Na zijn gesprekken met alle fractieleiders zet verkenner Wouter Koolmees vrijdag de volgende stap: hij wil apart met twee koppels aan tafel om te zien of de verschillen echt onoverbrugbaar zijn. D66 is samen met JA21 uitgenodigd, de VVD moet om tafel met GroenLinks-PvdA.
is chef van de politieke redactie.
Voor de voorkeurscoalitie van D66 moeten VVD en GL-PvdA het eens worden dat zij kunnen onderhandelen. VVD-leider Dilan Yesilgöz heeft daarin tot nu toe geen millimeter ruimte gelaten: zij gaat niet in een kabinet met GL-PvdA en zal zo’n kabinet ook niet vanuit de Kamer steunen, heeft zij woensdag opnieuw aan Koolmees laten weten.
Het alternatief is de route over rechts, met een coalitie van D66, VVD, CDA en JA21, maar daar ziet D66-leider Rob Jetten grote hindernissen: JA21 is tegen klimaatbeleid, tegen Europese integratie en hanteert in het asielbeleid grofweg dezelfde agenda als de PVV. Jetten heeft JA21 echter niet categorisch uitgesloten; hij houdt alle mogelijkheden open.
Koolmees wil vrijdag met beide koppels verder praten om erachter te komen ‘of het echte verschillen zijn, of dat ze zo worden ervaren’. Ook hoopt hij iets meer ‘onderbouwing’ te krijgen van de bezwaren die de partijleiders tegen elkaar hebben.
Een van beide koppels zal het eens moeten worden over (een poging tot) samenwerking om een meerderheidskabinet mogelijk te maken. Een geheel rechtse meerderheid zou ook te vormen zijn, maar daarvoor is de PVV nodig. VVD en CDA hebben Koolmees deze week laten weten dat zij blijven bij hun weigering om met de PVV te regeren. Zij zullen zo’n kabinet ook niet gedogen.
Op links zou getalsmatig een meerderheid te vormen zijn door GL-PvdA en het CDA, aangevuld met een hele reeks kleine, overwegend linkse partijen. Donderdag maakten veel van die partijen echter aan Koolmees duidelijk dat zij daarin geen rol voor zichzelf zien weggelegd.
Koolmees moet uiterlijk dinsdag verslag doen aan de Tweede Kamer over zijn bevindingen. Die gaat daar donderdag over in debat. Als alle meerderheidsopties geblokkeerd worden, komt ook de mogelijkheid van een minderheidskabinet in beeld. Dan zijn er verschillende varianten mogelijk.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant