Jesse Klaver sprak woensdagavond zijn achterban moed in, maar waarschuwde ook voor een al te groot geloof in het eigen gelijk.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Om Frans Timmermans niet voor de voeten te lopen, hield Jesse Klaver zich de afgelopen jaren stil over de koers van de linkse fusiebeweging, maar als kersvers fractievoorzitter van GroenLinks-PvdA sprak hij zich woensdag op een speciaal ingelaste ledenbijeenkomst uit over wat hij ziet als zijn belangrijkste opdracht voor de komende jaren: stereotypen over links doorbreken, en de achterban uit de eigen bubbel krijgen, de wijken in.
Met een pijnlijke verkiezingsnederlaag achter de rug, een ingewikkelde formatie op komst, gemeenteraadsverkiezingen in zicht én de samensmelting van GroenLinks en PvdA die in de zomer bezegeld moet worden, wacht Klaver misschien wel de zwaarste klus uit zijn politieke carrière. Maandag nam hij de voorzittershamer van de met vijf zetels geslonken GroenLinks-PvdA-fractie over, om als nieuwe leider de linkse fusiedroom naar betere tijden te gidsen.
Natuurlijk had Klaver meer verwacht van de verkiezingen. Na het veelbesproken fusiecongres van afgelopen zomer – dat voor veel reuring, maar ook een gevoel van herwonnen zelfvertrouwen zorgde – groeide het geloof bij GroenLinks-PvdA dat het Timmermans dit keer wél zou lukken de samenwerking te belonen en ten minste te stijgen in het aantal zetels. ‘We hadden ons de verkiezingsavond allemaal anders voorgesteld’, zegt Klaver in het Utrechtse poppodium De Helling, waar hij zijn achterban heeft uitgenodigd om niet alleen terug te kijken op de campagne, maar ook om het fusievuurtje brandend te houden.
Als een van de belangrijkste architecten van de linkse samenwerking is Klaver er alles aan gelegen om na de electorale deceptie van eventuele twijfelaars weer gelovigen te maken en zijn achterban moed in te spreken. ‘Ik ben blij hoe we ervoor staan. 1,3 miljoen mensen stemden op ons’, zei Klaver. ‘Wees optimistisch.’
In de afgelopen jaren koos Klaver voor een plek in de luwte, maar nu hij het stokje heeft overgenomen is duidelijk dat hij niet van plan is om als tussenpaus op de winkel te passen tot de nieuwe fusiepartij een definitieve leider heeft gekozen. Klaver wil aan de slag en vindt het zaak dat links zich moet rebranden. Het beeld dat links ‘elitair’ zou zijn, is verworden tot een hardnekkig stereotype dat GroenLinks-PvdA moet bestrijden, vindt hij. De partij moet terug naar de sociaaldemocratische kern: het leven van mensen verbeteren.
Hij wil dat zijn achterban uit de eigen bubbel stapt en de wijken ingaat. Volgens Klaver heeft de verzuilde samenleving nu plaatsgemaakt voor een verbubbelde samenleving, waar het eigen gelijk in de eigen bubbel religieuze proporties aanneemt. Ook bij links. Zorgen over het klimaat en zorgen of je kind nog wel een eigen woning kan krijgen, horen niet in aparte politieke bubbels te zitten. ‘We moeten met andere bubbels in aanraking komen.’
Hij ziet het als de taak van de linkse fusiepartij om de gemene deler bloot te leggen: dat de politiek al jaren stilstaat. ‘De droom van vooruitgang is voor te veel mensen onhaalbaar gebleken. Ik wil die droom herstellen.’
Hoewel de woorden van Klaver door de zaal met applaus worden ontvangen, klinkt er vanuit de leden ook kritiek. Kritiek die zich voornamelijk richt op de strategie. Is een radicaal nieuwere strategie niet nodig nu links nóg kleiner uit de verkiezingsstrijd is gekomen? Hoe zorgt GroenLinks-PvdA voor dezelfde energie die de linkse Zohran Mamdani in de burgemeestersverkiezing in New York wist te generen? En hoe positioneert links zich in een steeds rechtser medialandschap, wil een ander lid weten.
Veel kan Klaver de leden daar op dit moment niet over zeggen. Aan de nieuwe strategie wordt gewerkt. Wat voor hem wel zeker is, is dat aan de ideologische fundamenten niet gesleuteld worden. ‘Ja, we gaan kijken naar wat beter kan. Maar we gaan niet opeens andere standpunten innemen’, zei Klaver.
Klaver blijft in ieder geval de politiek leider van de partij tot de volgende Kamerverkiezingen. Tegen die tijd is de fusie formeel ook een feit, ligt er een nieuw beginselprogramma en zullen er lijsttrekkersverkiezingen worden uitgeschreven. Hardop zeggen doet hij het nog niet, wel wijst alles erop dat Klaver de eerste partijleider van de nieuwe linkse beweging wil worden.
Hij kondigt woensdag niet alleen de rebranding van de linkse koers aan, maar ook van zichzelf. Al vijftien jaar is hij Kamerlid en nog veel langer politiek actief. Maar, zo verzekerde hij ook de PvdA-achterban: ‘Ik ben niet dezelfde politicus. Mensen veranderen. Ik ben veranderd. Ik ben niet geboren als sociaaldemocraat, maar voel me het inmiddels wel in hart en nieren. En ik zal mijn groene roots nooit vergeten.’
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant