De inwoners van de Soedanese stad El Fasher worden met duizenden tegelijk gedood, ziet onderzoeker Nathaniel Raymond. ‘Wat twintig jaar geleden begon, wordt nu afgemaakt.’ Het Westen grijpt volgens hem bewust niet in.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over het Middellandse Zeegebied en migratie.
Hij zoekt naar vormen in het landschap, van tussen de 1,3 en 2 meter lang. Ze zien er vaak uit als een C of een J: lichamen die voorover bogen of door hun knieën zakten, vlak voordat ze stierven. De grond om hen heen is verkleurd, in een kleur die gedefinieerd wordt als ‘echt rood’. De kleur van bloed.
Nathaniel Raymond, directeur van het Humanitarian Research Lab aan de Universiteit van Yale, bestudeerde de afgelopen dagen de satellietbeelden van El Fasher. Het is de laatste grote stad in de Soedanese regio Darfur die is ingenomen door de RSF, de paramilitaire groep die is voortgekomen uit de Janjaweed-milities. Die pleegden tussen 2003 en 2005 genocide in Darfur.
Raymond zegt het stellig, telefonisch vanuit de VS: ‘De genocide van twintig jaar geleden wordt nu afgemaakt.’ Zodra het Soedanese regeringsleger SAF ergens vertrekt, moorden de RSF (Rapid Support Forces, red.) de zwarte bevolking van Darfur uit. Zo ging het in El Geneina, in Ardamata, in Zalingei. En nu in El Fasher. ‘Het is geen bijzaak voor de RSF om deze burgers te vermoorden. Dit is het doel.’
Het dodental in El Fasher neemt razendsnel toe. ‘Ik sprak op maandagochtend met een bron ter plekke: toen waren er 1.200 doden gevallen’, zegt Raymond. ‘Maandag aan het einde van de dag was de schatting 10 duizend. Sindsdien krijg ik geen contact meer. Waarschijnlijk zijn onze contactpersonen ook dood. Dit is moorden op de snelheid van de genocide van Rwanda. In vijf dagen zijn er evenveel doden gevallen als in Gaza in twee jaar.’
Waar Raymond al een hele tijd bang voor was, gebeurt nu. In de zomer van 2023 waarschuwde de onderzoeker de VN-Veiligheidsraad al dat El Fasher in gevaar was. ‘De wereld heeft gefaald’, luidt zijn bittere conclusie.
Waarom ligt uw focus al een hele tijd op El Fasher?
‘Laat me uitleggen wat El Fasher is. Dit is een stad die wordt omringd door vluchtelingenkampen uit de tijd van de genocide van Darfur. Deze kampen – Zamzam, Abu Shouk, Al Salam – waren het laatste toevluchtsoord voor degenen die vluchtten voor de genocide tussen 2003 en 2005.
‘De slachtoffers van die genocide waren zwarte Soedanezen. Ook nu hebben de RSF het gemunt op het Fur- en het Zaghawa-volk. Waarom? Omdat ze zwart zijn. De RSF, die bestaan uit Arabieren uit Zuid-Darfur, willen Darfur onder hun controle brengen. Hier vindt de eindstrijd plaats voor een genocide die twintig jaar geleden begon.’
U spreekt zonder aarzeling van genocide. Waarom?
‘Volgens de wet is dit een genocide. Het International Strafhof veroordeelde twee of drie weken geleden Ali Abd-Al-Rahman, alias Ali Kushayb, voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Hij was tijdens de genocide tussen 2003 en 2005 de leider van de Janjaweed-milities. Wat nu gebeurt, is een voortzetting van de genocide die toen plaatsvond. In de VS heeft de regering-Biden dat in januari al officieel vastgesteld. Dus ver voor deze massamoord.’
De wereld reageert apathisch. Hoe verklaart u dat?
‘Ik weet precies wat hier gaande is. We doen niets, vanwege de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). Zij zijn uit op het goud in Darfur, en willen regionale dominantie. Afgelopen maandag publiceerde de Wall Street Journal nog een explosief artikel, waarin werd aangetoond dat de Amerikaanse regering weet dat de Emiraten de RSF bewapenen. En dat de levering van wapens zelfs is toegenomen.
‘Maar de VS, het Verenigd Koninkrijk en Europa hebben innige banden met de VAE: economisch, diplomatiek, en op veiligheidsgebied. Deze mensen gaan dood omdat het Westen de relatie met de Emiraten belangrijker vindt dan het overleven van burgers. De enige manier waarop dit kan stoppen, is een draai van 180 graden in het beleid van de VS en het VK.’
Ziet u dat gebeuren?
‘Nee. We zitten op vijf dagen na de val van El Fasher. We hebben misschien nog enkele uren om in actie te komen. Oké? Uren! De straten liggen vol met lijken. In ieder uur dat voorbij gaat, gaat het moorden sneller.
‘Er waren nog tussen de 170- en 250 duizend mensen in de stad. Daarvan hebben er 30 duizend weten te ontsnappen. Reken maar uit. Al die mensen zitten vast binnen de aarden wal die de RSF hebben opgericht en die de stad omringt. Tegen die wal zien we hoe de lichamen zich ophopen. Die wal is bijna drie meter hoog, aangelegd door de RSF met bulldozers, maanden is daarover gedaan. Om de mensen vast te zetten in een dodelijke val.
‘Vijf dagen in een dodelijke val, voor ongewapende mannen, vrouwen en kinderen. Zeg mij maar waar er hoop is.
‘Wat er in El Fasher gebeurt, is een aanklacht tegen de hele internationale gemeenschap. Hiermee is de Genocideconventie, en de verantwoordelijkheid om mensen hiertegen te beschermen, officieel dood. Als iemand ooit nog zegt ‘dit nooit weer’, dan verdient hij het om uitgelachen te worden.’
En hierna? Hebben de RSF na El Fasher hun doel bereikt?
‘Daarna zullen ze opnieuw Khartoem proberen te bereiken. Ze zullen overal hetzelfde te werk gaan. Ik weet wel zeker dat ze zullen proberen het hele land in te nemen, al zal ze dat denk ik niet gaan lukken.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant