Warmterecord Afgelopen woensdag was de warmste 5 november ooit gemeten. Het bewijs voor klimaatverandering ligt in de optelsom van dat soort records, zegt klimaatexpert Peter Siegmund.
Wandelaars in het buitengebied bij Brummen, Gelderland.
Wie in deze warme novemberdagen een gesprek aanknoopt over het weer, ooit de toevlucht voor degene die om een zorgeloos praatje verlegen zit, komt al snel uit bij de zorgwekkende snelheid van klimaatverandering. Is dat eigenlijk terecht?
Vooropgesteld: november is nog nauwelijks begonnen. Het beeld dat de late herfstmaand bij de meeste mensen oproept, van druilerig weer, regen, hagel en misschien zelfs natte sneeuw, is vaak pas later in de maand te zien. Toch zijn de huidige temperaturen ook voor deze dagen uitzonderlijk hoog, blijkt uit cijfers van het KNMI die NRC verzamelde.
De eerste zes dagen van november was de gemiddelde maximumtemperatuur in De Bilt 14,8 graden. Dat was alleen in 1994, 2005, 2011 en 2015 hoger. Het gemiddelde van de eerste zes dagen van november, gerekend met alle jaren sinds het begin van de metingen 125 jaar geleden, is 11 graden.
Dat het uitzonderlijk warm is, ziet ook Peter Siegmund, klimaatexpert bij het KNMI. „En die warmte is voorlopig nog niet voorbij. Volgende week vrijdag wordt het volgens de voorspelling nog warmer dan vandaag, al zit daar natuurlijk een flinke marge van onzekerheid omheen. Dat is extra opvallend omdat we dan nog verder in november zijn, normaal is het dan kouder dan vandaag.”
Maar ook de huidige temperatuur is uitzonderlijk. „Vandaag is het ook al drie graden warmer dan normaal, een stuk warmer dus, en morgen wordt het dat ook”, zegt Siegmund. Met ‘normaal’ bedoelt hij niet het gemiddelde van de afgelopen honderd jaar. „Ik vergelijk het dan met het gemiddelde van 1991 tot en met 2020, een periode van dertig jaar. We kijken altijd naar de laatste periode van dertig jaar, en rekenen met hele tientallen.” Door het veranderende klimaat schuift het „normaal” dus ook elke tien jaar op.
Afgelopen woensdag was zelfs een absoluut record: met 18 graden in De Bilt was het toen de warmste 5 november ooit. Zulke records doen automatisch denken aan klimaatverandering, maar daarvoor zijn ze niet het beste bewijs, zegt Siegmund. „Wij kijken zelf niet naar dagrecords. Elk jaar zijn er wel wat records, aan de warme of de koude kant, dus dan kan je bezig blijven.”
Het KNMI kijkt wel naar „de statistiek van records”, het aantal dagrecords dat bijvoorbeeld in een jaar wordt verbroken. „Door toeval verwacht je sowieso records, al wordt die kans kleiner naarmate de reeks langer wordt. In het eerste jaar dat je meet is elke dag een record. In een reeks van honderd jaar, verwacht je ongeveer één record per honderd dagen, dus ongeveer drie per jaar.”
Het wordt meteorologisch pas interessant als het aantal records van die verwachting afwijkt. „En dat blijkt zo te zijn. In de praktijk is het aantal warmterecords hoger dan je door toeval verwacht, aan de koude kant juist lager”, zegt Siegmund. „En dat komt overduidelijk door klimaatverandering.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Op de hoogte van kleine ontdekkingen, wilde theorieën, onverwachte inzichten en alles daar tussenin
Source: NRC