Zohran Mamdani betreedt het podium op verkiezingsavond in New York, hij won met ruim vijftig procent van de stemmen.
Een Amerikaans metrotoestel – ietwat beslagen ruiten, grijze deuren – komt tot stilstand voor een halte met witte tegels en een Spotify-billboard. Een blikkerige omroepstem zegt: „Het volgende en laatste station is City Hall”. De deuren openen. In gele letters letters verschijnt de tekst „Zohran for New York City” in beeld.
Het is de eerste video die de op sociale media ook in Europa razend populaire Zohran Mamdani plaatste nadat hij dinsdag met meer dan 50 procent van de stemmen werd verkozen tot burgemeester van New York. Wie is deze 34-jarige Democraat, die per 1 januari 2026 de grootste stad van de Verenigde Staten bestuurt? En waarom wordt hij straks wellicht de ‘ideale’ vijand van president Donald Trump?
Mamdani werd geboren in de Oegandese hoofdstad Kampala. Op zijn vijfde verhuisde hij met zijn ouders, filmmaker Mira Nair en hoogleraar (post)kolonialisme Mahmood Mamdani, naar Zuid-Afrika. In 1999 trok het gezin naar New York. Mamdani volgde de bachelor Africana Studies aan een kleine universiteit in Maine, probeerde het even te maken als rapper in New Yorkse metro’s, en sloot zich aan bij de Democratic Socialists of America. Met die groep poogde hij de Democratische Partij naar links te bewegen. In 2021 werd hij verkozen in het staatsparlement van New York als afgevaardigde van een district in Queens, het stadsdeel dat ook de thuishaven is van het linkse boegbeeld Alexandria Ocasio-Cortez.
Bekend bij het grote publiek werd Mamdani toen hij in juni, tegen de verwachtingen in, de Democratische voorverkiezingen voor het burgemeesterschap van New York won. Met charisma, een gelikte sociale-mediacampagne en deels links-populistische voorstellen wist hij een groot publiek aan zich te binden. Mamdani, die zichzelf als een „democratisch socialist” typeert, wil gratis kinderopvang en bussen, en een extra belastingtarief van 2 procent voor iedere inwoner die meer dan 1 miljoen dollar verdient. Het bestrijden van torenhoge huren werd een belangrijk campagnepunt voor Mamdani, die huisbazen wil dwingen hun huurprijzen te bevriezen.
Dat hij als burgemeester niet in zijn eentje over zaken als belastingen of openbaarvervoertarieven gaat, lijkt zijn populariteit niet te deren. In een land, en in een wereld, waar radicaal- en extreem-rechts aan dominantie winnen, wordt Mamdani bijkans als een ‘anti-Trump’ beschouwd. In zijn overwinningstoespraak zei Mamdani tegen „de despoot” Trump: „Om een van ons te pakken, moet je langs ons allemaal.” En ook: „Ik ben jong, ik ben moslim, ik ben een democratisch socialist. En het meest verwerpelijke van alles is dat ik weiger me hiervoor te verontschuldigen.”
„Misschien was niemand zo blij met zijn verkiezing als Trump”, schrijft The Atlantic over de overwinning van Mamdani. Trump, die inmiddels heeft gedreigd de federale financiering van de stad New York drastisch in te perken, lijkt zijn aanvallen volgens het blad te baseren op „politiek opportunisme en persoonlijke wrok”. „Hij heeft altijd een haat-liefdeverhouding gehad met zijn geboortestad”, waar hij electoraal nooit een voet aan de grond kreeg. Trump, die de Nationale Garde reeds naar verschillende door Democraten geleide steden heeft gestuurd, zou de winst van Mamdani volgens bronnen van The Atlantic gebruiken als rechtvaardiging voor de inzet van troepen in een stad die in zijn optiek „inherent onveilig” is onder „socialistisch bewind”.
Als de winst van Mamdani iets zegt, dan is het volgens The Economist wel over „de kunst van het campagnevoeren”. In nachtclubs, bij Fox News: overal richtte de Democraat zich „onvermoeibaar” op thema’s als de betaalbaarheid van wonen.
En dat deed hij nadrukkelijk óók op TikTok en Instagram. Video’s zoals die waarin hij voorzien van hiphopbeat en retrofilters zijn gooi naar het burgemeesterschap aankondigt („The cost of living is the real crisis”) gingen viraal. Zo werd Mamdani niet louter politicus, maar ook „een popcultureel figuur”, stelt de BBC. Daarmee kan Mamdani’s sociale mediastrategie zomaar een blauwdruk worden voor toekomstige politieke campagnes.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC