Home

Israëlische minister ziet connectie tussen annulering Chanoekaconcert en ‘foute’ opa van Concertgebouwdirecteur

Simon Reinink | directeur Concertgebouw Het Concertgebouw in Amsterdam annuleerde een Chanoekaconcert omdat de voorganger een belangrijke symbolische functie heeft in het Israëlische leger. Met een tweet van een Israëlische minister, gericht tot de directeur van het Concertgebouw, wordt de kwestie nu ook persoonlijk.

Concertgebouwdirecteur Simon Reinink.

Na maanden overleg met de Stichting Chanukah Concert, annuleerde Het Concertgebouw in Amsterdam vorige week een veelbesproken, door die stichting georganiseerd Chanoekaconcert. Reden: de geprogrammeerde voorzanger Shai Abramson treedt ook op als chief cantor van het Israëlische leger. Op zijn website staat te lezen dat hij in die hoedanigheid „de staat Israël en het IDF [het Israëlische leger] in Israël en daarbuiten vertegenwoordigt”.

Het Concertgebouw krijgt op de annulering al een week hevige kritiek te verduren, met name in Israëlische en Joodse media, maar bijvoorbeeld ook in een hoofdredactioneel commentaar van De Telegraaf.

„Het is zo ongelofelijk heftig wat je allemaal over je heen krijgt”, zegt Concertgebouwdirecteur Simon Reinink daar vrijdagochtend telefonisch op. „In deze gepolariseerde wereld gaan de volumes gelijk van 1 naar 10.”

Recapituleer nog even, wat is er precies gebeurd?

„We kregen in de zomer van meerdere kanten waarschuwingen: ‘weten jullie wel wat voor prominente functie Abramson in het Israëlische leger heeft?’ Toen hebben we de organiserende Stichting Chanukah Concert gevraagd om een andere cantor. Wij willen muziek op het podium, geen controverse. We hebben meerdere gesprekken gevoerd, maar de stichting wil per se deze cantor. Toen hebben wij gezegd dat dat in deze tijd niet past.”

„Wat je nu hoort is het Joodse geluid, al is er ook onder de Joodse gemeenschap verdeeldheid over ons besluit. Maar we konden geen goede keuze maken. Als we het door hadden laten gaan, had je de andere kant gehoord. We hebben er maanden over nagedacht, we realiseren ons dondersgoed hoe gevoelig dit ligt.”

Het Concertgebouw had ook kunnen zeggen: Stichting Chanukah Concert is een externe partij die de kleine zaal huurt. Wij zijn niet verantwoordelijk voor hun programmering.

„Ja, maar tegelijkertijd ziet de buitenwereld toch één Concertgebouw. Huurder of niet, het is ons podium. Ook door veel musici. Natuurlijk heeft een huurder artistieke vrijheid, maar aan de andere kant moet ik de belangen van Het Concertgebouw beschermen. Met een militaire representant op het podium worden die geschaad. Dat staat haaks staat op onze missie: mensen verbinden met muziek.”

En u zegt: het concert laten doorgaan had evenveel controverse opgeleverd?

„Wat we ook hadden besloten, het zou pijn, verdriet en woede opleveren. Ik begrijp de pijn en het verdriet aan de Joodse kant, die is echt. Er zijn alleen maar verliezers.”

De ‘discussie’ wordt nu ook persoonlijk. Amichai Chikli, de Israëlische minister van Diaspora Zaken, X’te een document waarmee hij een ‘historische link’ legt tussen uw besluit en een besluit van uw opa. In die brief ontslaat uw opa een Joodse hoogleraar aan de Universiteit van Leiden ‘in opdracht van de Rijkscommissaris’. Wat vindt u van die tweet?

„Ik heb die tweet nog niet gezien. Maar familieleden erbij halen is buiten de orde. Dan verlaag je jezelf. Mijn opa was alles behalve NSB’er. Hij heeft als secretaris-generaal van het ministerie van Onderwijs, Kunst en Wetenschappen, net als alle andere secretaris-generaals, inderdaad de schorsing ondertekend. Maar daar heeft hij zijn hele leven spijt van gehad. In de oorlog was hij actief in het kunstenaarsverzet. Hij heeft het Holland Festival mede opgericht, om de infrastructuur voor kunst weer op te starten. Ik heb van zijn spijt geleerd dat ik niet weg zal kijken. Ik vind het heel belangrijk om een ethisch en zuiver besluit te nemen, en dit was een ongelofelijk moeilijk besluit. De hele kwestie… it rips my heart out.”

Als de Stichting Chanukah Concert een andere cantor kiest, is er wat Het Concertgebouw betreft niets aan de hand?

„Ja. Chanoeka gaat om samen vieren, een feest van verbinding en licht. Dat je dan per se een prominente legercantor wilt laten overkomen uit een conflictgebied… Met alle respect, maar natuurlijk geeft dat gedonder. Maar met een andere cantor: van harte welkom. Ik zou zo graag zien dat ze dat doen.”

De stichting verkoopt via hun website nog gewoon kaartjes voor het geannuleerde concert. Ze leggen zich niet neer bij de annulering en namen zich vorige week voor juridische stappen tegen Het Concertgebouw te nemen. Is dat gebeurd?

„Ik heb nog geen dagvaarding ontvangen.”

NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.

Source: NRC

Previous

Next