België Premier Bart De Wever trok vandaag naar de koning om over de vastgelopen onderhandelingen te praten. De premier wil voor Kerst een begroting. „Sire, geef mij vijftig dagen.”
De Belgische premier Bart de Wever spreekt donderdag het federale parlement in Brussel toe.
De partijen die onderdeel zijn van de Belgische regering kunnen het niet eens worden over de begroting voor volgend jaar. Dat heeft premier Bart De Wever (N-VA) donderdag toegegeven aan de Belgische koning Filip. Hij bracht op het koninklijk paleis in Brussel verslag uit van de onderhandelingen over de begroting, die de afgelopen dagen de regering deden wankelen.
Over een mogelijke val van de regering, amper negen maanden na haar aantreden, wordt volop gespeculeerd. Tegelijk is dat voor geen van de coalitiepartijen een aantrekkelijke optie. Zeker nu in België de afgelopen weken meerdere vermoedelijk Russische drones werden gesignaleerd en het land onder druk staat van de EU om bevroren Russische tegoeden in te zetten ten bate van Oekraïne.
Ondanks „aanhoudende meningsverschillen” willen de coalitiepartners „het werk voortzetten”, schrijft koning Filip na het bezoek van De Wever. De vorst roept op tot „verantwoordelijkheid”, mede vanwege „de geloofwaardigheid van België op Europees en internationaal vlak”.
Hoewel de koning geen deadline noemt, belooft De Wever dat voor Kerst een einde komt aan het gesoebat. „Sire, geef mij vijftig dagen”, zei de premier na zijn paleisbezoek tegenover het parlement – waar de oppositie die uitspraak met hoongelach onthaalde. Is er voor Kerst geen akkoord, dan valt de regering volgens De Wever alsnog.
De federale overheid van België kampt met een begrotingstekort van 25,5 miljard euro, ofwel 5,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daarmee heeft België het meest omvangrijke gat in zijn begroting van alle landen in de eurozone. Dit tekort loopt op tot 6,4 procent van het bbp in 2030, waarschuwt het Internationaal Monetair Fonds. Om te voldoen aan EU-normen die bepalen wat een land mag uitgeven, moet België zorgen dat het begrotingstekort in 2030 met zeker 10 miljard euro is gedaald. Toen de regering-De Wever in januari aantrad met de belofte de begroting op orde te krijgen, kondigde deze al verschillende besparingsplannen aan, zoals het inperken van uitkeringen voor Belgen die langer dan twee jaar werkloos zijn en een belasting op de winst uit de verkoop van aandelen.
Dergelijke hervormingen volstaan niet, zeker omdat België, om enigszins aan de verhoogde NAVO-norm te voldoen, meer geld uittrekt voor defensie. Premier De Wever wil daarom plannen maken die tegen 2030 nog eens een besparing van 10 miljard euro opleveren. Over concrete maatregelen kan de coalitie het niet eens worden. Naast de partij van De Wever, de Vlaams-nationalistische conservatief-liberalen (N-VA), bestaat de regering uit Nederlandstalige christendemocraten (CD&V), socialisten (Vooruit), Franstalige liberalen (MR) en middenpartij Les Engagés.
De coalitiepartijen zijn het wel eens over een besparing op de uitkeringen die een half miljoen Belgen ontvangen omdat zij langdurig ziek zijn. Ook lijkt er consensus over een maatregel die met name voor de socialisten gevoelig ligt: dat lonen en uitkeringen niet meer automatisch meestijgen met de inflatie. België is een van de weinige Europese landen waar een dergelijke constructie (nog) bestaat.
Het meest felle verzet komt van MR-leider George-Louis Bouchez en is gericht tegen een maatregel om bepaalde btw-tarieven te verhogen. Bouchez argumenteert dat zijn liberale partij bij de verkiezingen van 2024 de grootste van Franstalig België werd door juist te beloven geen belastingen te verhogen. MR wil de 10 miljard halen door louter op de sociale zekerheid te besparen. De andere coalitiepartijen verwijten Bouchez zo een „onverantwoorde val” van de regering te orkestreren, schrijft De Tijd.
Met de belofte om voor Kerst een akkoord te vinden, koopt De Wever tijd om Bouchez te overtuigen – wellicht middels enkele tegemoetkomingen aan de liberalen. Want dat De Wever ‘zijn’ 10 miljard wil besparen, lijkt voor hem een uitgemaakte zaak. „Ik ben verkozen om het land te saneren, dat ga ik doen. Anders heeft het geen zin”, zei De Wever, als Vlaams-nationalist een koele minnaar van België, eerder tegen De Standaard.
De Wever waarschuwt inmiddels in binnen- en buitenland voor de teloorgang van de welvaartsstaat, indien de arbeidsmarkt niet wordt hervormd. „We hangen met ons hoofd boven de afgrond, bij ongewijzigd beleid stort de zaak in”, zei hij in september nog tijdens een prestigieus gastcollege aan de Universiteit Gent. Verwijzend naar de begrotingsonderhandelingen: „Ik hoop dat ze in Brussel ook luisteren.”
Zo fungeert de crisissfeer rondom de begroting niet alleen voor Bouchez als gelegenheid om de eigen standpunten nog eens onder de aandacht te brengen. Intussen is het te laat om nog een volwaardige begroting door het federale parlement te loodsen. Dat betekent dat België het nieuwe jaar start met een ‘noodbegroting’ die voortborduurt op de huidige. Dat gebeurde ook nadat vorige regeringen waren gevallen. Maar dat een zittende ministersploeg die ‘orde op zaken’ wilde stellen zoiets overkomt? „Dit kan je niet anders zien dan een politieke blamage”, concludeert omroep VRT.
„Het gat in onze begroting is zo groot dat je een drone nodig hebt om erover te vliegen”, stelde het onafhankelijke Kamerlid Jean-Marie Dedecker, oorspronkelijk gekozen namens N-VA. „Om dan vandaag je verantwoordelijkheid te ontvluchten, dat is beschamend.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC