dieuwertje gehad?
‘Na afloop van de opnames hadden we de Sinterklaas Wrap Party, voor alle medewerkers. Dieuwertje kwam ook, met haar dochters en haar man Peter de Bie. We hebben elkaar lang vastgehouden en geknuffeld. Ze was vrolijk en lief. Ze had de behandelingen erop zitten en zou bijna een nieuwe neus krijgen. En ze kreeg die avond een lintje. Echt een dierbare bijeenkomst. Half januari mailde ze. Dat het nieuwe jaar voor haar eigenlijk al begonnen was op de avond van de wrap. ‘Wat was dat bijzonder en voor mij écht het moment om het oude jaar te laten voor wat het was. En... klein geluk bij een ongeluk, er is niet veel nodig om er een beter jaar van te maken.’ We zouden gaan afspreken, kletsen over al die malle carrièreswitches die we gemeen hadden. Ochtendtelevisie, een vrouwentalkshow, radio. Met wijn. Mannen mee. Ik verheugde me daarop.
Twee weken later bleek haar ziekte terug en kon ze niet meer genezen worden. Iets meer dan een maand later was ze er niet meer. Het ongemakkelijke was dat iedereen me toen de hele tijd vroeg: ‘Betekent dat nu dat jij….?’ Dat voelde zo ongepast. Op de uitvaart zag ik Peter weer. En hij zei, met zijn gevoel voor humor: ‘Betekent dat nu dat jij... bij mij komt wonen?’ We moesten allebei heel hard lachen.’
Haar eigen dochter Billie volgde het Sinterklaasjournaal van afstand. ‘Bij de eerste aflevering liep ze al na een paar minuten weg. Ze gaf er helemaal geen fluit om en liep rechtstreeks naar haar Duplo. Een week later kwam Pepijn (Crone, haar man, red.) met haar terug van de opvang. Toen zei ze: ‘Mama, ik wil het Sinterklaasjournaal met Merel Westrik zien.’ Dat zinnetje zit in de voice-over en dat reproduceerde ze.’
Dus niet het Sinterklaasjournaal met mama?
‘Nee, totaal niet.’
Legde ze dat verband niet?
‘Daar heb ik niet op doorgevraagd. Maar we keken wel samen. Voor haar is het mama, maar toch ook weer niet.’
Westrik vierde zelf vroeger thuis altijd sinterklaas met een wasmand vol cadeautjes. Haar ouders waren allebei leraar op een middelbare school in Zaandam. Haar moeder gaf Nederlands, haar vader was gymleraar. ‘En ja, de gymleraar werd dus verliefd op de lerares Nederlands. En daar kwamen uiteindelijk drie dochters uit voort.’
Ze mocht altijd mee naar de Sinterklaasviering voor het personeel op school. Al begon haar geloof rond haar 6de te wankelen, toen ze ontdekte dat Sinterklaas dezelfde schoenen droeg als haar oom Ben. De twijfel werd nog groter toen ze diezelfde oom Ben door het raam van de lerarenkamer aan de koffie zag zitten, zonder baard.
Het was ‘een heel normaal gezin’ waarin ze opgroeide, zegt Westrik. Of het ook een fijn gezin was? Ze aarzelt, zegt dan: ‘Ik heb het er weleens met mijn zussen over. Wij hebben onze jeugd alle drie anders beleefd. Ik heb het altijd als heel fijn en veilig ervaren. Maar mijn jongste zus heeft daar een ander beeld van. Dus soms twijfel ik aan mijn eigen herinneringen.’
Hoe heeft zij het dan beleefd?
‘Mijn ouders zijn gescheiden toen ik 12 was. Dus er was volgens haar veel ruzie en spanning. Dat heb ik natuurlijk ook gevoeld, vooral dat laatste jaar. Ze stonden op het punt uit elkaar te gaan. Maar ik heb vooral goede en vrolijke herinneringen.
Mijn zus zegt weleens tegen mij: ‘Dat je dat niet meer wéét... Jij steekt altijd je kop in het zand. Of je onthoudt alleen maar de leuke dingen’.
Zit daar iets in?
‘Misschien heb ik wel een slecht geheugen voor nare dingen. Ik denk vooral aan de keren dat we met z’n allen naar het bos gingen of dat we met natte haren op de bank naar Sesamstraat keken. Tegelijkertijd vind ik het naar dat mijn jongste zus zich daardoor door mij vaak onbegrepen voelt.’
Hoe was de scheiding voor jou?
‘Je ouders zijn toch een beetje je linker- en je rechterhersenhelft. Ik had ze tot dan toe niet gezien als twee verschillende mensen. Blijkbaar hoorden ze toch niet bij elkaar. Daar schrok ik erg van. Omdat ik het op geen enkele manier had zien aankomen. Er was één heel bijzonder moment; we hadden met z’n allen rond de keukentafel gezeten waar mijn ouders net hadden verteld dat ze uit elkaar gingen. Mijn zussen en ik zaten daarna heel verdrietig op onze kamer. We spraken af dat wij in elk geval altijd samen zouden blijven. Zo’n heel plechtige meisjesbelofte. Dat golft later in de praktijk alle kanten op. Maar Kirsten en Amber zijn buiten mijn gezin wel echt de mensen van wie ik het meest hou.’
Ze heeft er nooit van gedroomd om bij de televisie te belanden. Als meisje wilde ze bij de technische recherche werken. ‘Het leek me geweldig om moorden op te lossen.’ En anders wilde ze cameravrouw worden van natuurfilms. ‘Dan zag ik mezelf vanuit een boomtop een mierenvolk filmen.’
Is dat leuker dan vóór de camera staan?
‘Eigenlijk is dat leuker, ja. Ik werkte als redacteur bij AT5 toen mijn hoofdredacteur vroeg of ik een screentest wilde doen om nieuwslezer te worden. Ik zei: dat lijkt me echt hartstikke saai. Uiteindelijk heb ik het toch gedaan. En ik bleek het mooi en eervol te vinden om aan het eind van de dag het werk van de redacteuren te mogen uitserveren voor mijn stadgenoten. ‘Dit hebben we vandaag meegemaakt in onze stad. En deze bewoner, die je straks kunt zien in Kort Amsterdam, is vandaag zijn papegaai kwijtgeraakt. Zo meteen hoor je of hij ’m heeft teruggevonden.’
Daarna werd ze benaderd door de nieuwe omroep WNL, om een ochtendprogramma te gaan presenteren. Ze vroeg aan hoofdredacteur Bert Huisjes wie hij nog meer op het oog had. Nou, hij dacht onder meer aan Eva Jinek. Daar had Westrik wel oren naar. ‘Ik zei letterlijk tegen Bert: Ik zit echt te wachten op de eerste hoofdredacteur die Eva Jinek wegkaapt bij de NOS. Als zij wil, wil ik het zeker.’
Kort daarna reden Jinek en Westrik samen naar SBS om hun contract te ondertekenen. ‘Eva reed in de veel te grote lichtblauwe Aston Martin van Bram Moszkowicz (met wie ze destijds een relatie had, red.). Ik weet nog hoe ze zat te vloeken omdat ze de nauwe bocht naar de parkeergarage niet kon maken met die grote bak.
In de kantoortoren van SBS in Amsterdam hadden we een gesprek met onder meer Bert en Fons van Westerloo. Ons contract lag letterlijk klaar. WNL stond nog in de kinderschoenen. Wij zouden het nieuws gaan lezen en gesprekken voeren in de studio. We vroegen of er ook een autocue was. Op zich was dat volgens hen helemaal niet nodig. En wij riepen: dat is wél nodig, want we gaan toch ook het nieuws lezen? Ik weet nog dat Eva en ik even naar het keukentje liepen en elkaar verschrikt aankeken. Wat hebben we gedáán? Eva zei nog: ‘En ik had zo’n goede baan...’ En inderdaad, alles hing bij WNL met gaffertape aan elkaar. Ik heb me er later echt aan gestoord dat er door sommigen werd gedaan alsof er bij WNL allemaal onervaren jonge vrouwen werkten die nog niet wisten hoe het werkte. Terwijl ik nog heel goed weet hoe het in die toren toeging. Daar stonden volwassen mannen die zélf amper wisten hoe het werkt.’
Uiteindelijk kwam er toch een autocue. De presentatieteksten werden geschreven in het Telegraaf-gebouw aan de Basisweg in Amsterdam en vervolgens op een usb-stickje naar de studio in de Westergasfabriek gebracht. Soms paste Westrik naar eigen inzicht zo’n tekst aan. ‘Bijvoorbeeld iets van de Privé-pagina van De Telegraaf over een vermeende mishandeling. Als de politie dat niet bevestigd had, haalde ik dat bericht eruit.’ Dat leidde af en toe tot grote spanning tussen eindredacteur Huisjes en Westrik. ‘Bert zat alles thuis van minuut tot minuut te kijken. Daarna belde hij woedend op: Je moet van die teksten afblijven en gewoon voorlezen wat er staat.’
Huisjes moest vorig jaar weg bij WNL wegens beschuldigingen van grensoverschrijdend gedrag. Spreek je hem nog weleens?
‘Nee. Al zou ik daar helemaal niet tegenop zien. Ik heb er nooit een geheim van gemaakt dat ik het destijds een wonderlijke werksituatie vond. Er werd later wel door hem gezegd: mijn deur stond altijd open. Maar het was ook niet zo dat niemand over die drempel durfde. Die drempel was behoorlijk platgetreden. Het had alleen geen zin.’
Had je er last van?
‘Zeker. Ik kreeg er echt een knoop van in mijn maag.’
Want wat zei hij dan tegen jou?
‘Er werd gedreigd dat je als straf nachtradio moest maken. En dat je dan minder diensten kreeg of van dagen werd afgehaald. Dan zouden ze iemand anders inzetten op jouw plek. Ik had daar wat minder last van omdat ik niet zo ambitieus ben. Maar voor anderen was dat echt zwaar.’
Je hebt na WNL lang het nieuws gelezen bij RTL. Wat is eigenlijk de crux van goed nieuwslezen?
‘Het is op zich helemaal niet moeilijk. Je hebt eigenlijk maar één taak als nieuwslezer en dat is zorgen dat degene aan wie je de boodschap vertelt, achteraf zoveel mogelijk heeft onthouden en begrepen van datgene wat je hem hebt verteld.’
Maar dat heeft toch ook te maken met hoé jij dat vertelt?
‘Zeker. Het heeft te maken met goede klemtonen leggen, met de constructie van je zinnen. Je laveert de kijker tussen vaak indringende beelden door. Het gekke is dat ik in die tijd veel beter tegen gruwelijke beelden kon dan nu. Maar ja, toen had ik nog geen Billie. Af en toe walg ik echt van deze tijd. Zoveel is hard en lelijk. Zag ik laatst die wereldleiders naast Trump staan met een groot bord met ‘Peace 2025’. Dan denk ik: waar ben ik nou naar aan het kijken? Ik vind het allemaal zo weinig hoopvol. Dit is dus de wereld waar mijn dochter in moet opgroeien. In de handen van deze types. Dat is een schrikbeeld.’
Bij het RTL-nieuws ontmoette ze haar huidige partner Pepijn. Ze presenteerde al een paar jaar met hem het nieuws. In eerste instantie was ze niet erg van hem gecharmeerd. ‘Ik had het idee dat hij erg vol was van zichzelf. Ik vond hem arrogant. Pas het laatste jaar dacht ik: eigenlijk is die Pepijn een heel leuke man. Bij hem ben ik echt op mijn plek gekomen. Het is goed zo.’
Ben je ook op je plek in je werk?
‘Dat vraag ik me vaak af. Iedere ochtend stuurt Pepijn, als hij onze dochter naar school brengt, een foto van Billie op haar fietsje. Dat vind ik best moeilijk. Want het blijft wel een erg ingewikkeld ritme zo.’
Het had makkelijk anders kunnen lopen. In 2019 werd Westrik benaderd door Linda de Mol. Ze nam het telefoontje met het anonieme nummer eerst een paar keer niet aan. Vervolgens kreeg ze een appje van De Mol. ‘Ik heb haar direct teruggebeld. Ze vertelde dat ze met een nieuw format voor Net 5 bezig waren, met onder meer een plan voor een talkshow: Ladies Night. Ik vond het geweldig.’
En wás het geweldig?
‘Het was én geweldig en bij vlagen ook hysterisch. Met fantastische vrouwen als Linda de Mol, Jildou van der Bijl, Tjitske Reidinga en Stella Bergsma. Ik was een beetje de Wilfred Genee van het programma. Maar de inzet was hoog. Er kwam een hele grote studio, met een showtrap, en een live publiek van vierhonderd vrouwen. Ik dacht meteen: oei, dit is misschien wel een maatje te groot voor mij. Ik kwam bij RTL-nieuws uit een heel klein veilig studiootje met robotcamera’s.’
Je twijfelde aan jezelf?
‘Enorm. Ik moest op hoge hakken van die trap af. En ik wilde helemaal niet van een trap afkomen. Zeker niet op hoge hakken. Maar uiteindelijk gá je van die trap af, óp hoge hakken. Want je gaat niet moeilijk lopen doen als die trap al is gebouwd. Ik wilde niet ondankbaar zijn, terwijl al die mensen zo hun best deden. Maar toen de kijkcijfers niet zo goed bleken, kwamen er toch allerlei vraagtekens over de koers. Dan slaat de paniek toe en wordt er heel veel overlegd, zonder dat iemand de duidelijke leiding heeft. Als ik nu hoor dat het bij RTL Late Night niet goed gaat, denk ik: dit is voor een redactie hartstikke moeilijk. Je staat onder enorme druk. Dan komen er aanpassingen en heb je opeens meerdere kapiteins op het schip. Kortom: je weet niet meer aan welke knop je moet draaien om het weer beter te krijgen.’
Hoe is het voor de anchorvrouw op een schip dat water maakt?
‘Uiteindelijk kun je weinig anders dan je er maar aan overgeven. Je hebt alles gedaan wat je kon. Meer zit er gewoon niet in. Na anderhalf seizoen was het klaar.’
Het is best vreemd dat het Sinterklaasjournaal zo ongeveer je comeback is na Ladies Night. Stonden ze niet voor je in de rij?
‘Grappig dat jij dat denkt, want dat is helemaal niet zo. Misschien vinden ze me een beetje een rare vogel. En ja, wat ik doe kunnen veel andere mensen ook. Ik ben blij met het Sinterklaasjournaal, ik werk aan natuurfilms (ze maakt een film over de Amsterdamse stadsnatuur, red.) en maak een fijne podcast (Gonzo, waarin ze samen met Frans Lomans journalisten interviewt over hun bijzonderste verhaal, red.). Dus ik vermaak me wel.’
Is dat genoeg?
‘Ik heb niet een enorme Sturm und Drang om mezelf te bewijzen. Ik heb nooit het idee gehad dat ik voorbestemd zou zijn voor grootse, hemelbestormende projecten. Het is echt niet zo dat ik met jaloezie naar dat RTL-verkiezingsdebat kijk en denk: stond ik daar maar te presenteren. Zo zit ik niet in elkaar.’
Je denkt niet als je collega’s aan het werk ziet: waarom denken ze niet aan mij?
‘Nee. Ook omdat ik vind dat ik dan eerst zelf goed moet weten wat ik wil. En dat weet ik nog steeds niet zo goed.’
Waar ben jij over vijf jaar?
‘Ik heb echt geen idee. Ik weet vrij goed wat ik niet wil. Maar wat ik wel wil, vind ik lastiger. Ik wil in elk geval niet meer verzuipen in iets wat niet bij me past. Of wat te groot is voor mij. Ik denk dat het heerlijk is om gewoon een beetje te blijven zoeken. Het is schitterend om even bij iedere mierenhoop stil te staan, te kijken en te denken: oké, nu weet ik hoe het hier gaat. En daarna ga je verder, naar een volgende mierenhoop. Altijd nieuwsgierig naar wat er nu weer komt. Dat past bij wie ik ben. Ik blijf verwonderd door het leven wandelen.’
CV MEREL WESTRIK
1 november 1979 geboren in Wormer.
1997 School voor de Journalistiek.
2001 begint bij AT5.
2011 gaat presenteren bij WNL.
2012 presenteert Half 8 live!, de zomerse vervanger van DWDD.
2013 doet mee aan Wie is de Mol? als Mol.
2014 stapt over naar RTL Nieuws.
2015 maakt met Martin Melchers natuurfilm Amsterdam Wildlife.
2019 stapt over naar NET5, waar ze Ladies Night gaat presenteren.
2024 wordt presentator van het Sinterklaasjournaal.
Speculasies, vanaf zaterdag 8 november, 18.10 uur, NPO Zapp (NPO 3)
Het Sinterklaasjournaal, vanaf maandag 10 november, 18.00 uur, NPO Zapp (NPO 3)
Fotografie Anne Claire de Breij, styling Alex Vilcov, make-up en haar Anastasiia Davydova, Janet Abdelatif (House of Orange), assistentie Marc Deurloo, Joey Thong
Kleding
Cover:
Jurk Jacquemus via de Bijenkorf
eerste beeld:
Jas Filippa K, schoenen Marc o’Polo
In de rode cadeaubox:
Blouse Marni via Pauw, vest Toteme via de Bijenkorf
In kartonnen doos:
Blouse Marni via Pauw, broek Karl Lagerfeld, schoenen via Paul Warmer
Jasje Viktor &Rolf
Dit is een interview uit Volkskrant Magazine. Wilt u alle verhalen, columns en rubrieken uit het nieuwste nummer lezen? Dat kan hier.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant