De Volkskrant luistert naar (nieuwe) podcasts en bespreekt er elke week een. In 7 dagen in november krijgt Max Boogaard meer voor elkaar dan alleen een reconstructie.
In de vroege ochtend van 8 november was Amsterdam plotseling wereldnieuws, en niet om de allerbeste reden. In de nacht daarvoor was de binnenstad van Amsterdam kortstondig het toneel geweest van een veldslag tussen supporters van de Israëlische voetbalclub Maccabi Tel Aviv en jonge Amsterdammers.
Het geweld volgde op eerdere spanningen tussen de Israëlische supporters, die anti-Palestijnse leuzen hadden gescandeerd in de binnenstad, en taxichauffeurs, veelal van Marokkaanse afkomst, die met de Palestijnse zaak sympathiseren. In Nederlandse appgroepen werd opgeroepen tot een ‘Jodenjacht’, met meerdere gewonden als gevolg.
Politici van alle kleuren, nationaal en internationaal, lieten zich afkeurend uit over de gebeurtenissen, sommigen spraken zelfs van een ‘pogrom’, een term die verwijst naar geweld tegen specifieke groepen, vaak met goedkeuring van de staat.
Een nieuw nationaal trauma, met een afgrijselijk antisemitische boventoon, was geboren.
Maar wat gebeurde er nou precies die nacht, en was de reactie vanuit de politiek – waar het al snel ging over een ‘integratieprobleem’ en geopperd werd om Nederlandse burgers te denaturaliseren – wel in proportie?
Met deze vragen gaat podcastmaker Max Boogaard aan de slag in de vijfdelige serie ‘7 dagen in november’, een productie van het Joods Cultureel Kwartier.
Boogaard stapt als onbeschreven blad in de materie, met simpele journalistieke vragen over het wie, wat, waarom over de nacht van 7 op 8 november, en nieuwsgierigheid naar de ervaringen en beweegredenen van alle betrokken partijen: van de geweldplegers die voor de rechter verschenen, Nederlandse Joden bij wie het antisemitisch geweld veel oud zeer opriep, tot Nederlandse Marokkanen die weer eens en masse aangekeken werden op de misdragingen van individuen met wie zij een etnische achtergrond delen.
Het knapst aan de podcast is hoe Boogaard meerdere waarheden naast elkaar weet laten te bestaan: dat de geweldplegers van de nacht op 7 op 8 november uit een giftig antisemitisch vaatje tapten leidt geen twijfel; tegelijkertijd laat Boogaard zien dat politici, waaronder Geert Wilders, cynisch aan de haal zijn gegaan met de gebeurtenissen om andere groepen – de drie m’s (migranten, moslims, Marokkanen), noemt historica Nadia Bouras ze in de podcast – nog verder verdacht te maken.
Met deze aanpak, waarin hij de kwetsuren aan alle kanten aan bod laat komen, heeft Boogaard geprobeerd om iets meer voor elkaar te krijgen dan alleen een reconstructie van die noodlottige dagen in november 2024. De podcast wil ook een nadrukkelijke les overbrengen over de gevaren van politiek opportunisme, en te snelle conclusies over schuld en onschuld.
In de eerste vier afleveringen doet Boogaard dat voorbeeldig, met onder meer de wijze inbreng van de Joodse cultuurhistoricus David Wertheim, die scherp ontleedt hoe radicaal-rechts ‘de Jood’ als symbool heeft omarmd om tegenstellingen te vergroten. De vijfde aflevering, waarin wel erg veel ruimte wordt gegeven aan polarisatiedeskundige Bart Brandsma, voelt daardoor een beetje overbodig.
Meer podcasts luisteren?
Op deze pagina vind je al onze podcast-recensies, handig doorzoekbaar op genre en aantal sterren.
Onderzoeksjournalistiek
★★★★☆
Vijf afleveringen, door Max Boogaard voor het Joods Cultureel Kwartier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant