Minder salaris voor hetzelfde werk. Menstruaties. Dagelijks seksisme. „Hoe ga je daar in vredesnaam mee om”, vroeg een vrouw aan Japke-d. Bouma. „Ik ben vaak zó boos op mannen!”
Afgelopen week kwam er na m’n theatershow een vrouw naar me toe die me met droeve ogen aankeek en zei: „Ik ben vaak zó ontzettend boos op mannen!”
Oef. Dacht ik. Welkom bij de club.
Marco Borsato, de moord op Lisa, seksisme op het werk. Maar ook die klote menstruaties. De buikpijn. Dat je kinderen uit je lijf moet persen. Dat je tien keer harder moet werken om even serieus genomen te worden als mannen. Maar dat je dan nog steeds 10 tot 15 procent minder verdient.
En als je dan éíndelijk wat meer rust krijgt, krijg je wéér een hormonale renovatie. Alsof je opnieuw zwemles moet nemen om door te kunnen naar het volgende badje. „Vrouwen hebben het zó veel zwaarder dan mannen!”, zei ze. „Hoe moet ik daar nou mee omgaan? Ik trék het soms niet meer!”
Poehee.
Probeer het je andersom eens voor te stellen. Dat een man zou zeggen: ‘Ik ben zó boos op vrouwen!’ Het huis zou te klein zijn, en terecht. Maar eerlijk? Ik hoor dit dus vaker. Vrouwen die zeggen dat ze mannen haten. En nóg eerlijker? Ik denk het zelf ook wel eens. Niet verder vertellen.
Afgelopen week nog. Toen kreeg ik na afloop van een lezing een voormalig senior partner van een advocatenkantoor voor m’n kiezen. Die doodserieus stond te oreren dat vrouwen (alle vrouwen dus, hè) „drie dagen per maand handelingsonbekwaam zijn door hun menstruatie”.
Wait. Whut!?
Op zo’n moment denk ik echt: ‘alle mannen zijn klootzakken’. Maar meestal zakt dat wel weer. Na een kwartier. En denk ik: deze haat slaat natuurlijk nergens op. Tuurlijk, sommige mannen maken het me soms verrekte moeilijk met hun misplaatste patriarchale swagger, maar de meeste ándere mannen zijn gewoon heel erg leuk. En geweldig.
Zoals die andere man. De dag na de huilstruik met z’n menstruatieverhaal alweer. Die man kwam naar me toe, en werd emotioneel. Over z’n dochters, en al die andere vrouwen op de wereld. Hoe hij zich schaamt over al die mannen die vrouwen het leven zuur maken. Dat helpt enorm.
Ouder worden helpt ook. Omdat je dan langzaamaan steeds minder wordt lastiggevallen, als oud wijf. Maar ook omdat je de zaken dan breder ziet. Want mannen hebben het óók zwaar. De maatschappelijke druk, dat je altijd moet presteren en kostwinner moet zijn. Dat je als vader op het schoolplein genegeerd wordt. Dat je precies moet weten hoe je met vrouwen omgaat, terwijl je dat nooit geleerd is.
Een vriendin zei: „Mannen leren dat ze niet mogen huilen, maar ‘een man’ moeten zijn. Dat ze niet soft mogen zijn, ‘maar een man moeten zijn’. Ze leren dat ze álles mogen zijn, behalve wijven. Hoe denk je dan dat ze daarna over vrouwen denken?”
Besef ook dat mannen zich écht niet kunnen inleven in wat vrouwen meemaken, omdat ze het nooit zelf ervaren. Veel mannen denken dat je één, twee keer per jaar als vrouw wat seksisme om je oren krijgt. Ze hebben geen idee dat dat een voortdurende stroom is, van de koffieautomaat tot in je mailbox, zeker als je je mooie hoofdje boven het maaiveld uitsteekt.
Leg het dus uit, hoe rot er soms door mannen gedaan wordt, in plaats van boos te worden. Niet omdat het moet, maar omdat het werkt. Ja, het is soms om gék van te worden, het geduld dat je moet opbrengen, maar anders klappen ze dicht. Blijf. Rustig. Complimentjes geven. Daar gaan ze ‘heel goed op’, zei een vriendin. En als dat niet werkt, haal er dan een andere man bij, die het al snapt. Dan luisteren ze meteen!
En bedenk: mannen zijn óók bang voor enge mannen, hè. Net als wij. We verwachten dat mannen sterk zijn, en andere mannen op hun seksistische gedrag aanspreken, maar dat is voor hen natuurlijk net zo doodeng als het voor ons is, misschien nog wel enger! Omdat ze dan als ‘verraders’ worden gezien.
Maar de beste tip die ik voor mannenhaters heb is toch wel: zorg dat je mannenvrienden krijgt! Echt. Zoals het andersom ook heel goed voor mannen is om vrouwen als vrienden te hebben.
Zeker, het is heerlijk om af en toe aan je vriendinnen ‘all men are trash-memes’ door te sturen. Maar als je als vrouw rustig met een paar mannen een pastaatje eet, en ik weet het, ik voel me nu net Job Cohen, maar zo is het wel: dan krijg je begrip voor elkaar. Dan hoor je waar ze mee worstelen. Wat er van ze verwacht wordt. Wat ze niet durven zeggen. Wat ze verkeerd doen. Wat ze proberen. En dat ze soms ook denken: ‘ik wil het beter doen, maar ik weet niet hoe’. Wat ik ook bedoel: omring je met de goede mannen.
Er zijn er genoeg.
Heb je een vraag van de week, taboe, of ‘kwestie’ voor deze rubriek? Mail dan naar japkeddenktmee@nrc.nl
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Stukken die je helpen om je leven fijner en je carrière beter te maken