Modellenscout Michiel van Maaren spreekt overal en altijd mensen aan. „Soms komt er geen opdracht uit, maar het compliment kan je sowieso in je zak steken.”
Modellenscout en casting director Michiel van Maaren
„Heb je je 10.000 stappen al gezet?” Michiel van Maaren (27) staat onderaan de roltrappen van station Amsterdam Bijlmer Arena, en waarschuwt maar alvast: het wordt doorstappen. De modellenscout zet met scout-vriendin Laura Hoek (27) direct koers richting de Ziggo Dome. Daar treedt zangeres Dua Lipa op vanavond, en dat moet heel wat potentiële modellen trekken, denken ze.
„We zijn naar twee dingen op zoek”, zegt Van Maaren, terwijl we het station verlaten. „Modellen voor modellenagency’s en modellen voor mijn eigen castingbestand. Als iemand de juiste maten heeft, dan stap ik er voor een agency op af. En als iemand vooral een coole persoonlijkheid heeft, dan zijn ze voor mij.”
Bij Van Maarens bedrijf Friends Faces Casting hoeven de modellen niet per se lang, dun en jong te zijn. In hun database – Van Maaren gebruikt de non-binaire voornaamwoorden hen/hun – zitten mensen van elke leeftijd en lichaamstype, mensen met flaporen, grote neuzen, kleine ogen, met alopecia (geen haargroei) of vitiligo (pigmentvlekken). Als hen er maar „iets” in ziet.
Naast scout is Van Maaren ook casting director; merken en tijdschriften schakelen hen in als ze modellen nodig hebben. Daarvoor ‘shopt’ Van Maaren bij modellenbureaus, maar ook uit hun eigen database, die inmiddels zo’n 8.000 personen telt. Zo selecteerde hen jarenlang alle modellen voor Calvin Klein. Andere klanten zijn modemerken als Jimmy Choo, Karl Lagerfeld, Diesel en Tommy Hilfiger, tijdschriften als Elle Nederland en Vogue Nederland, maar ook HEMA, Lidl en ING.
„Door gezichten te laten zien die je niet vaak ziet, worden ze normaler”, zegt Van Maaren, die zelf een lange, oranjegeverfde mat heeft. „Als een soort exposure therapy.”
Als een merk een specifiek type vraagt dat niet in de database staat of bij modellenbureaus is te vinden, gaat Van Maaren de straat op. Zo vroeg Natuurhuisje.nl voor een campagne om stelletjes van 35 tot 40 jaar. „Toen ben ik naar de Nijmeegse Vierdaagse gegaan.” Dat was sowieso een goede plek om te scouten, want Van Maaren weet: „Massa is kassa. Dat maakt de Kalverstraat ook zo’n fijne plek.” Of alles rond de Johan Cruijff Arena. Het maakt dan niet uit of er een concert van Taylor Swift of een voetbalwedstrijd van Ajax op het programma staat, zegt hen. Ook Bevrijdingsdag in Haarlem was een hit. „Daar was iedereen en z’n moeder.”
Ze houden even stil bij de rij voor AFAS Live, een kleinere concertzaal op de route naar de Ziggo Dome. „Toen Wu-Tang Clan speelde, stonden hier veel coolere mensen. Oh, hier staat best een mooi…”
Laura Hoek, met paardenstaart tot aan haar heupen: „Ja, zie je er een?”
Van Maaren: „Nee. Ja, ze zijn allemaal mooi, maar…” Maar we lopen toch door. „Ik laat het meeste gaan. Anders kan ik de hele wereld wel scouten.”
Zekja de Moel, eigenaar van modellenbureau Mouna Models, noemt Michiel van Maaren „verfrissend voor de industrie”: „Michiel ziet schoonheid in veel verschillende mensen, en geeft hun een podium. Andere scouts kijken meer naar: wat wil de markt nu?”
„Je hebt scouts die alleen met blonde meiden van 1 meter 80 komen”, zegt Milou Ouwehand, boeker bij Ulla Models. „Michiel komt ook met modellen die tatoeages of piercings hebben, of die afwijken qua maat, maar wel een interessant gezicht hebben.” Van Maaren krijgt een percentage van het bedrag dat het modellenbureau verdient aan een model dat door hen is gescout.
Dat wil niet zeggen dat er ook altijd werk is voor die modellen. „Wij kunnen wel iemand heel tof vinden, maar soms past het niet bij de klanten”, zegt Ouwehand. „Het enige wat wij kunnen doen is een model zo goed mogelijk begeleiden, een mooi portfolio opbouwen en haar aan de juiste mensen voorstellen.”
„Ik kan best veel sturen”, zegt Van Maaren. „Ook al vraagt de klant niet om een curve model, dan zet ik er toch eentje in de selectie. Al is het maar om het gesprek erover te starten.”
Michiel van Maaren scoutte eens een nagelstylist die op een ochtend in dezelfde studio aan het werk was. Voor een ondergoedcampagne zocht Calvin Klein een plussize man en diezelfde middag werd de nagelstylist, Daniel Smedeman, gecast. Smedeman zat daarna ook in een campagne voor Diesel en stond in tijdschrift Fantastic Man. „Hij krijgt steeds meer tatoeages in z’n gezicht, maar dat maakt niet uit.”
Een model tipte eens gitaarleraar Franklin Smith, een man met lang grijs haar. Van Maaren stelde hem, met succes, voor bij Tomorrow is Another Day, een modellenagency in Duitsland, „dat meer karakterkoppen heeft”. Binnen een week mocht hij voor vier dagen naar Rome om een Valentino-campagne te shooten. „Stuurt hij me een foto: zit nu lekker cappuccino te drinken. Dat vind ik dan zó bijzonder”, zegt Van Maaren.
Van links naar rechts Michiel van Maaren (27) met mensen die hij heeft gescout: Daniel Smedeman (44), nagelstylist; Loubna Berramdane (20), scholier; Franklin Smith (60), gitarist en gitaardocent; Ra’iesa Kasimbeg (28), student; Shariefa Kasimbeg (28), student; Michael Ekow (27), muzikant; Sammy Does (27), make-up- en 3D-artiest; Elles Moolenaar (56), huisvrouw; Dushaika Ines (22), student. Alleen Franklin staat onder contract bij een modellenbureau (Tomorrow Is Another Day).
Voor ING scoutte Van Maaren de 60-jarige James Brady, de vader van een vriend. „Met het geld dat hij verdiende kon hij eindelijk een nieuwe bank kopen.”
Tijdens een casting voor Elle Nederland castte Van Maaren niet een meisje dat daarop af was gekomen, maar haar toen 54-jarige moeder, Elles Moolenaar, die sindsdien nog een paar opdrachten heeft gehad. „Michiel geeft me zo’n fijn gevoel”, zegt Moolenaar. „Hen laat zien dat iedereen iets moois in zich heeft.”
Lees alle stukken
En onlangs scoutte Van Maaren tachtig studenten van de Gerrit Rietveld Academie. Die werden vervolgens gefotografeerd door Paul Kooiker voor modemerk Acne Studios, dat een eigen galerie opende in Parijs en Kooiker had gevraagd voor de eerste tentoonstelling. „Dat was denk ik het hoogtepunt in mijn carrière”, zegt Van Maaren. „Allemaal expressieve mensen die in één keer heel mooi vastgelegd werden.”
Van Maaren, die inmiddels wordt gevolgd door een cameraploeg voor een tv-programma over henzelf waar hen verder nog niks over mag zeggen, „wil gewoon dat zo veel mogelijk mensen zichzelf terugzien in de media. Dan krijg je de bevestiging dat je mag bestaan.”
De eerste keer dat Michiel van Maaren zichzelf herkende in de media was bij een HEMA-campagne in 2011. Het warenhuis had het androgyne topmodel Andrej Pejic geboekt voor een bh-reclame. Die kreeg veel aandacht, omdat Pejic zich toen nog identificeerde als man.
Van Maaren, toen een dertienjarige puber, kende de term non-binair nog niet, „maar ik was niet mannelijk en niet vrouwelijk”, zegt hen. „Door die campagne ben ik heel bewust gaan nadenken over representatie in de media. De Turkse, Marokkaanse en zwarte kinderen met wie ik op de basisschool zat in Eindhoven, zag ik bijvoorbeeld nauwelijks terug.”
Hen wilde toen nog kunstenaar of ontwerper worden, en werd op 17-jarige leeftijd, meteen na de havo, aangenomen op de Design Academy in Eindhoven. Veel te jong, vindt Van Maaren nu. „Ik mocht nog niet eens drinken! Ga je lekker? Zelfs in het tweede jaar was ik nog de jongste van de school. Mijn ouders hebben gewoon drie van die strebertjes gekregen. Mijn zus is architect, mijn broer dokter.”
De academie omschrijft hen als „een soort Hunger Games”. „We begonnen met honderdvijftig mensen, aan het einde van het eerste jaar waren daar tachtig van over.” Dat vertaalde zich, in combinatie met een pestverleden op de basisschool en middelbare school, in een eetstoornis. „Zo had ik weer een gevoel van controle.” Nadat hen op hun uitwisseling in Londen was flauwgevallen ging er „een knop om”, zegt Van Maaren. „Ik ben gezond teruggekomen.”
Ondertussen waren modellen een fascinatie geworden. „In bed keek ik geen porno, maar modeshows. Dat waren voor mij fantasiewerelden waarin alles tot in de puntjes was uitgedacht. Mijn favoriete looks kwamen aan mijn muur te hangen. Maar eigenlijk vond ik het meteen al interessanter wíé de kleding droeg. Ik kende elk model dat meeliep. Voor-, achternaam, nationaliteit.” Die fascinatie werd versterkt door één Nederlands model, Maartje Verhoef, dat uit de buurt van Eindhoven kwam. „Zij liep álles, 56 shows in één seizoen, kapot veel, op haar vijftiende opende ze Prada.”
Van Maaren ging stage lopen bij de Nederlandse Vogue, als productieassistent. Een van hun afstudeerprojecten ging over hoe niet-divers de modellenindustrie was. Intussen werkte hen al als scout voor agency’s.
Het is vijf jaar na hun afstuderen nog steeds niet goed gesteld met die diversiteit, zegt Van Maaren. „Modellen worden weer langer, dunner, blonder. Tien jaar geleden werden vrouwelijke modellen allemaal kortgeknipt. Nu laten ze hun haar weer groeien.” Tegelijk zijn mensen van kleur niet meer weg te denken van de catwalk, zegt hen. „Al zijn die vaak heel zwart. Een Latijns-Amerikaans uiterlijk zie je veel minder. Misschien omdat merken met een zwart model makkelijker kunnen laten zien dat ze heus wel divers zijn. Trans mensen en oudere mensen worden ook gevierd, maar alleen als ze héél dun zijn.”
Het werk heeft Van Maaren anders doen kijken naar hun eigen schoonheid. „Ik ben mezelf knapper gaan vinden. Vroeger vond ik mezelf echt lelijk. Met het vieren van anderen vier je uiteindelijk ook jezelf.”
Michiel van Maaren en Laura Hoek zijn aangekomen bij de rijen voor de Ziggo Dome. Het is nog twee uur voor het concert van Dua Lipa, maar er staan al enkele honderden jongeren tussen de dranghekken opgesteld. Van Maaren en Hoek lopen er langzaam omheen, als wolven om een kudde opgehokte schapen.
Van Maaren wijst: „Hij is natuurlijk veels te lang, maar wel mooie moedervlekken. Goede kaaklijn. Maar 1,96 of zo. Dat is te lang.”
Hoek: „Zo jammer, zo veel mannen in Nederland zijn zo knap, maar zo veel te lang!” Voor modeshows en shoots wordt meestal kleding gebruikt in vaste sample-maten en heel lange mannen passen daar niet in.
Van Maaren: „Ik heb genoeg lange mannen in mijn bestand, hoor. Ik heb geen size restrictions. Oh, hij heeft geweldige ginger dreads.”
„Vind je hém niet mooi?”, vraagt Hoek, ze wijst naar het midden van de rij. „Met die donkere krulletjes, tussen die twee meiden?”
Van Maaren: „Héél mooi. Ga jij hem pakken?”
Hoek: „Nee, jij!”
Van Maaren haast zich erheen. Standaard openingsvraag: „Ben je al gecontracteerd bij een modellenbureau?” En dan: „You look amazing.” Maar de jongen is niet geïnteresseerd en Van Maaren druipt af. „Hij is ook heel klein.”
In de verte ziet Van Maaren alweer een betere prooi. „Die loopt mooi.” Bruine huid, Nike-schoenen, jeans. Of hij al getekend heeft bij een modellenagency? (Nee.) Zou je het iets vinden. (Lijkt me op zich wel leuk.) Zou ik je nummer en Instagram mogen? (Ja.) Dan maak ik nu even een foto van voor en van zij. (Oké.)
Op Instagram (21.000 volgers) en TikTok (49.000) is Van Maaren inmiddels een bescheiden beroemdheid. Een filmpje van twee mensen die Van Maaren die dag meehielpen met scouten en van een terras opspringen om achter iemand aan te gaan, is door 13 miljoen mensen bekeken. Foto’s van gescoute mensen, vaak uitblinkend in diversiteit, leveren steevast tienduizenden likes op. De posts versterken het idee dat iedereen op een dag gescout kan worden. „Soms krijg ik vijfhonderd aanmeldingen op een dag in m’n DM’s.”
Afgelopen zomer deed Van Maaren een castingoproep op hun socials. Er kwamen 564 mensen uit het hele land naar hun kantoor, de rij stond tot buiten om de hoek. „Eén guy is al geboekt door de HEMA, een broer en een zus door een sieradenmerk, een vrouw liep de laatste modeshow van Camiel Fortgens.”
Kun je ook te veel mensen scouten? „Bij American Vintage heb ik ooit 750 mensen voorgesteld, en werden er maar acht geboekt. Dus is het ooit genoeg? Nee!”
Hoek, met haar armen wijd: „Daarom staan we hier.”
Van Maaren: „Het betekent wel dat ik heel veel zaadjes plant in het hoofd van mensen die gaan denken: ik kan model worden en dat wordt mijn nieuwe leven. Dat is ook niet mijn bedoeling. Maar als er niks uitkomt, kun je het compliment sowieso in je zak steken.”
Op de terugweg spotten ze nog een „prachtig” Duits koppel en een „commerciële” jongen met een drie-dagen-baardje en strakke kaaklijn, maar die laten ze lopen. Van Maaren twijfelt bij een wat dikkere jongen. „Voor Extreme Cashmere heb ik een curve model nodig. Maar ze willen geen gezichtsbeharing.”
Van Maaren begrijpt eigenlijk niet waarom zo veel mensen model willen worden, zegt hen later. „Het is zo’n harde wereld, 1 procent kan er een beetje comfortabel van leven.” Draagt hen daar zelf dan niet aan bij? „Ik wil van niemand een superster maken. Ik wil dat iedereen zich een keer gezien voelt.”
Ineens gaat Van Maaren wat langzamer lopen, tuurt in de verte, mompelt „ik moet éven die met dat afro-kapsel…”, om vervolgens hun pas weer te versnellen en de weg te blokkeren van een zwarte jongen die in het vizier was gekomen. „Hoi, mag ik je iets vragen?” De jongen verstijft een beetje, maar ontspant als hij hoort waar het voor is.
Het pizza etende meisje naast hem houdt het bijna niet meer. „Dit was de meneer die ik zei dat je een bericht moest sturen!”
De jongen houdt zich cool, maar hij wil best op de foto.
Voor. Zij.
Beeldbewerking Kees de Klein
Visagie Janet Abdelatif en Mascha Meijer (House of Orange)
Assistent fotografie Aryan Hamyani
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC