541 dagen. Zolang duurde het voor de Belgische regering-Di Rupo in 2011 was gevormd, een wereldrecord. Brussel is nu goed op weg om dat record te breken, en dat blijft niet zonder gevolgen voor de Belgische hoofdstad.
Echt veel beweging is er niet, maar er wordt gewerkt op de bouwplaats van metrolijn 3 in de Brusselse Stalingradlaan. Terwijl een hijskraan puin uit de bouwput optakelt, staat een handjevol arbeiders in veiligheidshesjes verderop over een ander probleem gebogen.
Het metrostation Toots Thielemans, dat een belangrijk knooppunt moet worden op de nieuwe metrolijn, wordt hier nog afgewerkt maar verder ligt het project grotendeels stil. Een belangrijke verbindingstunnel komt er voorlopig niet, en ook de werken elders in de stad zijn gestaakt.
Toen de Brusselse regering aan het project begon, bijna zestien jaar geleden, was het doel om metro 3 in 2022 in gebruik te nemen. Intussen is het de vraag of de nieuwe metrolijn er überhaupt ooit nog komt. De stad heeft al zo’n 550 miljoen euro uitgegeven, maar de kostprijs van het project – vooraf geschat op minder dan 1 miljard euro – is intussen opgelopen tot 4,8 miljard euro, volgens het Belgische Rekenhof.
Een fors bedrag dat Brussel op dit moment niet heeft. Hoe het verder moet met de metro is onduidelijk, en een beslissing zal niet meteen volgen. Het stadsgewest heeft al sinds de verkiezingen van 9 juni vorig jaar, meer dan vijfhonderd dagen geleden, geen volwaardige regering meer en dus blijven de bouwplaatsen in de stad voorlopig gewoon liggen.
Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bestaat uit de 19 Brusselse gemeenten, die samen het stadsgewest van iets meer dan een miljoen inwoners vormen. Net als het Vlaams en Waals Gewest wordt het bestuurd door een eigen regering, die bevoegd is over bijvoorbeeld huisvesting, transport en de Brusselse begroting.
Het kernprobleem van de Brusselse regeringsvorming op dit moment: de Franstalige socialisten PS weigeren in een regering te stappen met de Vlaams-nationalistische N-VA, terwijl de Vlaamse liberalen van Open VLD geen coalitie willen vormen zónder die N-VA, de partij van premier Bart De Wever.
Volgens Ahmed Laaouej, de voorzitter van de PS in Brussel, is de N-VA een partij met ‘een anti-Brussels, anti-Franstalig discours’. Een coalitie met N-VA kan hij niet verantwoorden aan zijn kiezers, zei hij tegen De Standaard.
Volgens Open VLD is het niet mogelijk om van Brussel ‘een betere plek te maken’ zonder de steun van het Belgische kabinet, en dus de grootste partij in dat kabinet, de N-VA. In het Brussels parlement heeft de N-VA slechts twee zetels, op een totaal van 89, maar die zijn belangrijk om een Vlaamse meerderheid te vormen.
Salem (79), die liever niet met zijn achternaam in de krant wil, vindt de situatie ‘een fiasco’, zegt hij in een theehuis in de Zuidwijk. Hij stemde PS omdat hij bezorgd is over bezuinigingen. Van Bart De Wever en de N-VA moet hij niets weten. ‘Ze willen nog meer besparen, terwijl mensen hier nu al niet meer rondkomen. Ik las dat Bart De Wever Vlaanderen terug bij Nederland wil voegen. Wel, hij mag vertrekken.’
Wie Brusselaars vraagt naar de situatie, krijgt vooral ook veel onverschillige reacties. Vriendinnen Susana Tobon (23) en Ani Baghramyan (22), geboren en getogen Brusselaars, zijn ‘niet zo into politiek op dit moment.’
‘De Belgische politiek is gewoon te ingewikkeld’, zegt Tobon. ‘Ik heb het opgegeven.’ Baghramyan, die bij de verkiezingen op de uiterst linkse PVDA stemde, vreest wel ‘nadelige gevolgen’ maar is niet bewust bezig met de situatie. Het tekent de gelatenheid in Brussel: een op zes Brusselaars ging niet stemmen bij de verkiezingen vorig jaar, de laagste opkomst van het land.
Hoewel de stad de begrotingscijfers jarenlang gunstiger voorstelde dan ze werkelijk zijn, blijkt uit onderzoek van De Tijd en The Brussels Times, oogt de financiële situatie dramatisch. Het begrotingstekort loopt dit jaar naar schatting op tot 1,55 miljard euro, op een totaal van slechts 6,5 miljard euro inkomsten.
In oktober stopte de Belgische bank Belfius een kredietlijn van 500 miljoen euro aan de stad, bedoeld om tijdelijke liquiditeitsbehoeften op te vangen. Brussel heeft nog een gelijkaardige kredietlijn bij ING, maar als ook die wegvalt, zou de stad weleens in acute geldnood kunnen komen.
Tot er weer een regering is, wordt Brussel bestuurd op basis van een regime waarbij niet meer mag worden uitgegeven dan vorig jaar. Stichtingen en verenigingen die afhankelijk zijn van subsidies leven in onzekerheid over hun toekomstige financiering.
Een van die verenigingen is Centrum Athéna, een dokterspraktijk waar daklozen of anderen zonder toegang tot het zorgsysteem, gratis terechtkunnen. Athéna is voor 90 procent afhankelijk van subsidies, inkomsten die plots onzeker zijn, vertelt bestuurder Débora Antunes Madeira.
De subsidies die de vereniging ontvangt, zijn dit jaar met 20 procent verminderd en moeten elke drie maanden opnieuw worden toegezegd. Wanneer het geld op de rekening gestort zal worden, weet de organisatie ook niet. ‘We kunnen zelfs de vraag niet meer stellen’, zegt Antunes Madeira. ‘We hebben geen contactpersoon meer.’
Het medisch centrum, dat acht personen fulltime werk biedt, heeft geen reserves om op terug te vallen. ‘Als we het geld niet op tijd ontvangen, houden we het niet lang vol’, zegt de bestuurder. ‘Investeringen stellen we uit. Omdat we weleens met geweld te maken krijgen, wilden we de receptie beter beveiligen maar dat kan dus niet.’
In 2011 duurde het 541 dagen voor de regering-Di Rupo was gevormd, een wereldrecord. Als het Brussels parlement die twijfelachtige eer niet wil overnemen, heeft het nog tot begin december.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant