Als geen advocaat Ridouan T. wil of kan bijstaan, moet er misschien een raadsman worden aangewezen. Met die suggestie kwam het Openbaar Ministerie donderdag, omdat de hoofdverdachte in het Marengo-proces nog steeds zonder verdediging zit.
is politie- en justitieverslaggever van de Volkskrant.
‘Ik zit vandaag op mijn praatstoel’, zegt Ridouan T. donderdag, aan het einde van een opmerkelijke zitting in Vught. ‘Normaal gesproken zeg ik: zwijgrecht. Maar ik wil heel graag een advocaat. Dus ik voel me verplicht om te praten.’
T. is er omdat het moet van het Amsterdamse gerechtshof, dat het liquidatieproces Marengo behandelt. Doorgaans laat de hoofdverdachte verstek gaan, omdat hij geen vertrouwen heeft in de Nederlandse rechtspraak en opziet tegen de strenge controles in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI).
‘Meneer T., wat fijn dat u er bent’, zegt de voorzitter van het hof om 10 voor half 12 ’s ochtends, als de met spoed ingelaste zitting begint. ‘We zitten hier vanwege het gedoe rond uw rechtsbijstand. De situatie is niet rooskleurig.’
T. ziet er magerder uit dan voorheen, zijn haar is gedurende zes jaar gevangenschap grijzer geworden. De 47-jarige verdachte zit al een halfjaar zonder verdediging in het Marengo-proces. Directe aanleiding was de aanhouding april dit jaar van Vito Shukrula, een van T’s toenmalige advocaten. Shukrula zou het doorgeefluik zijn geweest van zijn cliënt, die vastzit in Vught. Kort na de arrestatie legden T.’s andere raadslieden de verdediging neer.
Begin september werd bekend dat twee nieuwe strafpleiters zich hadden gemeld, na een landelijke oproep. Toch gaan zij T. niet verdedigen. Een van hen had niet de juiste kwalificaties, de ander had mogelijk conflicterende belangen. Andere ‘serieuze kandidaten’ blijken niet beschikbaar. Wat nu gebeurt, is uniek. Zelfs na navraag bij alle advocaten is er niemand die een verdachte kan of wil bijstaan.
‘Ik heb nagedacht’, zegt de voorzitter van het hof tegen Ridouan T. ‘Hoe zou dit nou komen?’
‘Ten eerste zal het mijn persoon zijn’, antwoordt de verdachte. Zodra zijn naam valt, worden raadslieden huiverig. ‘Ik heb veel advocaten gesproken. Dan zeggen ze: ik moet eerst overleggen met mijn familie. En vervolgens krijg ik te horen: we kunnen het niet doen.’
Misschien heeft dat ook met de omstandigheden te maken, vertelt de verdachte. Begin 2023 werd zijn neef en raadsman Youssef T. veroordeeld voor het doorspelen van berichten van en naar de EBI. Een andere voormalige advocaat, Inez Weski, wordt daarvoor vervolgd.
‘De AIVD houdt alles rond mij heel goed in de gaten, de media ook’, zegt T. ‘Advocaten die mij bijstaan, zullen paria’s worden.’
In theorie is er een oplossing mogelijk, legt de voorzitter uit: een raadsman aanwijzen die Ridouan T. moet bijstaan. De Raad voor Rechtsbijstand kan daarin een rol spelen, of het dekenberaad; een overlegorgaan van toezichthouders van de advocatuur. Maar volgens dit orgaan is het niet in het belang van de verdachte om iemand te wijzen die dat niet wil.
Toch is dat wat er moet gebeuren, vindt het Openbaar Ministerie. Daarom zou het goed zijn als T. opnieuw schriftelijk om een advocaat vraagt, en toezegt dat hij die ook zal accepteren. Hij heeft eerder namelijk twee kandidaten afgewezen.
De verdachte zal zo’n brief sturen, zegt hij. ‘Ik ben op dit moment zo radeloos dat ik elke strohalm zou aanpakken. Maar ik wil niemand voor het blok zetten. Het is niet in het belang van een advocaat als hij gedwongen wordt mij bij te staan.’
Uiteindelijk legt het gerechtshof de kwestie neer bij een onderzoeksrechter. Die moet uiterlijk over vier maanden vertellen hoe het ervoor staat met de zoektocht.
Ridouan T. werd begin vorig jaar veroordeeld tot levenslang. Het Marengo-proces verkeert in de voorbereidende fase van het hoger beroep. De strafzaak gaat door terwijl er wordt gezocht naar advocaten. De volgende zitting is op 9 december. Dan zal T. niet aanwezig zijn, zegt hij tegen de voorzitter: ‘Dank u voor uw tijd. Ik wens u een fijne dag verder.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant