Het multilateralisme heeft gefaald in het tegengaan van klimaatverandering, stelt de Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva. Daarom moet er een nieuw VN-orgaan voor klimaatverandering komen, met de bevoegdheid om landen hun beloften te laten nakomen.
Donderdag is in het Amazonegebied de Belém-top van start gegaan, ter voorbereiding op de dertigste Klimaatconferentie van de Verenigde Naties (COP30) in Brazilië. In aanloop hiernaartoe heb ik de wereldleiders bijeengeroepen, zodat we ons allemaal kunnen verbinden aan optreden met de urgentie die de klimaatcrisis vereist.
Als we er niet in slagen om het niveau van toespraken te overstijgen en over te gaan tot daadwerkelijke actie, zullen onze samenlevingen het vertrouwen verliezen, niet alleen in de klimaattoppen, maar ook in multilateralisme en de internationale politiek in bredere zin. Daarom heb ik regeringsleiders opgeroepen: om dit de klimaatconferentie van de waarheid te maken, het moment waarop we de ernst van onze gedeelde toewijding aan de planeet laten zien.
Over de auteur
Luiz Inácio Lula da Silva is president van Brazilië.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
De mensheid heeft laten zien dat ze grote uitdagingen kan overwinnen wanneer ze samenwerkt en zich laat leiden door de wetenschap. We hebben de ozonlaag beschermd. De wereldwijde reactie op de coronapandemie heeft bewezen dat de wereld daadkrachtig kan handelen als er moed en politieke wil is.
Brazilië was in 1992 gastheer van de Earth Summit. We hebben destijds verdragen over klimaat, biodiversiteit en verwoestijning goedgekeurd, en principes aangenomen die een nieuw model vormden voor het behoud van onze planeet en onze menselijkheid. In de afgelopen 33 jaar hebben deze bijeenkomsten geleid tot belangrijke verdragen en doelstellingen voor het verminderen van broeikasgasuitstoot – van het beëindigen van ontbossing vóór 2030 tot het verdrievoudigen van het gebruik van duurzame energie.
Meer dan drie decennia later keert de wereld terug naar Brazilië om de klimaatverandering het hoofd te bieden. Het is geen toeval dat COP30 plaatsvindt in het hart van het Amazonewoud. Dit is een gelegenheid voor politici, diplomaten, wetenschappers, activisten en journalisten om de werkelijkheid van de Amazone met eigen ogen te zien. We willen dat de wereld de ware toestand van de bossen ziet, het grootste riviergebied ter wereld, en de miljoenen mensen die in de regio wonen.
De klimaattoppen mogen niet slechts uithangborden voor goede ideeën zijn, of jaarlijkse onderonsjes van onderhandelaars. Ze moeten momenten zijn van confrontatie met de realiteit, en van doeltreffend handelen om de klimaatverandering aan te pakken.
Om deze crisis samen het hoofd te bieden, hebben we financiële middelen nodig. En de erkenning dat het principe van gemeenschappelijke, maar uiteenlopende verantwoordelijkheden de absolute basis blijft van elk klimaatakkoord. Daarom eist het mondiale Zuiden een betere toegang tot die middelen – niet uit liefdadigheid, maar uit rechtvaardigheid. Rijke landen hebben het meest geprofiteerd van de fossiele economie. Zij moeten nu hun verantwoordelijkheid nemen, niet alleen door toezeggingen te doen, maar ook door hun schuld in te lossen.
Brazilië levert zijn aandeel. In slechts twee jaar tijd hebben we de ontbossing in het Amazonegebied al gehalveerd – een bewijs dat concreet klimaatbeleid mogelijk is. In Belém lanceren we een innovatief initiatief om bossen te behouden: het Tropical Forests Forever Facility (TFFF). Dit is vernieuwend omdat het werkt als een investeringsfonds, in plaats van een systeem voor donaties.
Het TFFF zal zowel degenen belonen die hun bossen behouden, als degenen die in het fonds investeren. Een echte win-winsituatie in de strijd tegen klimaatverandering. Brazilië geeft het goede voorbeeld door een investering van 1 miljard dollar in het TFFF aan te kondigen, en we verwachten even ambitieuze aankondigingen van andere landen.
We geven ook het voorbeeld door als tweede land een nieuwe nationale bijdrage (NDC) te presenteren. Brazilië belooft zijn CO2- uitstoot in 2035 verminderd te hebben met 67 procent (was 59 procent), waarbij alle broeikasgassen en economische sectoren meetellen. In deze geest roepen wij alle landen op om even ambitieuze plannen te presenteren en deze effectief uit te voeren.
De energietransitie is essentieel om Brazilië’s bijdrage te verwezenlijken. Onze energiemix is een van de schoonste ter wereld: 88 procent van onze elektriciteit komt uit hernieuwbare bronnen. We zijn leidend in het gebruik van biobrandstoffen en boeken vooruitgang op het gebied van wind-, zonne- en waterstofenergie.
Het herbestemmen van inkomsten uit olieproductie om een rechtvaardige, ordelijke en eerlijke energietransitie te financieren zal cruciaal zijn. Op termijn zullen oliebedrijven wereldwijd, waaronder het Braziliaanse Petrobras, transformeren tot energiebedrijven, want een groeimodel gebaseerd op fossiele brandstoffen is niet houdbaar.
Mensen moeten centraal staan in het klimaat- en energiebeleid. We moeten erkennen dat de meest kwetsbare groepen in onze samenleving het zwaarst worden getroffen door de gevolgen van klimaatverandering. Daarom moeten plannen voor een rechtvaardige energietransitie en klimaatadaptatie gericht zijn op het bestrijden van ongelijkheid. We mogen niet vergeten dat 2 miljard mensen geen toegang hebben tot schone technologie en dito brandstoffen om te kunnen koken, en dat 673 miljoen mensen in de wereld nog steeds honger lijden.
Als antwoord daarop zullen we in Belém een verklaring over honger, armoede en klimaat tekenen. Onze inzet om de opwarming van de aarde tegen te gaan moet rechtstreeks verbonden zijn met de strijd tegen honger. Daarom is het essentieel dat we de hervorming van onze mondiale bestuursinstellingen voortzetten.
Vandaag de dag lijdt het multilateralisme onder de verlamming van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN). Deze raad, opgericht om de vrede te bewaren, is er niet in geslaagd om oorlogen te voorkomen. Het is daarom onze plicht te strijden voor hervormingen. Tijdens COP30 zullen we pleiten voor de oprichting van een nieuw VN-Raadsorgaan voor klimaatverandering, die verbonden is met de Algemene Vergadering.
Dit zou een nieuw bestuursorgaan zijn met voldoende bevoegdheid en legitimiteit om landen hun beloften te laten nakomen: een effectieve stap om de huidige verlamming van het multilaterale systeem te doorbreken. Op elke klimaatconferentie horen we veel beloften, maar zien we te weinig daden. Het tijdperk van goede bedoelingen is voorbij: de tijd van actie is aangebroken. Daarom is deze ‘COP van de waarheid’ van start gegaan.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant