De uitkomst van de laatste top met China laat zien dat het de VS aan een overkoepelende strategie ontbreekt.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Een wapenstilstand, maar allesbehalve een vredesdeal. Dat is de algemene indruk van de Chinees-Amerikaanse top waarin Donald Trump en Xi Jinping afspraken dat ze de handelswapens voorlopig laten rusten en het niveau van hun handelsoorlog terugschroeven. Daarmee is de Amerikaanse president Trump voor de derde keer dit jaar teruggekrabbeld van een open handelsoorlog met China - en kan de conclusie niet anders luiden dan dat hij op dit gebied in China zijn gelijke heeft gevonden.
De ‘wapenstilstand’ houdt onder meer in dat Trump sommige van de torenhoge tarieven die hij invoerde voorlopig terugschroeft, in ruil voor een Chinese opschorting voor een jaar van de exportrestricties op zeldzame aardmetalen en een weinig zeggende Chinese belofte ‘erg hard te gaan werken’ om de export van ingrediënten voor fentanyl in te perken. Chinezen gaan weer Amerikaanse sojabonen kopen en Trump laat doorschemeren de exportrestricties voor geavanceerde chips iets te zullen versoepelen. Leuke bijvangst voor Europa, en typerend voor de huidige mondiale verhoudingen: China hervat de export van Nexperia-chips, waardoor de Duitse autoindustrie niet verlamd raakt.
Er blijven nog steeds hogere Amerikaanse importtarieven op Chinese goederen van kracht dan voor Trumps aantreden. Maar de grootste verschuiving is dat China nu weet dat het effectief en hard kan terugslaan tegen de VS door aan de knop met zeldzame metalen te draaien.
Amerikaanse commentatoren van links en rechts reageerden dan ook schamper op Trumps deal, waarvoor hij zichzelf een 12 gaf (op een schaal van tien, nemen we aan). Belangrijker nog dan zijn bij China falende brute tactiek, is het ontbreken van een duidelijke strategie. Democraten en Republikeinen zien China als voornaamste bedreiging en belangrijkste concurrent. Ontkoppeling en betrouwbare toeleveringsketens zijn toverwoorden in Washington, inzake zeldzame aardmetalen is daar niets van te merken.
Dit raakt aan een ander fundamenteel Amerikaans probleem, waarvan Trump slechts de jongste uiting is: het ontbreken van een overkoepelende strategie inzake China die sterker is dan de politieke verdeeldheid in Washington. Trump heeft eerdere pogingen Aziatische landen te binden met duurzame handelsakkoorden overboord gegooid en in snel tempo met zijn harde handelsbeleid vriend én vijand van zich vervreemd - en alles wat ertussen zit. Daarmee drijft hij landen juist in de richting van China, zelfs als ze hier zelf grote reserves over koesteren.
Deze aanpak vermindert de kans op een succesvolle, brede coalitie van gelijkgezinde landen die onder Amerikaans leiderschap ervoor kan zorgen dat bijvoorbeeld die grote kwetsbaarheid inzake aardmetalen - door grootschalige investeringen en internationale samenwerking - de komende vijf tot tien jaar drastisch wordt verminderd. ‘Ieder voor zich’ moge even aanlokkelijk klinken als strategie voor een sterke wereldmacht, maar als deze aanpak definitief wortel schiet in het Amerikaanse denken organiseert het land, hoe sterk ook, zijn eigen toekomstige nederlagen.
Zover hoeft het echter niet te komen. Gezien de innige verstrengeling van economische en veiligheidspolitieke factoren, valt te hopen (zeker voor Europa, dat als geopolitieke kleuter toekijkt hoe de grote jongens armpje drukken) dat de VS zullen inzien dat ze alleen samen met democratische bondgenoten, en met een uitgestoken hand naar de rest van de wereld, sterk genoeg zijn om als vrije en welvarende landen overeind te blijven.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant