Op de uitslagenavond in het New Yorkse stadsdeel Queens vallen talrijke aanhangers van de jonge Democraat Zohran Mamdani elkaar in de armen wanneer duidelijk wordt dat hun 34-jarige idool is verkozen tot de nieuwe burgemeester van New York. ‘Zohran! Zohran! Zohran!’
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Ze woont in New York.
‘We are unstoppable, another world is possible’, zingt een vrolijke menigte dinsdagavond in een biertuin in Queens, New York. De 34-jarige Zohran Mamdani is zojuist uitgeroepen tot winnaar van de burgemeestersverkiezing in New York. Als zijn foto op het scherm verschijnt met daarbij het woord ‘winnaar’, breekt er een minutenlange juichsessie los. Mensen vallen elkaar in de armen, springen in de lucht en scanderen Mamdani’s voornaam: ‘Zohran! Zohran! Zohran!’
Het is een klapper van een overwinning. Met 50 procent van de stemmen heeft Mamdani zijn partijgenoot en oud-gouverneur Andrew Cuomo (41 procent) verslagen, alsook de Republikeinse kandidaat Curtis Sliwa (7 procent). Mamdani volgt burgemeester Eric Adams op, de impopulaire voormalige Democraat die betrokken was bij een reeks fraudeschandalen.
Op loopafstand van Mamdani’s appartement in Queens, het stadsdeel dat hij tot nu toe als parlementslid in de staat New York vertegenwoordigde, zijn dinsdagavond meer dan duizend aanhangers bijeengekomen om zijn overwinning te vieren. ‘Eindelijk voel ik weer licht in het leven’, zegt medisch onderzoeker Samantha Schoenberger (30), die het uitschreeuwt van blijdschap. ‘We leven in donkere tijden. Nu hebben we iets hoopvols om naartoe te leven.’
Mamdani’s overwinning is in meerdere opzichten historisch. Twee miljoen New Yorkers gingen dinsdag naar de stembus; het is de hoogste opkomst voor een burgemeestersverkiezing in decennia. Mamdani is bovendien de eerste islamitische burgemeester ooit, en de op één na jongste: in 1889 werd Hugh John Grant, op 31-jarige leeftijd geïnaugureerd. Als Mamdani op 1 januari 2026 aantreedt, is hij 34. Ook is hij de tweede socialistische burgemeester van New York – David Dinkins ging hem voor in de jaren 1990–1993.
‘De toekomst ligt in onze handen’, roept Mamdani ten overstaan van een uitbundige menigte in een theater elders in de stad. ‘We wonnen omdat de New Yorkers zichzelf de hoop gunden dat het onmogelijke mogelijk kan worden.’
Mamdani’s populistische campagne draaide om betaalbare kosten van levensonderhoud. Hij beloofde gratis bussen, gratis kinderopvang en een bevriezing van huurprijzen. Hij wil een belastingverhoging voor inwoners die meer dan een miljoen dollar per jaar verdienen.
In een jaar tijd wist hij een kleurrijke beweging te mobiliseren, bestaand uit jong en oud, die zich verzet tegen de groeiende ongelijkheid in New York. Met de slogan ‘Maak New York betaalbaar’ klopte zij in de afgelopen maanden met tachtigduizend vrijwilligers op drie miljoen deuren.
‘Ik heb dat voor het eerst in mijn leven voor een politieke kandidaat gedaan’, zegt in de biertuin in Queens de 30-jarige Alykhan Nurani, die werkzaam is in de verslavingszorg. ‘We moeten zijn energie vasthouden. We moeten nu vechten om zijn agenda te verwezenlijken.’
De euforie op het feest staat in schril contrast met de stemming op de uitslagenavond bij de laatste presidentsverkiezingen, precies een jaar geleden. Toen zagen veel New Yorkers met de handen voor hun gezicht de uitslagen binnenkomen, resulterend in een nieuwe presidentiële termijn voor Donald Trump. Als Trump dinsdagavond in de biertuin op het scherm verschijnt, wordt het geluid van de televisie overstemd door luid boegeroep.
Trumps campagne van vorig jaar leek wel wat op die van Mamdani, vindt wiskundeleraar Kevin Montalvo (32) uit stadsdeel de Bronx. ‘Beide campagnes draaiden om de kosten van levensonderhoud.’ Het verschil: ‘Trump geeft niet om mensen. Mamdani wel.’
Voor Montalvo draait de uitslag van de verkiezingen om de toekomst van zijn leerlingen, die hoofdzakelijk uit arme milieus komen. ‘Hun ouders nemen de bus naar hun werk. Als die rit gratis wordt, verandert dat hun leven. Als hun huurprijzen niet meer stijgen, ook.’
De uitgestalde ‘Zohran for Mayor’ T-shirts (30 dollar) raken al vroeg uitverkocht. Ze hebben dezelfde kleur rood als Trumps karakteristieke Make America Great Again-petten. Met Mamdani’s verkiezingsoverwinning heeft Trump er een nieuwe aartsvijand bij in zijn thuisstad New York, de stad die ook hem beroemd maakte.
Mamdani’s aanhangers vertellen over de berichten die ze de laatste dagen via sociale media binnenkregen. Er circuleerden duizenden ongefundeerde berichten over de zogenoemde ‘landverrader’ Mamdani, die shariawetgeving zou willen invoeren in New York en als burgemeester uitsluitend nog halalvlees zou toestaan.
Oud-gouverneur Cuomo zette zijn islamitische tegenstander weg als een extremist die een gevaar vormt voor de veiligheid van New York. En hij typeerde hem als een antisemiet, omdat Mamdani zich uitspreekt tegen de onderdrukking van de Palestijnen. Die verdachtmakingen hebben Mamdani er niet minder populair op gemaakt – misschien zelfs wel meer. ‘Gefeliciteerd, Zohran Mamdani’, sprak Andrew Cuomo toen duidelijk was hijzelf had verloren. ‘Veel succes’, reageerde een teleurgestelde Curtis Sliwa.
Amerikaanse media noemen Zohran Mamdani de linkse tegenhanger van Donald Trump. Hij is net zo charismatisch is en durft evenals Trump de oude garde aan te vallen. Trumps reactie op het nieuws uit New York bleef ook uren na het bekend worden van Mamdani’s overwinning uit.
Maandag dreigde de president nog dat Mamdani als burgemeester van New York te maken zou krijgen met een lading problemen vanuit Washington ‘zoals geen enkele burgemeester in de geschiedenis’ heeft meegemaakt. De stad zou volgens Trump geen federale fondsen krijgen voor Mamdani’s ‘valse communistische beloften’.
Volgens Kevin Montalvo bestaat inderdaad de kans dat zijn stad nu een groter doelwit wordt voor de federale overheid, omdat de president zo’n hekel heeft aan Mamdani. ‘Hij gaat er alles aan doen om geld in te houden van New York’, verwacht Montalvo. ‘Maar Mamdani gaat Trump hoe dan ook bevechten in de rechtbanken. Hij is echt wel dapper.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant