Sin Wah Szeto wordt dit jaar 25. Hij groeide op in een gezin met strenge ideeën over wat ‘normaal’ is. Nu ziet hij in dat er niet één juiste norm bestaat: ‘Ik durf eindelijk de kleding te dragen die bij mij past.’
is televisierecensent voor de Volkskrant.
Hoe ben je opgegroeid?
‘Ik woon al mijn hele leven in Eindhoven, bij mijn ouders. Ik heb ook een zus. Zij is acht jaar ouder dan ik en voelt daardoor als een soort extra moeder.’
Hoe is je band met je ouders?
‘Een beetje lastig. Ze komen allebei uit Hongkong, en veel ouders die daar vandaan komen zijn nogal streng en conservatief. Dat geldt ook voor die van mij. Ze hechten veel waarde aan wat anderen van ons denken, en hebben duidelijke ideeën over wat ‘normaal’ is.’
25 in 25
In de serie 25 in 25 vragen we jongeren geboren in 2000 hoe ze zijn geworden wie ze zijn en hoe ze hun toekomst zien. Meedoen? Mail een korte omschrijving (opleiding/woonplaats/bijzonderheden) naar: 25in25@volkskrant.nl
Waar merk je dat aan?
‘Mijn vader heeft bijvoorbeeld lang ontkend dat ik homoseksueel ben, tot hij laatst vroeg of ik een vriendin heb. Toen heb ik hem eerlijk verteld dat ik al een jaar een relatie heb met mijn vriend, die ik heb leren kennen op Tinder. Hij vindt het moeilijk te accepteren, maar hij weet ook dat hij er niet zoveel van kan zeggen, omdat ik nu volwassen ben.
‘Mijn moeder weet sinds mijn 15de al dat ik op mannen val. Eerst vond zij dat ook lastig. Ze was zelfs bang dat het haar schuld was, omdat ze me vroeger te veel met poppen heeft laten spelen. Inmiddels gaat ze er best chill mee om, maar ze heeft me wel lange tijd op het hart gedrukt dat niemand het mocht weten.
‘Op de middelbare school bleef ik dus in de kast, en probeerde ik zo min mogelijk op te vallen. Dat was trouwens niet alleen vanwege mijn moeder, maar ook omdat ik niet gepest wilde worden. Op die leeftijd is iedereen namelijk onzeker, en dat projecteren ze vaak op anderen.
‘Ik maakte me toen de hele tijd zorgen of ik mannelijk genoeg overkwam. Ik was bijvoorbeeld bang dat mijn stem te ‘gay’ klonk, en dat ik bepaalde trekjes had waardoor mensen zouden merken dat ik homo was.’
Dat klinkt als een zware tijd.
‘Dat valt wel mee, ik kijk er best positief op terug. Ik praatte in die tijd veel met mijn zus. Zij heeft ervoor gezorgd dat ik mezelf toen niet helemaal verloor in het gamen, en ook veel ging tekenen. Dat was altijd al mijn passie, dus ze wist dat ik daar gelukkiger van zou worden. Ik tekende vooral zelfbedachte anime-personages en vond het heerlijk om na te denken over hun identiteit.
‘Ik heb altijd al iets met kunst willen doen. Daarom ben ik na vmbo-b nog een jaar op school gebleven, om ook mijn vmbo-k-diploma te behalen. Daardoor kon ik naar mijn droomschool, SintLucas in Eindhoven, om de mbo-opleiding game art te volgen.’
Stonden je ouders achter die studiekeuze?
‘Die vonden het oké. Ik heb autisme en een taalontwikkelingsstoornis, en volgde speciaal onderwijs. Ik denk dat mijn ouders daardoor niet veel van mij verwachtten: ze wisten dat ik geen advocaat zou kunnen worden. Daarom bemoeiden ze zich amper met mijn carrière. Dat gaf vrijheid, maar ik vond het ook wel pijnlijk.’
Voldeed de opleiding aan je hoge verwachtingen?
‘Het was leuk, maar de tekeningen die ik er maakte voelden een beetje te oppervlakkig. Ik wilde verhalend leren tekenen. Daarom doe ik nu de hbo-opleiding illustrated and animated storytelling op de kunstacademie in Breda. Het mbo draait vooral om de praktijk, maar hier leer je ook conceptueel denken en hoe je een boodschap kan overbrengen. Ik dacht direct: o my god, dit is fantastisch. Ik voel me hier helemaal thuis.
‘Dat komt ook door de vrienden die ik hier heb gemaakt. Het zijn mensen met totaal verschillende achtergronden en culturen, waardoor ik ben gaan inzien dat er niet één juiste norm bestaat. Sindsdien ben ik zó gegroeid. Ik durf nu eindelijk de kleding te dragen die bij mij past: rokken, croptops, dat soort dingen. De ingetogen Sin Wah van vroeger bestaat niet meer; het voelt alsof ik een nieuw persoon ben.
‘Ik ben zo gewend geraakt aan die veilige bubbel, dat ik soms vergeet dat er ook ‘normale’ mensen bestaan. Natuurlijk staren mensen op straat weleens naar me, omdat ik er anders uitzie. Dan denk ik: wil je me in elkaar slaan of ben je me aan het bewonderen? Ik probeer gewoon mezelf te zijn, maar sommige mensen lijken zich daar nogal druk om te maken.’
Sin Wah Szeto wordt 25 op 18 december.
Woonplaats Eindhoven
Hoe volwassen vind je jezelf op een schaal van 1 tot 10? ‘8. Ik ben positief, maar niet naïef. Ik laat niet meer over me heen lopen.’
Voel je jezelf onderdeel van een generatie? ‘Zeker weten. Deze generatie is open-minded, we denken na over wie we zijn.’
Waar ben je over 7 jaar? ‘Hopelijk ben ik dan fulltime kunstenaar.’
Wat vinden je ouders van de nieuwe Sin Wah?
‘Mijn moeder zegt vaak dat ze de oude Sin Wah mist. Mijn homoseksualiteit kon ze nog accepteren, want dat kon ik verbergen. Maar mijn ouders vinden het veel erger dat ik er tegenwoordig zo alternatief en vrouwelijk uitzie. Zelfs mijn zus vroeg me laatst of ik me alsjeblieft wat normaler kan kleden als haar kinderen op bezoek komen.
‘Zij is conservatiever dan ik, dus ik snap waarom ze dat wil. Maar ik ben het er niet mee eens. Kinderen hebben nog een open blik, dus die vinden het helemaal niet erg dat ik zulke kleding draag. Het zijn juist de volwassenen die bepalen dat een rok altijd vrouwelijk moet zijn. Uiteindelijk is het maar een stuk stof, toch? Het is grappig dat mensen vaak klagen dat de lhbti-gemeenschap overal een label op plakt, terwijl ze zelf zo erg in de hokjes ‘man’ en ‘vrouw’ denken.
‘Ik ben een man, maar ik heb ook vrouwelijke kanten. Dat vinden mensen bedreigend, want het past niet in hun wereldbeeld. Aan de ene kant vind ik het leuk om hun blik een beetje te verbreden. Maar het is ook vermoeiend om de hele tijd te strijden om mezelf te mogen zijn.
‘Gelukkig durf ik steeds beter mijn grenzen aan te geven en voor mezelf te leven. Mijn ouders moeten maar gewoon accepteren dat ik niet de persoon ben die zij willen dat ik ben.’
Waarom ben je tot nu toe bij je ouders blijven wonen?
‘Omdat het goedkoop is en Breda vlakbij ligt. Bovendien is Eindhoven een leuke stad. Vroeger bleef ik het liefst zo veel mogelijk op mijn slaapkamer, maar tegenwoordig vind ik het heerlijk om de stad te verkennen. Dan ga ik bijvoorbeeld naar Strijp-S, de creatieve wijk van Eindhoven.
‘Maar ik blijf ook nog even thuis wonen, omdat ik weet dat mijn ouders mij gaan missen als ik zou verhuizen. Mijn moeder vindt nu al dat ik te vaak bij mijn vriend ben. Het is soms verwarrend, maar uiteindelijk bedoelen mijn ouders het allemaal goed. Dus natuurlijk hou ik ook gewoon heel veel van ze.’
Wat wil je graag bereiken?
‘Ik wil influencer worden op TikTok. Niet om daar geld mee te verdienen, maar omdat ik zo anderen kan motiveren om ook zichzelf te zijn. Ik plaats vooral video’s waarin ik mijn outfits laat zien, maar doe ook livestreams waarin ik vragen beantwoord. Dan willen mensen bijvoorbeeld weten wat mijn geslacht precies is, en ga ik het gesprek met ze aan. Ik merk dat ze dat echt waarderen. Natuurlijk hebben sociale media negatieve kanten, maar ze kunnen ook mensen samenbrengen die elkaar anders nooit hadden ontmoet.
‘Daarnaast wil ik mijn kunstproject afmaken. Ik ben bezig met een verhaal over een dystopische wereld waarin iedereen een microchip in zijn hoofd heeft, die hun gedachten controleert. Maar dan begint een AI-computer opeens te denken dat hij de messias is. Daarom tast hij de chips van mensen aan, zodat ze onderdeel worden van zijn cult. Zij worden dan ‘corrupt’ en veranderen in moordmachines. Maar bij één meisje gebeurt iets anders: zij begint juist filosofische vragen te stellen over wie ze eigenlijk is.’
Herken je jezelf daarin?
‘Ja, zeker. Bijna alles wat ik maak gaat over identiteit. Maar dit verhaal gaat ook gewoon over religie.’
Geloof je zelf ergens in?
‘I believe in myself.’ Schiet in de lach. ‘Grapje. Ik vind religies mooi, maar ik geloof niet in een god. Ik begrijp wel waarom mensen daar behoefte aan hebben. Het idee dat er na de dood misschien niets is, maakt mij ook bang. Maar het lijkt mij beter om daar zo min mogelijk over na te denken.
‘In plaats daarvan probeer ik in het nu te leven, en daar het beste van te maken. Want als je blij bent, ga je anderen vanzelf beter behandelen – terwijl ongelukkige mensen anderen juist naar beneden proberen te halen.
‘Ik denk dat iedereen op zijn eigen manier gelukkig moet worden. Dat kan ook zonder een religie. Het belangrijkste is dat je openstaat voor nieuwe perspectieven. We moeten ons blijven ontwikkelen. Want dat is precies wat deze wereld zo mooi maakt: ze is zo ingewikkeld dat we haar nooit helemaal zullen begrijpen. Daardoor kunnen we altijd blijven leren.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant