Uit de klassieke wijnlanden komt klassieke wijn, voor avontuur moet je elders zijn. Onno Kleyn kwam op zijn proeverijen verrukkelijke witte en rode (en zelfs een oranje) wijnen tegen uit bepaald minder bekende streken en landen. Reis een stukje mee!
Op mijn 9de mocht ik op paardrijles, na enkele jaren dromen van hoe ik trots op een ros mijn Zaandamse straat zou inrijden en alle kinderen uit de buurt tegen me op zouden kijken. Op mijn 16de stopte ik ermee omdat ik eindelijk durfde toegeven dat ik het nog steeds doodeng vond. Maar kijk, vandaag mag ik de ‘zwarte hengst’ temmen.
Het is de naam van een druivenras, de vranec of vranac, uit het hart van de Balkan. De achterlijke wijnsituatie in het voormalige Joegoslavië zorgde ervoor dat oude rassen geteeld bleven worden. In wat tegenwoordig Noord-Macedonië heet, is vranec nu de belangrijkste variëteit en verdraaid, daar komt fraaie wijn van.
Explorateur Alex Storms maakte contact met het in 2002 opgerichte familiebedrijf Pivka en haalde hun flessen naar Nederland. Bijna zwarte wijn is het, dat moge duidelijk zijn, en dan sappiger, soepeler dan je op grond van zijn tint verwacht; laat oogsten van zeer rijpe trossen helpt daarbij. Amarenekersen, daar moest ik aan denken, een beetje specerij erachter, een likje vanille door rijping in eikenhout. Een zwarte hengst met een vriendelijk karakter.
Vranec 2021, Winery Pivka, Noord-Macedonië
Storms.nl, € 5,95
Prijs/kwaliteit 9+
Het gaat goed met de Nederlandse wijn. Door de bank genomen dan, want 2024 was lastig, nat, erg last van schimmels. Om die niet allemaal met chemicaliën, zwavel en koper te hoeven bestrijden gebruiken veel Nederlandse wijnmakers min of meer hybride druivenrassen die resistenties ingebouwd hebben gekregen. Zo ook Diederik Beker en Arina van Leenen op hun Betuws Wijndomein, vlakbij de Linge. Maar resistenties zijn niet voor eeuwig, ziekten vinden op den duur weer nieuwe wegen om zichzelf voort te planten. Het blijft knokken dus.
Hoe dan ook, Diederik en Arina winnen jaar in, jaar uit prijzen – ze horen bij de wijntop van Nederland. Ik bespreek hier nu twee van hun wijnen, maar weet dat de andere ook aanraders zijn. Eerst de Linge wit barrique 2023, van johanniter, solaris en souvignier gris, delicaat gerijpt in eikenhout. Geen groeten uit de zagerij, elegantie staat voorop. Goed fruitig, perzik, peer en ja, een randje vanille, fijne wijn bij vis en groentegerechten. De Linge rood cuvée Signature 2022 is fris, jeugdig, zeer fruitig met pruimen en framboos en ook zo’n verfijnd toefje vanille. Vaderlandse klasse.
Betuws Wijndomein
Linge wit barrique 2023, € 15,75
Linge rood cuvée Signature 2023, € 17,75
Betuwswijndomein.nl en bovino.nl
Prijs/kwaliteit 8,5
Natuurwijn en ik zijn niet heel goede vriendjes. In de zandbak vermijden we elkaar en ook bij de schommel en de draaimolen zul je ons niet snel samen aantreffen. Nog even: natuurwijn is de onhandige maar gebruikelijke term voor de wijnen waaraan de maker zo min mogelijk heeft gedaan of toegevoegd, enzymen, gisten en, vooral, sulfiet. Deze low intervention wines smaken mij te vaak naar fouten, hebben onprettige aroma’s die de liefhebbers nou juist omarmen als puur of zelfs ‘terroir’. Toch die zandbak hè.
Nu dan echter een heuse natuurwijn die mij van de schommel deed vallen. Uit Tunesië bovendien. Voor het gemak heeft het fabricerende bedrijf Kurubis hem maar Nature genoemd. Bestaat voor de volle honderd procent uit syrah, zit in een veel te zware fles en smaakt opperbest. Wijn van deze aard en dit niveau komt gebruikelijk uit het noordelijke Rhônedal en kost daar veel meer. Hoe Kurubis dit ondanks de opwarming van het klimaat flikt aan de Tunesische kust is me een raadsel. De wijn staat als een huis, dikfruitig, happige structuur, een hint van likeur, verfijnd. Allerbestevriendenwijn.
Noot: ik proefde de 2023, het kan zijn dat de nu verkrijgbare 2024 afwijkt.
Nature by Kurubis 2024, Mornag, Tunesië, biologisch
Vindmijnwijn.nl, € 19,35
Prijs/kwaliteit 9-
‘Nee, die halen we uit het assortiment.’ Albert Heijn aan de lijn over weer een sherryvariant die slecht verkocht wordt. Manzanilla, de intens droge, maritiem ruisende vino de Jeréz die zo voorbeeldig bij mediterraan snoepwerk past, bij de mosseltjes, de sardienen, de oktopus, de tortilla en de jamón.
Koele manzanilla is een wonder van wijngeluk onder de parasol maar ja, het is een andere smaak. Vreemd. Nog droger, zilter, dan fino, in niks lijkend op de witte wijnen waar we tegenwoordig zo van houden, met hun aroma’s van fruit en bloemen. Zelfs de kamille waarnaar hij vernoemd is ruik je niet, proef je niet in de wijn.
Sherry is... sherry, eigen, apart, de smaak van brandend zonlicht op de wit stenige wijngaarden van Andalusië, het vloeibare antigeluid van de snerpende koperblazers tijdens de Semana Santa, de ingehouden adem van de Spaanse geschiedenis. Maar je moet hem leren drinken. Mijn advies: doe dat. Je bent ook die drempel overgeklommen bij koffie, bij ‘gewone’ droge wijn. En gelukkig, manzanilla is nog altijd te koop, maar dan bij de wijnspeciaalzaak. Die van topbedrijf Valdespino bijvoorbeeld. Koud drinken!
Wijnkring.nl, € 10,95 (halve fles)
Prijs/kwaliteit 9+
Samos kent u misschien. Zo lang ik al door de wijnheuvels des levens dwaal was dat een dikke, zoete muskaatwijn van het gelijknamige Griekse eiland. Reuze interessant toen ik leerde dat juist dit soort wijnen, die van gedroogde druiven, rozijnen dus, worden gemaakt, het nec plus ultra waren voor de 17de-eeuwers in ons land.
Interessant dus, niet speciaal lekker of verfijnd. Vandaar dat ik ietwat wantrouwend luisterde toen iemand mij een moderne Samos aanbeval. Geproefd. Blij geworden. De revolutie in wijnmaken die al in de jaren zeventig begon heeft nu ook Griekenland bereikt. Lang vonden de wijnboeren daar het wel best; wat ze ook maakten, de toeristen dronken het op. Maar alweer een poos waait er de wind van ambitie en die laat zich zelfs op de eilanden voelen.
Proef deze schitterend geconcentreerde muscat blanc 2023 van Hatziioannou Winery en verbaas je. Natuurlijk, het is muskaat, maar dan op een chique, ijselijke manier, rank, zeer droog, met het fruit en de bloemen van dure speciaalzaken. Hier zie ik Byzantijnse aristocraten van nippen, met uitzicht op het azuur van de Egeïsche Zee. En wij mogen ook!
Muscat blanc 2023, Hatziioannou Winery, Samos, biologisch
Thetasteofsamos.com, € 18
Prijs/kwaliteit 8,5
Wijn uit de grond, gegist in de grond, gerijpt in de grond, daarvoor moet je in Georgië zijn. Men maakt er wijn op dezelfde manier zoals dat 6000 jaar en langer geleden gebeurde en de flanken van de Kaukasus zijn dan ook een van de bakermatten van onze wijncultuur. Gekneusde druiven fermenteren en rijpen in ‘qvevri’s’, aardewerken vaten ingegraven in de grond. Sommige zijn klein, andere reusachtig.
Bruisend Georgiëpromotor Tika Svanize Vancko liet me de wijnen van haar familiebedrijf proeven en die logen er niet om. Net als de prijzen trouwens. De witte of eigenlijk oranje Kisi qvevri 2020 geurt naar hooi en gedroogd fruit en heeft een grote concentratie en diepgang: indrukwekkend. De rode saperavi qvevri 2019 is imposant met geuren van mokka, cassis en donkere bramen. Een jong ding nog, goedbeschouwd, dat allerlei beloften in zich draagt. Inheemse druiven, eigen technieken om wijn te maken, dit soort wijnen proeven is een groots avontuur. Levende historie, met nog een heerlijke uitkomst ook. Tika heeft meer, ook betaalbaarder werk. Maar dat komt niet uit die qvevri’s en juist die moet je eens geproefd hebben.
Kisi qvevri 2020, € 35
Saperavi qvevri 2019, € 45
Tikawine.com
Prijs/kwaliteit 8,5
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant