Weerbaarheidstraining
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Het oude Romeinse gezegde wil dat wie streeft naar vrede op oorlog voorbereid moet zijn. Na de ineenstorting van de Sovjet-Unie leek die tegeltjeswijsheid voorgoed tot het verleden te behoren, maar de Russische inval in Oekraïne zorgde ervoor dat de geschiedenis terug is van misschien wel nooit weggeweest. Tegen die tijd had Nederland, net zoals veel andere westerse landen, zijn defensieapparaat goeddeels wegbezuinigd en de opkomstplicht afgeschaft.
Inmiddels heeft de Nederlandse politiek met piepende banden een U-bocht gemaakt. Er bestaat brede consensus over een ophoging van de defensieuitgaven naar de door de NAVO gewenste 5 procent van het bruto binnenlands product (bbp).
Nu moet er nog nieuw personeel gevonden worden, en dat is geen sinecure op een arbeidsmarkt die kraakt onder tekorten in diverse sectoren. In NRC staat deze maandag een artikel over de pogingen van het ministerie van Defensie jonge mensen te enthousiasmeren voor een baan bij de krijgsmacht – hetzij vast, hetzij als reservist. Het middelbaar beroepsonderwijs is met de tweejarige opleiding VeVa-opleiding (Veiligheid en Vakmanschap) al een tijd een belangrijke leverancier van nieuwe rekruten. Ongeveer 40 procent van het huidige defensiepersoneel komt van zo’n opleiding.
Om de instroom te vergroten begint Defensie deze week met een nieuw initiatief: de Nationale Weerbaarheidstraining (NWT). Dat is een militaire basistraining van tien weken in veel van de vaardigheden die de VeVa-studenten ook leren. Achttien mbo-scholen gaan die training aan al hun studenten aanbieden als keuzemogelijkheid. Daarnaast doen tien hogescholen en één universiteit mee. De deelnemers krijgen voor hun inspanningen studiepunten én een salaris van maximaal 2.200 euro per maand. Dat zal voor veel jonge mensen een aardig lokkertje zijn. Het is de bedoeling dat dit programma de krijgsmacht tot 2030 zo’n twaalfduizend extra reservisten oplevert.
Nu is het zo dat in andere belangrijke sectoren als zorg en onderwijs eveneens een tekort aan personeel bestaat. Ook daar mogen van de overheid extra inspanningen worden verwacht. Toch is het goed dat juist defensie op deze manier binnen het onderwijs probeert extra menskracht te werven. Het inlopen van de kaalslag van de afgelopen decennia zal anders nog langer duren.
Bij de scholen die beroepsonderwijs aanbieden, middelbaar en hoog, is duidelijk voldoende animo voor de NWT. Bij universiteiten voorlopig heel wat minder. Uit de rondgang van NRC bleek dat er binnen de academie zorgen bestaan over het spanningsveld tussen de waarden van de wetenschap en die van de krijgsmacht. De Rijksuniversiteit Groningen, de enige universiteit die meedoet aan het programma, durfde het niet aan met een campagne reclame te maken, zoals Defensie had gewild. Het bestuur van de betrokken faculteit was bang voor protesten.
Het is terecht dat de universiteit waakt over haar wetenschappelijke integriteit. Studiepunten moeten niet worden vergeven voor alleen tien weken op de schiet- en stormbaan, maar Defensie zegt ook theoretische modules aan te bieden. Laten die op hun inhoud beoordeeld worden.
Belangrijker nog is dat het niet zo kan zijn dat alleen praktisch opgeleide jongeren met de NWT in aanraking komen. De verdediging van de liberale democratie is ook voor mensen met een wetenschappelijke opleiding van belang. Het is dan ook te hopen dat andere universiteiten het Groningse voorbeeld volgen. Geen student moet worden gedwongen om aan de training deel te te nemen, maar de keuze zou er moeten zijn.
Op Defensie rust dan de taak om eerlijke voorlichting te geven. De NWT is meer dan alleen een paar weken leuk rennen, klimmen en knallen. Het is een opleiding tot reservist. De kans bestaat dat ook reservisten ooit worden opgeroepen daadwerkelijk te dienen in een conflict. Dan is oorlog geen spelletje meer.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC