Vijf maanden voor de Hongaarse parlementsverkiezingen verstevigt premier Viktor Orbán zijn greep op de landelijke media. De aan zijn regeringspartij Fidesz gelieerde mediagroep Indamedia neemt onder meer tabloid Blikk over, een van de best gelezen titels van het land.
is correspondent Centraal- en Oost-Europa van de Volkskrant. Hij woont in Warschau.
Orbáns partij Fidesz staat er slecht voor in aanloop naar de verkiezingen van april volgend jaar. Hongaarse kiezers zijn de economische stagnatie en corruptie beu. In de peilingen staat oppositiepartij Tisza van uitdager Péter Magyar consequent meerdere procentpunten voor op Fidesz, dat sinds 2010 de dienst uitmaakt in het land.
De media-overname werd afgelopen vrijdag beklonken. Indamedia kocht Ringier Hungary, de Hongaarse tak van de in Zwitserland gevestigde mediagroep Ringier. Het bedrijf, dat al achttien titels in bezit heeft, neemt hiermee een ruim portfolio over, waaronder Blikk en verschillende vrouwenbladen.
Blikk staat bekend om roddeljournalistiek en schokkende koppen, maar schrijft ook over corruptie en publiceert soms kritiek op de regering. De papieren oplage van het tabloid daalt, maar online bereikt het ongeveer drie miljoen mensen (Hongarije heeft negen miljoen inwoners). Het staat steevast in de top tien best gelezen media van het land.
Het overnemen, sluiten of onder druk zetten van onafhankelijke media is al langer gaande in Hongarije. Op deze manier is naar schatting 80 procent van de media nu gelieerd aan de regering. Maar het is jaren geleden dat er een overname van deze omvang plaatsvond in het Hongaarse medialandschap.
Regeringspartij Fidesz staat voor de komende verkiezingen onder ongekende druk, nu Magyars partij Tisza niet te stuiten lijkt in de peilingen. Onderzoeksmedium Direkt36 meldde afgelopen maand dat binnen de partij grote onrust heerst.
Onlangs kreeg Fidesz nog een tegenvaller te verduren. In oktober stopten Alphabet en Meta, de moederbedrijven van onder meer Google, YouTube en Facebook (zeer populair in Hongarije) met politieke advertenties in de Europese Unie. Afgelopen jaren was met name Facebook cruciaal voor Fidesz: de overheid, partij en hun bondgenoten besteedden miljoenen euro’s aan advertenties en in campagnes kwam steeds meer nadruk op sociale media te liggen.
Blikk-redacteuren zijn geschokt door de overname en vrezen voor de inhoudelijke koers. ‘Ik kreeg bijna een hartaanval’, zei een anonieme journalist tegen Britse krant The Guardian. De hoofdredacteur is inmiddels vertrokken. Hij werd zeven maanden geleden aangesteld om de verslaggeving te verbreden richting politiek en economie.
Over de regeringsgezinde koers van titels die reeds in bezit waren van Indamedia, bestaat geen twijfel. Nieuwssite Index, door onafhankelijk medium Telex getypeerd als ‘precisiepropagandawapen van de regering’, publiceerde onlangs een artikel over de belastingverhogingen die oppositiepartij Tisza zou willen doorvoeren. Daarvoor baseerde Index zich op een ‘gelekt’ document, dat volgens Tisza-leider Magyar is vervalst. Fidesz zegt in de campagne dat een overwinning van Tisza tot hogere belastingen zal leiden.
Zakenman Miklós Vaszily, die de helft van de aandelen van Indamedia bezit, staat bekend als trouwe bondgenoot van premier Orbán. Hij is een van de oprichters van de nieuwe ‘Digitale Burgerkringen’, een initiatief om de regeringsboodschap voorafgaand aan de verkiezingen online uit te dragen.
Eerder leidde hij overnamen van onafhankelijke media die vervolgens in propagandakanalen veranderden, zoals Origo en Index. Ook is hij bestuursvoorzitter van televisiezender TV2, waarvan de journalisten bij de vorige verkiezingen massaal opriepen om op Orbán te stemmen.
De overname toont de verwevenheid van zakelijke en politieke belangen in Orbáns Hongarije. De details van de overeenkomst zijn niet openbaar, maar voorafgaand aan de overname kreeg Indamedia een lening voor 13 miljard forint (33,5 miljoen euro) van bank MBH, een bedrag dat grofweg overeenkomt met de marktwaarde van de aankoop. Deze bank is in handen is van Lőrinc Mészáros, een jeugdvriend van Orbán en de rijkste oligarch van Hongarije. Indamedia-eigenaar Vaszily is tevens voorzitter van de raad van commissarissen van de bank.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant