Vera van Zelm Als tiener las cabaretier Vera van Zelm (41) Bridget Jones’s Diary (1996) vooral als het verhaal van een vrouw die op zoek is naar liefde. Nu ziet ze er veel meer in.
„Toen ik 16 jaar oud was, las ik Bridget Jones’s Diary van Helen Fielding voor het eerst. Het dagboek van Bridget, een dertiger in het Londen van de jaren negentig, gaf me een directe blik in haar warrige gedachtewereld. Als tiener las ik vooral het verhaal van een vrouw die op zoek is naar liefde. Nu zie ik er meer in. Je volgt ook haar vriendengroep, en je merkt hoe iedereen op zijn eigen manier omgaat met veranderende levensfases en het loslaten van oude denkbeelden. Het voelde ook als één grote knipoog naar romantische komedies.
„In de tijd dat ik het boek voor het eerst las, had ik een grote liefde voor comedyfiguren. Mijn artistieke crush was Jim Carrey en ik hield me veel bezig met humor en cabaret. Die romantische plot vond ik juist wat irritant. Daniel Cleaver, de charmante versierder, op wie Bridget een oogje heeft, vond ik op zich wel leuk als onderdeel van het verhaal; natuurlijk moest ze iets met hem krijgen. Maar nu denk ik: wat moet je met zo’n sneue vent?
„Het boek sprak me toen ook zo aan omdat ik me identificeerde met Bridget, ook al was ze veel ouder. Zij zegt alles wat ze denkt en is chaotisch, dat herken ik. Nu ik het teruglees, denk ik: Bridget, je hebt ADHD. Maar misschien projecteer ik dan weer te veel mezelf op haar, of lees ik er iets in wat meer bij deze tijd past.
„Bridget verliest zich voortdurend in haar fantasieën, dat had ik als tiener ook. Alleen blijft zij dat doen, als ze al ver in de dertig is. Zodra ze eindelijk een reactie terugkrijgt van de man op wie ze verliefd is, ziet ze zichzelf meteen in een trouwjurk voor het altaar staan. Ik betrapte mezelf erop dat ik dacht: Bridget, word volwassen!
„Voor dat ik het boek opnieuw las was ik bang dat ik het nu vooral seksistisch zou vinden en me daaraan zou ergeren. Maar ik heb me meer vermaakt dan ik had verwacht. Het blijft goed geschreven comedy. Als puber had Bridget het meest mijn aandacht, maar nu moest ik vooral lachen om haar moeder. Zij zegt bijvoorbeeld een keer over Bridgets outfit: ‘Geen enkele man wil een vrouw die erbij loopt alsof ze net uit Auschwitz komt, lieverd.’ En dat ‘lieverd’ er telkens achteraan, die toon klopt nooit met wat ze zegt. Dat contrast maakt het zo goed.
„Maar ja, natuurlijk is het ook seksistisch. De generatie van Bridgets ouders leeft nog met het idee dat een vrouw pas iets waard is met een man aan haar zijde, en er is die constante fixatie op gewicht. Nu zie ik daar vooral echt een andere tijd in, een deel van de jaren negentig waar we niet nostalgisch over hoeven te doen. Maar wat me bij het herlezen meer stoorde dan die man-vrouwverhoudingen, was Bridgets zelfhaat. Dat begon me gaandeweg steeds meer te irriteren. Ze roept alleen iets feministisch als ze net gedumpt is of dronken.
„Daarin zat ook het spanningsveld: het herlezen van het boek voelde soms als een gevecht met mijn zestienjarige zelf. Ik wilde niet te hard zeggen dat ik een hekel heb gekregen aan Bridget, want dan klinkt het alsof ik mezelf veroordeel, terwijl ik me toen juist zo in het hoofdpersonage herkende. Ik ergerde me aan het feit dat ik me zo aan haar ergerde. Dat voelde als een echte Bridget Jones-cirkel. Als je je zo ergert, werkt de satire eigenlijk nog steeds goed.”
In de rubriek ‘Teruglezen’ vertellen boekenliefhebbers over een werk dat in het verleden veel indruk op hen heeft gemaakt en dat ze nu hebben herlezen.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Het laatste boekennieuws met onze recensies de interessantste artikelen en interviews
Source: NRC