is journalist, ondernemer en columnist van de Volkskrant.
Als u deze week in de rij bij de supermarkt staat, heeft elke klant voor of achter u
extreemrechts gestemd. Hoezeer de (internationale) kranten ook mogen jubelen over
een ‘terugkeer naar het midden’, is dat toch mijn belangrijkste conclusie. Het is
prettig dat Wilders niet langer de grootste is, en D66 heeft het heel knap gedaan,
maar ik zie het Nederland van nu als het Amerika van eind 2020, toen Biden de
verkiezingen van Trump won: een meevaller, maar toch zeker geen trendbreuk.
Wilders ziet het overigens ook zo, door net als Trump destijds leugens over
onrechtmatigheden bij de stembusgang te verspreiden.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
De elf zetels die de PVV verloor, zijn er bij JA21 en FVD bijgekomen. Daarmee blijft
het aandeel van extreemrechts ongeveer hetzelfde, ondanks het totale fiasco van de
regeringsdeelname van de PVV. Met de BBB erbij, kom je op bijna een derde van
het parlement. Dat is onverminderd beangstigend, zeker zolang de rest zich naïef
blijft tonen.
Op de verkiezingsavond zat ik naast de sympathieke sociaaldemocraten Sharon
Dijksma en Ahmed Aboutaleb. Beiden betoogden dat het resultaat voor
extreemrechts weer een duidelijk ‘signaal’ was om nu echt eens werk te maken van
‘verstandig’ en ‘streng’ asielbeleid. Als we het asielvraagstuk nou maar zouden
oplossen, dan komen de mensen weer terug naar het midden, zo klonk het. Ik begrijp
die gedachte, zeker van twee burgemeesters met ruime ervaring met grootstedelijke
problematiek.
Sociaaldemocraten denken dat kiezers rationeel zijn, geïnteresseerd in concrete
verbeteringen van hun levensstandaard; vertrekkend partijleider Timmermans
geloofde er heilig in dat wanneer je het leven van de gewone man beter maakt, die
gewone man genezen wordt van zijn extreemrechtse hondsdolheid. Maar veruit de
meeste kiezers wonen helemaal niet in een verloederde multiculturele achterbuurt en zijn evenmin arm. Een nieuwe energiezuinige ijskast is géén medicijn tegen blinde
buitenlanderhaat.
Rechtsextremisme, ik blijf het hier stug herhalen, is een irrationele woede, die gaat
over gevoelens, met spook- en vijandbeelden die worden aangepraat. De opwinding
over asiel staat immers in geen verhouding tot de ernst en omvang van die
problematiek. Net zoals eerder de opwinding over bestaansonzekerheid – weet u
nog? – in geen verhouding stond tot de ernst en omvang van de
bestaansonzekerheid.
Het ging er deze campagne niet één keer over, maar ons grootste probleem is de
opwinding an sich. Het is de almaar toenemende consumptie van steeds
onbetrouwbaardere media die onze democratie naar de rand van de afgrond brengt.
Zolang de volgevroten meute in haar opwinding blijft hangen – Nederland is kapot! –
komen we tot niets meer. Wie goed luistert, hoort bovendien dat het allang niet meer
(alleen) om asiel gaat. Het gaat over etniciteit, ‘omvolking’ en remigratie, het
deporteren van mensen die hier geboren zijn.
Als je een fascist zijn zondebok afpakt, komt hij gewoon met een nieuwe. Wanneer er
geen immigratie meer zou zijn, gaat de focus naar ‘links’, transgenders en
Nederlandse moslims; de keuze is reuze. Het geloofspakket van extreemrechts is
overigens veel breder dan asiel, en bevat ook libertarische ideeën over de economie en cultureel conservatisme. Niemand ontkent nog dat verstandig en realistisch asielbeleid, waarbij de lasten eerlijker verdeeld worden, broodnodig is. Maar het idee dat welke asielmaatregel dan ook een acuut einde maakt aan de extreemrechtse hondsdolheid, is volstrekt naïef.
Het is van levensbelang dat het politieke midden (GL-PvdA, D66, CDA, VVD) gaat
samenwerken en verregaande maatregelen neemt tegen de online verspreiding van
fascisme en de desastreuze invloed van buitenlandse algoritmes. De Verenigde
Staten laten zien dat het zomaar eens de laatste kans kan zijn.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant