België heeft nog drie dagen om 10 miljard euro bezuinigen. De ‘kernregering’ is maandag voor drie dagen in conclaaf gegaan. Als de ministers het daarna niet eens zijn over een begroting, kan premier De Wever zijn ontslag aanbieden bij de koning.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Zelf heeft De Wever het niet zo op absolute deadlines. Hij trakteert België op oneliners als: ‘De enige deadline is die van een goede begroting.’ En: ‘Het domste wat je in de politiek kan doen is jezelf deadlines opleggen.’
De onderhandelingen slepen zich al sinds de zomer voort. Donderdag 6 november zou de laatste dag zijn om een begroting te presenteren. Die 10 miljard zijn echter nauwelijks dichterbij gekomen, dus het wordt tijd dat er knopen worden doorgehakt.
De Vlaamse VRT geeft de coalitie weinig kans. Drie dagen is te kort volgens de omroep die ‘een hoge bron’ citeert die anoniem het pessimisme verwoordt: ‘Er is te laat begonnen en dus is het moeilijk om te zeggen dat er dan tegen donderdag geland kan worden.’ Het tijdschrift Knack signaleert eveneens pessimisme in de coalitie en citeert De Wever zelf: ‘We gaan achteruit, niet vooruit.’
Vrijdag voerde De Wever een voorbereidend gesprek met elk van zijn vicepremiers afzonderlijk. In het weekeinde werd op basis daarvan een ‘globaal voorstel’ geformuleerd dat een ‘vertrekpunt’ moet zijn voor het conclaaf dat maandag is begonnen. En nu wacht België met ingehouden adem op donderdag, om te zien of De Wever zijn ministers heeft weten te overtuigen.
De Belgische politiek staat erom bekend dat ze geen vaart maakt. In 2010-2011 duurde het anderhalf jaar (541 dagen) om de regering-Di Rupo voor elkaar te krijgen. Het duurde zo lang dat mensen grappen maakten over België, dat het zonder regering veel beter deed dan met. De coalitie van de Vlaams-nationalistische De Wever was er daarmee vergeleken vrij snel, na 239 dagen, maar toch. De ‘Arizona-coalitie’ wordt de regering genoemd naar de Amerikaanse staat die een vlag blijkt te hebben met alle kleuren van de Belgische coalitiepartijen: geel, rood, oranje en blauw.
Die veelkleurigheid maakt regeren lastig en het beslissen over bezuinigingen bijna onmogelijk. Er zitten niet alleen drie Vlaamse partijen in de coalitie (De Wevers Nieuw Vlaamse Alliantie, Vooruit en CD&V) en twee Waalse (Mouvement Reformateur, MR, en Les Engagés), maar die partijen bestrijken ook het hele spectrum, van sociaaldemocraten en christendemocraten tot Vlaams-nationalistisch rechts.
Die coalitiepartners staan nu samen voor een tweede grote bezuinigingsronde in minder dan één jaar. Bij hun aantreden, begin dit jaar, lag er al een ‘supernota’ van De Wever. De bezuinigingen die daarin staan bleken niet genoeg en leveren pas later geld op. Bovendien staat België voor gestegen kosten, waaronder de defensiebegroting die fors omhoog gaat als gevolg van afspraken in de Navo. Ook politie en justitie krijgen meer.
De bezuiniging van 10 miljard moet uit vier andere onderdelen van de begroting worden gehaald. Twee van die vier stuiten op harde bezwaren: een verhoging van de btw, en een ‘indexsprong’ (waarbij de indexering van de lonen een jaar wordt overgeslagen). Beknibbelen op gezondheidszorg en het aan het werk zetten van langdurig zieken stuit op iets minder verzet, maar om aan die 10 miljard te komen moeten de partijen het over de vier voorstellen eens worden.
VRT citeert anonieme vicepremiers die de begroting een kans van ‘fiftyfifty’ geven, maar dan zal ‘iedereen in dezelfde richting moeten werken’. De Wever hoopt dat het lukt, want hij ziet weinig alternatieven: ‘Er zijn geen duizend manieren om 10 miljard te saneren.’
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant