ZAP In de aanloop naar de viering van vijftig jaar Surinaamse onafhankelijkheid, brengt de publieke omroep een breed pakket aan programma’s. Van al die programma’s is de reeks ‘Suriname – 50 jaar tussen zorg en hoop’ de belangrijkste.
Radiomaker Norman de Gom in 'Vaarwel Suriname'
Eerst hoefde Norman de Gom het lintje niet. De directeur van de Surinaams-Nederlandse zender Mart Radio had niet zo veel met het koningshuis. Maar nadat de koning zijn excuses had aangeboden voor het slavernijverleden, veranderde de radiomaker van gedachte. Nu draagt hij zijn koninklijke onderscheiding overal mee naar toe. Niet op zijn jasje, maar in het doosje.
Norman de Gom is een van de Surinaamse Nederlanders die worden geportretteerd in de Vaarwel Suriname (NPO2). De reeks laat mensen zien die al zo lang in Nederland wonen, dat ze niet meer terug kunnen of willen. De Gom zegt dat hij te „verwesterd” is. Bovendien heeft hij zijn kinderen en kleinkinderen hier. Tegelijk blijft Suriname een grote rol spelen in zijn leven. De Goms verhaal is het verhaal van vele migranten: nooit helemaal thuis hier, niet meer helemaal thuis daar.
In de aanloop naar de viering van vijftig jaar Surinaamse onafhankelijkheid op 25 november, brengt de publieke omroep een breed pakket aan programma’s. De nieuwe generaties van Suriname (NPO Start) portretteert Nederlandse Surinamers die iets voor hun land van herkomst willen betekenen. Andere Tijden: geen Surinamer in de straat (NPO Start) toont de racistische ontvangst die Surinaamse migranten in de jaren 70 in Nederland kregen. Wie een snelle historische explainer wil, kan terecht bij de Klokhuis-aflevering ‘Geschiedenis van Suriname’ (NPO Start). Vanaf 16 november wordt de geschiedenis verder uitgediept in de jeugdserie Fri Fri Suriname (NPO3).
Van al die programma’s is de vierdelige documentaire Suriname – 50 jaar tussen zorg en hoop (NPO2) de belangrijkste. Coen Verbraak interviewt hierin vooraanstaande Surinamers, voornamelijk uit de diaspora, over de geschiedenis en de stand van het land.
Het eerste deel is positief gestemd. Geïnterviewden als tv-presentatoren Humberto Tan, Jörgen Raymann en Noraly Beyer bezingen hun liefde voor het land, de tropenlucht die je ,,als een warme deken’’ omhult als je uit het vliegtuig stapt. Pancho Samson: „Als je in de Bijbel leest over het aardse paradijs; dat is Suriname.” (De geïnterviewden worden overigens schaars en summier getiteld, zodat je vaak niet weet wie er aan het woord is. Zo vermoed ik dat Pancho Samson meubelfabrikant is, maar ik weet het niet zeker.)
Vervolgens prijzen zij Suriname als een geslaagd voorbeeld van een culturele smeltkroes. Diverse bevolkingsgroepen leven vreedzaam naast elkaar. Wan Pipel! Hier begint de lofzang een beetje te wringen. Is dit meer een ideaal dan de werkelijkheid, vraagt Verbraak. OSCAM-directeur Marina Duff geeft toe: „Die Surinaamse droom dat we één zijn, wil ik graag hoog houden”.
De lofzang gaat nog even door als het gaat over de onafhankelijkheidsfeesten in 1975. Voormalig CDA-politicus Kathleen Ferrier en schrijver Cynthia McLeod zaten toen op de eerste rij, als dochters van de eerste president Johan Ferrier. Na de vreugde over het „eindelijk eigen baas” zijn, kwamen de zorgen. Zou dat wel goed gaan, economisch en politiek? De zorgen namen toe toen het land een eigen leger kreeg. Militairen in Latijns-Amerika, zo memoreren de geïnterviewden, hebben nogal de neiging om staatsgrepen te plegen. Zo sorteert de eerste aflevering alvast voor op de tweede, waarin de coup van legerleider Deis Bouters in 1980 aan bod komt.
Afwijkend in de rij geïnterviewden is de politicus en (onder meer) voor drugshandel veroordeelde Ronnie Brunswijk. Hij is de enige machthebber in de rij – meteen herkenbaar als zodanig omdat hij er in zijn stijve uniform uitziet als een Afrikaanse dictator. Hij geeft twee korte, vaderlandslievende quootjes die er ook uit hadden gekund. Maar vermoedelijk komt hij in de komende afleveringen vaker aan het woord, als de documentaire vertelt hoe het land in de handen viel van corrupte leiders.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
De beste filmstukken interviews en recensies van de nieuwste films
Source: NRC