De Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado droeg haar Nobelprijs voor de Vrede op aan Donald Trump, en communiceert daarmee dat een rechts-autoritaire aanval op de democratie minder erg is dan een links-autoritaire.
is redacteur van de Volkskrant.
Dat Donald Trump op 10 oktober de Nobelprijs voor de Vrede (nog) niet kreeg, is bekend. Minder aandacht was er voor het feit dat hij die dag wel een troostprijs kreeg: de vrouw die werd bekroond, de Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado, droeg haar Nobelprijs aan hem op. Aan de BBC vertelde ze later dat ze Trump in een telefoongesprek na het nieuws van haar bekroning had bedankt ‘voor alles wat hij doet voor vrede, vrijheid en democratie, niet alleen in Amerika, maar overal ter wereld’.
Dat is even begrijpelijk als het pijnlijk is. Machado strijdt al een kwarteeuw tegen een links-autoritair regime in Venezuela, eerst geleid door Hugo Chávez, sinds diens dood door Nicolás Maduro. Dit regime stortte Venezuela in diepe armoede, draaide de democratie de nek om en noopte acht miljoen inwoners het land te ontvluchten.
Machado leidt een goeddeels ondergronds bestaan. Bovengronds moet ze altijd vrezen voor haar leven. De clandestiene oppositie in Venezuela hoopt al jaren op een Amerikaanse invasie. Experts betwijfelen dat Trump daartoe zal overgaan. Maar dankzij Trump mag de CIA nu geheime anti-Maduro-operaties uitvoeren en varen er Amerikaanse marineschepen voor de Venezolaanse kust.
Evengoed is lof van een Nobelprijswinnaar voor wat Trump doet voor democratie in de wereld pijnlijk. In de VS behelst zijn presidentschap een aanval op de democratie, daarbuiten een voorkeur voor dictators. Zo weinig als hij praat over de onderdrukking van de oppositie in Venezuela, zo veel praat hij over de olievoorraden.
Voor de Venezolaanse democratie heeft Trump niets gedaan. Wel gaf hij ondanks een verbod van de rechter opdracht tot het deporteren van Venezolaanse migranten uit de VS en het opblazen van bootjes met vermeende Venezolaanse drugssmokkelaars, oftewel buitengerechtelijke executies.
De gedachtegang die de winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede noopt Trump te prijzen, is even oud als die problematisch is: de vijand van mijn vijand is mijn vriend. De lijst van historische figuren die dat dictum hanteerden, is lang. De zwarte Amerikaanse filosoof en burgeractivist Angela Davis zat bijna achttien maanden in de VS gevangen. Na haar vrijlating reisde ze naar de Sovjet-Unie om de loftrompet te steken over een dictatuur waarin andersdenkenden achttien jaar vastzaten, en zich te laten bekronen met de Lenin-Vredesprijs.
In 1983 werd de Nobelprijs voor de Vrede gewonnen door Lech Walesa, de leider van de stakingen in Polen waaruit de vrije vakbond Solidariteit voortvloeide. Het communistische regime probeerde Solidariteit met geweld de kop in te drukken. Geen westerse leider die dat sterker veroordeelde dan de toenmalige Britse premier Margaret Thatcher.
Een paar jaar later brak Thatcher met geweld tegen vrije vakbonden de mijnwerkersstakingen in haar eigen land. Walesa prees haar als een ‘wijze en dappere vrouw’. De implicatie was dat dezelfde vorm van geweld uit naam van de ene ideologie kwalijk is en uit naam van de andere niet. De implicatie van María Corina Machado’s dedicatie van haar Nobelprijs aan Trump is dat buitengerechtelijk trumpisme iets anders is dan buitengerechtelijk chavisme.
Wat haar casus extra tragisch maakt, is dat Trump als ‘vijand van een vijand’ wel eens even onbetrouwbaar zou kunnen blijken als hij is als vriend. In zijn eerste termijn liepen de spanningen tussen de VS en Noord-Korea net zo op als nu tussen de VS en Venezuela. Dezelfde Amerikaanse president die na een draai van 180 graden bereid bleek Kim Jong-un te ontmoeten, kan na een draai van 180 graden bereid zijn ‘een deal’ te sluiten met Nicolás Maduro waarin hij belooft diens regime ongemoeid te laten, in ruil voor toegang tot de olie van Venezuela.
Deze Amerikaanse president is een sociopaat en een oplichter die iedereen als een baksteen kan laten vallen, ook degenen die hun Nobelprijs aan hem opdragen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant