In dit blog houden we u op de hoogte van het laatste nieuws over de Tweede Kamerverkiezingen en de kabinetsformatie.
De gemeente Rotterdam heeft vrijdag de plaatselijke uitslag voor de Tweede Kamerverkiezingen vastgesteld. D66 kreeg iets meer stemmen dan de PVV, maar Geert Wilders ontving meer stemmen dan Rob Jetten. Ruim 41.000 Rotterdammers brachten een stem uit op de PVV-leider, meer dan 32.000 op de D66-voorman.
Frans Timmermans, lijsttrekker van GroenLinks-PvdA, kreeg ruim 19.000 stemmen in Rotterdam, gevolgd door DENK-voorman Stephan van Baarle (bijna 18.000) en CDA-lijsttrekker Henri Bontenbal (ruim 17.000). De Rotterdamse oud-wethouder Vincent Karremans, nummer vier bij de VVD, kreeg bijna 12.500 stemmen. Hij deed het daarmee beter dan zijn lijsttrekker Dilan Yeşilgöz, die 10.000 Rotterdamse stemmen kreeg.
Van de Rotterdamse kandidaten voor de Tweede Kamer heeft Van Baarle de meeste stemmen gekregen in Rotterdam. Meer inwoners van de Maasstad kozen voor hem dan voor stadsgenoten Bontenbal (CDA) en Joost Eerdmans (JA21).
ANP
Als laatste gemeente heeft ook Venray de uitslag bekendgemaakt. In de Limburgse gemeente is de PVV met 20,1 procent van de stemmen de grootste, al krimpt de partij wel met bijna 8 procentpunt. Het landelijke verschil met D66, dat in Venray kon rekenen op ruim 15 procent, is nu nog ruim 14 duizend stemmen.
Alleen de briefstemmen (de stemmen van de Nederlanders uit het buitenland) moeten nog worden geteld. De verwachting is dat D66 daar meer stemmen behaalt dan de PVV en dus de grootste partij wordt. Rob Jetten nam eerder vandaag een voorschot op de verkiezingsuitslag. Nadat persbureau ANP had bericht dat D66 niet meer kan worden ingehaald, claimde hij de overwinning. PVV-leider Wilders zei de uitslag van de Kiesraad eerst af te wachten.
Vanwege een brand in het gemeentehuis liet de uitslag in Venray langer op zich wachten. Na een gedeeltelijke hertelling heeft de gemeente de cijfers nu gepresenteerd.
Jasper Daams
PVV-leider Geert Wilders erkent een overwinning van D66 nog niet. ‘De Kiesraad beslist, niet het ANP, wat een arrogantie om daar niet op te wachten’, schrijft hij op X. Daarmee verwijst hij naar de uitspraken van D66-leider Jetten, die eerder vandaag de overwinning claimde nadat persbureau ANP had bericht dat diens partij niet meer kan worden ingehaald.
Wilders blikte wel alvast vooruit op de mogelijke winst van D66. ‘Al wordt D66 de grootste, de PVV zal Nederland niet laten afbreken door Jetten cum suis’, schrijft hij. Nog voordat de verkenning is begonnen, belooft hij dat zijn partij zich zal verzetten tegen Jettens ‘links-liberale wanbeleid’.
Jasper Daams
Twitter bericht wordt geladen...
Op de briefstemmen uit het buitenland na, is het in Nederland alleen nog wachten op de uitslag in de Limburgse gemeente Venray. Medewerkers waren vrijdagochtend nog druk bezig met het tellen van stemmen. Venray verwacht ‘in de loop van vrijdagmiddag’ de uitslag bekend te kunnen maken, zo citeert persbureau ANP een woordvoerder van de gemeente.
Bij het tellen bleek dat de stemmen van een van de grotere stembureaus herteld moesten worden. ‘Dat gaat naar verwachting twee tot drie uur duren’, aldus de woordvoerder eerder op de middag. De telling in Venray liep vertraging op omdat in de nacht van woensdag op donderdag brand uitbrak in het gemeentehuis. Vrijwilligers moesten het tellen van de stemmen daarom staken.
Voor wie de winnaar wordt van de landelijke verkiezingen maakt de uitslag in Venray, waar de PVV bij de vorige verkiezingen de grootste werd met 27,9 procent van de stemmen, niet meer uit. In de tussenstand is D66 inmiddels niet meer in te halen.
De definitieve zetelverdeling laat nog wel op zich wachten. Daarvoor kan ook de uitslag van de stemmen uit het buitenland nog uitmaken. Die worden maandag verwacht.
Thom Canters
Dat D66 de grootste partij zal zijn, maakt dat de partij komende dinsdag ook een verkenner mag aanwijzen. ‘De verkenner moet in staat zijn niet alleen te handelen vanuit het feit dat D66 de grootste partij is, maar ook: hoe breng ik de partijen samen en hoe komt er zo snel mogelijk een kabinet’, zei Jetten. De D66-leider wilde nog niet expliciet vooruitlopen op zijn gewenste coalitiesamenstelling, maar liet daar tussen de regels wel iets over vallen.
Er zal zeer waarschijnlijk een kabinet worden gevormd door D66, VVD en CDA, die samen 66 zetels hebben (of 67, indien D66 nog een restzetel krijgt). Een logische vierde partner zou GL-PvdA kunnen zijn, of JA21.
Jetten zei dat een ‘stabiel en ambitieus’ kabinet moet kunnen bouwen op steun in ‘deze Kamer en de Eerste Kamer’. Een coalitie met GroenLinks-PvdA heeft in beide Kamers veel meer zetels dan een variant met JA21. Ook zei hij dat de kiezer had gekozen voor ‘een kabinet vanuit het midden’.
Dylan van Bekkum
Het kan D66 volgens leider Rob Jetten echt niet meer ontgaan: de partij is de grootste geworden bij de Tweede Kamerverkiezingen. ‘Dit is een historisch resultaat, daar ben ik trots op’, zei hij vrijdagmiddag tegen de aanwezige pers. ‘Maar het geeft ook een grote verantwoordelijkheid.’
De formele uitslag volgt pas over een week, en de voorlopige uitslagen uit Venray en de briefstemmers uit het buitenland laten ook nog op zich wachten. D66 heeft nu zo’n 15 duizend stemmen meer dan de PVV. Venray, waar een gedeeltelijke hertelling plaatsvindt na een brand in het gemeentehuis, was de PVV in 2023 gunstig gezind. Als dat nu opnieuw het geval is, kan de PVV ongeveer gelijk komen met D66.
De briefstemmers uit het buitenland zijn daarom het meest doorslaggevend. Historisch doet D66 het bij hen altijd een stuk beter, ook bij verkiezingen waar de partij over het algemeen slecht scoorde. Het is daarom veilig om te zeggen dat D66 vrijwel niets meer in de weg staat om de grootste partij te worden.
Persbureau ANP trok daarom vrijdag de conclusie dat D66 de grootste ging worden. ‘Ik heb groot vertrouwen in de ANP-diensten’, antwoordde Jetten op de vraag of hij niet beter op de definitieve uitslag of de briefstemmen kon wachten. Bovendien maakt D66 ook nog kans op een restzetel, waarmee de partij ook in zetels groter zou worden dan de PVV (27 om 26).
Of de PVV of D66 de meeste stemmen heeft, maakt in wezen niet heel veel uit. De PVV zal hoe dan ook buitenspel staan in de formatie, omdat Wilders door alle grote partijen is uitgesloten. Verschil is wel dat PVV als grootste partij het initiatief zou hebben om een verkenner aan te wijzen, die het proces zou kunnen vertragen. Anders mag D66 een verkenner aanwijzen, wat komende dinsdag zal gebeuren.
Dylan van Bekkum
Ook in de laatste week voor de verkiezingen bleek D66 de grootste adverteerder in de campagne te zijn. De partij van verkiezingswinnaar Rob Jetten besteedde in de week tot en met zondag 26 oktober ruim 3,4 miljoen euro, zo blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau Nielsen.
De spotjes met Rob Jetten waren veelvuldig te zien op televisie, maar D66 adverteerde ook op billboards, radio en online. GroenLinks-PvdA gaf in de laatste week ook veel geld uit en passeerde de VVD als grote adverteerder.
Het bedrag dat politieke partijen voor hun campagne betaald hebben, ligt in werkelijkheid vermoedelijk een stuk lager. Nielsen gaat in zijn berekeningen uit van de tariefkaarten van televisiezenders en websites. Eventuele kortingen of individuele prijsafspraken worden buiten beschouwing gelaten. De cijfers bieden wel inzicht in de verhoudingen tussen verschillende partijen.
Volgens de website politiekereclames.nl, waar partijen hun budget over de campagne moeten doorgeven, heeft D66 dit jaar 2,2 miljoen euro gereserveerd. In dit overzicht staat de VVD op de tweede plek en GroenLinks-PvdA op de derde plek in de lijst van grootste adverteerders.
Xander van Uffelen
Nu de verkiezingen achter de rug zijn, loopt het Binnenhof zich warm voor de kabinetsformatie. De eerste belangrijke stap in dat proces wordt aankomende dinsdag om 16.00 uur genomen.
Dan ontvangt Tweede Kamervoorzitter Martin Bosma de fractievoorzitters om de verkiezingsuitslag te bespreken. Doel van dat gesprek is om een zogenaamde ‘verkenner’ aan te wijzen.
De verkenner is een persoon die wordt aangewezen door de verkiezingswinnaar om de verschillende coalitiemogelijkheden te onderzoeken. Hij of zij gaat daarvoor in gesprek met de fractievoorzitters van álle partijen om te zien wie er samen in een coalitie wil.
Lees hier het hele nieuwsbericht van politiek verslaggever Natalie Righton.
In dit liveblog houden we u op de hoogte van het laatste nieuws over de Tweede Kamerverkiezingen en de kabinetsformatie.
Lees hier het vorige liveblog over de verkiezingen terug.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant